Gia Lai: Tăng tốc hiện thực hóa mục tiêu trung tâm logistics Tây Nguyên

4 giờ trướcBài gốc

Gia Lai đang triển khai nhiều công trình giao thông để hình thành mạng lưới logistics đa phương thức, kết nối đường bộ, hàng không và cảng biển. Trong ảnh: tuyến cao tốc Quy Nhơn - Pleiku. Ảnh: Internet

Từ nút thắt giao thông đến khát vọng mở lối ra biển

Nhiều năm nay, Quốc lộ 19 vẫn là tuyến vận tải chủ lực đưa hàng hóa từ Gia Lai và khu vực Tây Nguyên xuống các cảng biển miền Trung.

Tuy nhiên, cung đường xuyên đèo An Khê, Mang Yang với địa hình quanh co, độ dốc lớn và mặt đường hạn chế khiến hành trình hơn 170km thường mất gần nửa ngày di chuyển, đặc biệt dễ ùn ứ vào mùa mưa hoặc thời điểm lưu lượng xe tăng cao.

Với các doanh nghiệp xuất khẩu nông sản, áp lực chi phí logistics vẫn luôn hiện hữu. Chi phí vận chuyển, lưu kho và trung chuyển khiến giá thành đội lên đáng kể, làm suy giảm lợi thế cạnh tranh của hàng hóa trong bối cảnh thị trường xuất khẩu ngày càng khắt khe về giá và thời gian giao nhận.

Ở phía duyên hải, cảng Quy Nhơn tiếp tục giữ vai trò cửa ngõ xuất nhập khẩu trọng yếu của khu vực Nam Trung Bộ và Tây Nguyên. Dù hoạt động thương mại toàn cầu còn nhiều biến động, năm 2025 lượng hàng hóa qua cảng vẫn đạt khoảng 10,8 triệu tấn; riêng hàng container đạt hơn 185 nghìn TEUs, tăng khoảng 6% so với năm trước.

Theo ông Đặng Văn Hòa - Phó Giám đốc Công ty CP Cảng Quy Nhơn, việc đưa bến số 1 vào khai thác cùng các tuyến tàu container kết nối trực tiếp châu Âu, Mỹ và Đông Bắc Á đã tạo thêm lợi thế cho hoạt động logistics của Gia Lai cũng như toàn vùng Tây Nguyên.

Nếu trước đây doanh nghiệp phải trung chuyển qua nhiều cảng lớn khác, thì nay container có thể xuất đi trực tiếp từ Quy Nhơn đến nhiều thị trường quốc tế, qua đó rút ngắn thời gian vận tải và tiết giảm đáng kể chi phí.

Dẫu vậy, để khai thác hiệu quả tiềm năng cảng biển, Tây Nguyên vẫn cần một hệ thống hạ tầng kết nối đồng bộ và hiện đại hơn. Trong bối cảnh đó, dự án cao tốc Quy Nhơn - Pleiku được kỳ vọng sẽ tạo bước chuyển lớn cho chuỗi logistics toàn vùng.

Hệ thống xe vận chuyển hàng hóa tại cảng biển

Tuyến đường dài khoảng 125km, quy mô 4 làn xe với tổng vốn đầu tư hơn 43.700 tỷ đồng khi hoàn thành sẽ rút ngắn thời gian từ Pleiku xuống cảng biển chỉ còn khoảng 1,5 - 2 giờ, đồng thời giảm mạnh chi phí vận tải cho doanh nghiệp.

Không chỉ tháo gỡ khó khăn khi lưu thông qua hai đèo An Khê và Mang Yang, tuyến cao tốc còn mở ra dư địa phát triển mới cho công nghiệp, đô thị và dịch vụ logistics dọc hành lang kinh tế Đông - Tây.

Đây được xem là tuyến kết nối chiến lược giữa Tây Nguyên với vùng duyên hải miền Trung, đồng thời tạo điều kiện thúc đẩy giao thương với Nam Lào và Đông Bắc Campuchia thông qua Cửa khẩu quốc tế Lệ Thanh.

Hình thành mạng lưới logistics liên hoàn

Song hành với dự án cao tốc, Gia Lai đang triển khai nhiều công trình giao thông nhằm từng bước xây dựng mạng lưới logistics đa phương thức, kết nối đồng bộ giữa đường bộ, hàng không và cảng biển.

Tuyến đường dài gần 16,4km nối cao tốc Bắc - Nam với Khu công nghiệp Phù Mỹ hiện được đẩy nhanh tiến độ thi công với quy mô 4 làn xe, phục vụ nhu cầu vận chuyển container và hàng hóa khối lượng lớn.

Cùng với đó, tuyến kết nối Quốc lộ 1 với tuyến ven biển ĐT639 ra Cảng Đề Gi cũng góp phần mở thêm hướng lưu thông hàng hóa cho khu vực duyên hải.

Khi tuyến đường ven biển dài khoảng 121km hoàn thiện, Gia Lai sẽ có thêm một trục động lực mới, liên kết chặt chẽ giữa cảng biển, khu công nghiệp, đô thị và các trung tâm dịch vụ, hình thành chuỗi logistics khép kín từ sản xuất đến xuất khẩu.

Một trong những lợi thế đáng chú ý của Gia Lai là sở hữu đồng thời ba loại hình vận tải gồm đường bộ, hàng không và kết nối cảng biển.

Không chỉ tập trung hoàn thiện hạ tầng giao thông, Gia Lai còn đẩy mạnh thu hút các dự án logistics quy mô lớn nhằm đón đầu xu hướng dịch chuyển chuỗi cung ứng và gia tăng lưu lượng hàng hóa trong tương lai

Ngoài các tuyến Quốc lộ 14, 19 và 25 liên thông trực tiếp với Đông Nam Bộ và các cảng biển miền Trung, sân bay Pleiku cũng được quy hoạch nâng công suất hàng hóa lên khoảng 12.000 tấn/năm vào năm 2050.

Đây được xem là nền tảng để phát triển logistics hàng không cho nông sản, dược liệu và các mặt hàng có giá trị cao.

Ở khu vực duyên hải, sân bay Phù Cát được quy hoạch đạt công suất khoảng 27.000 tấn hàng hóa/năm, đủ khả năng khai thác máy bay thân rộng, mở ra cơ hội kết nối hàng hóa quốc tế ngay tại khu vực Nam Trung Bộ.

Nhằm cụ thể hóa định hướng phát triển logistics, ngày 8.5.2026, UBND tỉnh Gia Lai đã ban hành Kế hoạch số 179/KH-UBND triển khai Chiến lược phát triển dịch vụ logistics Việt Nam giai đoạn 2025 - 2035, tầm nhìn đến năm 2050.

Theo định hướng này, Gia Lai đặt mục tiêu trở thành trung tâm trung chuyển hàng hóa quan trọng của Tây Nguyên, xây dựng mạng lưới logistics hiện đại kết nối thông suốt từ Cửa khẩu quốc tế Lệ Thanh - Pleiku - cảng Quy Nhơn.

Trong giai đoạn 2025 - 2035, tỉnh hướng đến hình thành ít nhất một trung tâm logistics cấp tỉnh cùng hai điểm trung chuyển hàng hóa quy mô vừa; tốc độ tăng trưởng dịch vụ logistics đạt 12 - 15%/năm, đồng thời từng bước kéo giảm chi phí logistics xuống còn khoảng 12 - 15% giá trị hàng hóa.

Đón dòng đầu tư logistics quy mô lớn

Trong danh mục các dự án trọng điểm giai đoạn 2025 - 2030, tỉnh đang kêu gọi đầu tư 4 dự án lớn thuộc lĩnh vực cảng và logistics với tổng vốn lên tới hàng chục nghìn tỷ đồng.

Dự án cao tốc Quy Nhơn - Pleiku được kỳ vọng sẽ tạo bước chuyển lớn cho chuỗi logistics toàn vùng

Nổi bật trong số đó là Dự án Trung tâm logistics quốc tế Tây Nguyên với tổng vốn dự kiến khoảng 15.000 tỷ đồng, quy mô hơn 511ha.

Dự án được định hướng phát triển thành tổ hợp logistics hiện đại tích hợp kho bãi, cảng cạn ICD, trung tâm phân phối cùng nhiều dịch vụ hậu cần tiên tiến; kết nối trực tiếp với Quốc lộ 19, Quốc lộ 25, cao tốc Quy Nhơn - Pleiku và các tuyến vận tải ra cảng biển, sân bay.

Khi hoàn thành, trung tâm này được kỳ vọng sẽ trở thành đầu mối trung chuyển hàng hóa quy mô lớn của toàn vùng Tây Nguyên, góp phần rút ngắn thời gian lưu thông, giảm chi phí logistics và nâng cao năng lực cạnh tranh cho doanh nghiệp xuất khẩu.

Bên cạnh đó, Dự án Trung tâm logistics Canh Vinh với quy mô khoảng 150ha, tổng vốn đầu tư dự kiến 3.000 tỷ đồng đang được kỳ vọng trở thành đầu mối logistics cấp vùng nhờ sở hữu vị trí kết nối chiến lược giữa Khu kinh tế Nhơn Hội, cảng Quy Nhơn, sân bay Phù Cát, tuyến đường sắt Bắc - Nam và cao tốc Quy Nhơn - Pleiku.

Cùng với đó, Trung tâm logistics tại phường Quy Nhơn Đông, nhờ lợi thế nằm sát biển và liên kết trực tiếp với cảng nước sâu cùng hệ thống hàng không, được định hướng phát triển thành trung tâm logistics biển trọng điểm của khu vực miền Trung.

Theo đánh giá của nhiều chuyên gia, dư địa phát triển của Gia Lai không chỉ đến từ vai trò cửa ngõ Tây Nguyên mà còn nằm ở khả năng kết nối liên vùng hiếm có.

Từ các vùng nguyên liệu rộng lớn, hàng hóa có thể thông thương thuận lợi qua cửa khẩu quốc tế, kết nối nhanh xuống cảng biển và sân bay, tạo nên chuỗi vận tải liên hoàn từ sản xuất đến xuất khẩu.

Phát biểu tại Hội nghị xúc tiến đầu tư tỉnh Gia Lai năm 2026, TS. Trần Du Lịch - thành viên Hội đồng Tư vấn chính sách tài chính, tiền tệ quốc gia cho rằng:

“Gia Lai đang sở hữu nhiều điều kiện thuận lợi để tạo bước đột phá trong giai đoạn mới.

Phía Đông của tỉnh có lợi thế lớn về kinh tế biển, cảng, năng lượng và logistics; trong khi khu vực phía Tây lại giàu tiềm năng phát triển nông nghiệp công nghệ cao, du lịch sinh thái và công nghiệp chế biến sâu.

Sự giao thoa giữa cao nguyên và duyên hải đang mở ra không gian phát triển rộng lớn cho địa phương”.

Từ những nền tảng đó, giới chuyên gia nhận định rằng, nếu các dự án hạ tầng chiến lược được triển khai đúng lộ trình, Gia Lai không chỉ tiếp tục giữ vai trò trung tâm sản xuất nông sản xuất khẩu của Tây Nguyên mà còn có cơ hội vươn lên trở thành đầu mối logistics quan trọng của khu vực, góp phần đưa hàng hóa Việt Nam tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng toàn cầu.

Từ những công trình đang được khởi động hôm nay, Gia Lai không chỉ kỳ vọng thay đổi diện mạo hạ tầng mà còn từng bước kiến tạo một không gian phát triển mới cho cả vùng.

Khi khoảng cách giữa cao nguyên và duyên hải được rút ngắn, dòng chảy hàng hóa, đầu tư và cơ hội cũng sẽ được mở rộng.

Đó không đơn thuần là câu chuyện của những tuyến đường hay trung tâm logistics, mà là hành trình đưa một địa phương giàu tiềm năng thoát khỏi thế “vùng trũng kết nối”, vươn lên trở thành mắt xích quan trọng trong mạng lưới kinh tế liên vùng và quốc tế.

NHƯ TRANG

Nguồn Văn hóa : http://baovanhoa.vn/kinh-te/gia-lai-tang-toc-hien-thuc-hoa-muc-tieu-trung-tam-logistics-tay-nguyen-228012.html