Giá phân bón neo cao, doanh nghiệp ém hàng: Nguy cơ ảnh hưởng chuỗi giá trị nông nghiệp

2 giờ trướcBài gốc

Giá phân bón tăng chóng mặt

Kho hàng của Đạm Phú Mỹ.

Trước tác động của cuộc xung đột tại Trung Đông, đặc biệt là rủi ro ở eo biển Hormuz, giá xăng dầu trên thế giới và Việt Nam đã tăng cao.

Các quốc gia vùng Vịnh hiện là nguồn cung hàng đầu của các loại phân bón hóa học sản xuất từ khí tự nhiên hoặc dầu mỏ, với sản lượng hằng năm ước đạt 22 - 30 triệu tấn lưu huỳnh và 30 - 38 triệu tấn urê. Hơn một nửa nguồn cung lưu huỳnh toàn cầu và hơn 30% lượng urê xuất khẩu của thế giới đi qua eo biển Hormuz. Việc 3 trong số 10 nước xuất khẩu urê lớn nhất thế giới gồm Qatar, Ả Rập Xê Út và Iran gần như bị chặn lại phía sau eo biển Hormuz đang làm gia tăng nguy cơ thiếu hụt nguồn cung trên thị trường phân bón toàn cầu.

Chỉ trong hơn 10 ngày qua, giá ure tại khu vực Trung Đông đã tăng rất mạnh, từ khoảng 480-490 USD/tấn lên 650-660 USD/tấn, tương đương mức tăng 30-35%. Đây là một trong những nhịp tăng nhanh nhất của thị trường phân bón trong nhiều năm trở lại đây, phản ánh mức độ nhạy cảm cao trước rủi ro địa chính trị.

Ảnh hưởng dây chuyền của xung đột đã và đang tác động trực tiếp lên thị trường phân bón trong nước.

Hiện tại, giá các loại phân bón mà đa số nông dân thường sử dụng như phân Urê Cà Mau và Phú Mỹ đang dao động trong khoảng 610.000 - 660.000 đồng/bao 50 kg. Phân DAP Hồng Hà có giá từ 1.250.000 - 1.300.000 đồng/bao 50 kg. Kali miểng có giá khoảng 500.000 - 530.000 đồng/bao 50 kg; phân NPK 16-16-8, mức giá rơi vào khoảng 600.000 - 760.000 đồng/bao 50 kg, phân bón lá 130.000 đồng/kg.

Ở nhóm phân bón nhập khẩu, mức tăng còn rõ hơn. Giá DAP hiện phổ biến ở mức 14.500-15.500 đồng/kg, tăng khoảng 800-1.200 đồng/kg so với trước đó. Các doanh nghiệp cho biết giá chào hàng từ đối tác nước ngoài đã chuyển sang điều chỉnh theo tuần, thay vì theo tháng, cho thấy thị trường đang trong trạng thái biến động nhanh và khó dự báo.

Giới phân tích cảnh báo, mức giá hiện tại trên thị trường vẫn chưa phản ánh hết những rủi ro nếu xung đột Trung Đông kéo dài. Dự báo từ Morningstar, kịch bản giá urê tăng gấp đôi và giá phân lân tăng thêm 50% là hoàn toàn có thể xảy ra, thậm chí trở lại đỉnh lịch sử của năm 2022 - thời điểm nổ ra xung đột Nga - Ukraine.

Áp lực và nguy cơ ảnh hưởng toàn bộ chuỗi giá trị nông nghiệp

Thị trường phân bón Việt Nam có mối liên hệ chặt chẽ với thị trường quốc tế do chịu tác động trực tiếp từ giá năng lượng, hoạt động xuất nhập khẩu và tính mở của thị trường. Vì vậy, mặt bằng giá phân bón trong nước khó có thể tách rời hoàn toàn khỏi xu hướng chung của thế giới.

Đại diện Công ty Cổ phần Phân bón Dầu khí Cà Mau cho biết, biến động địa chính trị tại Trung Đông đang tác động trực tiếp đến chi phí đầu vào, đặc biệt là giá khí và chi phí logistics. Theo doanh nghiệp này, nếu xung đột kéo dài, giá nguyên liệu sản xuất phân bón sẽ tiếp tục neo ở mức cao, tạo áp lực lên mặt bằng giá trong nước.

Còn ông Vũ Duy Hải - Tổng giám đốc Công ty CP Tập đoàn Phân bón Vinacam, lo lắng thị trường phân bón trong nước có thể sẽ leo thang từ tháng 4 trở đi, khi nguồn dự trữ phân bón trong dân đã cạn dần và nhu cầu sử dụng phân bón tăng cao hơn khi bước vào chính vụ.

Trao đổi với báo Tiền phong, lãnh đạo một doanh nghiệp kinh doanh phân bón tại khu vực phía Nam đánh giá, thị trường hiện đang có dấu hiệu thăm dò giá khá rõ. “Nguồn hàng không thiếu, nhưng nhiều đại lý bắt đầu bán chậm lại để nghe ngóng thị trường. Giá thế giới tăng quá nhanh nên ai cũng e ngại nhập vào giá cao, nhưng cũng lo giá sẽ còn lên nữa. Tâm lý này khiến thị trường trở nên rất nhạy cảm”, đại diện doanh nghiệp cho biết.

Hiệp hội Lương thực Việt Nam nhận định, việc giá phân bón tăng nhanh trong những ngày gần đây không chỉ làm tăng chi phí đầu vào mà còn có nguy cơ lan sang toàn bộ chuỗi giá trị nông nghiệp.

Theo Tổ chức Nông nghiệp và Lương thực thế giới (FAO), phân bón đóng vai trò quan trọng nhất trong việc tăng năng suất cây trồng.

Mặt khác, tùy theo loại cây trồng, mùa vụ, và khu vực, phân bón có thể chiếm từ 30 đến hơn 60% giá trị vật tư đầu vào. Hiệu quả sản xuất của bà con nông dân khi đấy sẽ phụ thuộc vào giá nguyên liệu đầu vào và giá sản phẩm như lúa, rau quả,…

Như vậy, khi cú sốc năng lượng từ bên ngoài truyền thẳng vào chi phí sản xuất và giá bán, người cuối cùng gánh chịu vẫn là nông dân.

Để ứng phó với biến động thị trường, Tập đoàn Hóa chất Việt Nam (Vinachem), doanh nghiệp đang chiếm khoảng 40% thị phần sản xuất phân bón trong nước đã yêu cầu các đơn vị thành viên đa dạng hóa nguồn cung, thiết lập quan hệ với các nhà cung cấp mới nhằm hạn chế tối đa những rủi ro đến từ nguồn cung nguyên vật liệu, chi phí vận tải và thị trường tiêu thụ.

Còn Tổng Công ty Phân bón Dầu khí Cà Mau (PVCFC) cũng đang duy trì vận hành an toàn, ổn định các nhà máy, đảm bảo cung ứng các sản phẩm chủ lực như urê và NPK. Đối với những mặt hàng trong nước chưa sản xuất được như DAP, kali, phân hữu cơ…, PVCFC đã chủ động kế hoạch nhập khẩu từ quý 4-2025 nhằm sẵn sàng nguồn hàng cho các giai đoạn cao điểm, nhất là vụ đông xuân và một số khu vực chuẩn bị bước vào vụ sản xuất hè thu 2026.

Về phía người nông dân, cần tăng cường thực hiện 4 đúng trong sử dụng phân bón (đúng chủng loại, đúng liều lượng, đúng lúc và đúng cách) nhằm giảm lượng phân bón sử dụng trên một đơn vị diện tích. Ngoài ra, bà con nông dân cũng cần quan tâm tới việc sử dụng các loại phân bón thay thế phù hợp, với giá thành hợp lý.

Quang Đức

Nguồn Kinh tế Môi trường : https://kinhtemoitruong.vn/gia-phan-bon-neo-cao-doanh-nghiep-em-hang-nguy-co-anh-huong-chuoi-gia-tri-nong-nghiep-108894.html