Giá trị đa dụng từ rừng - Từ nền tảng hệ sinh thái đến sinh kế bền vững tại Đà Nẵng

2 giờ trướcBài gốc

Các khu rừng đặc dụng do Ban Quản lý rừng đặc dụng Đà Nẵng quản lý đang thể hiện rõ nét giá trị đa dụng của rừng, đồng thời khẳng định tính hiệu quả của chính sách chi trả dịch vụ môi trường rừng (DVMTR) trong thực tiễn.

Rừng - không gian đa giá trị, đa chức năng

Trong tiến trình phát triển đô thị xanh, bền vững và thích ứng với biến đổi khí hậu, rừng giữ vai trò đặc biệt quan trọng, không chỉ là “lá phổi xanh” của thành phố mà còn là không gian sinh thái đa chức năng, gắn chặt với an ninh môi trường, kinh tế và đời sống xã hội.

Ban Quản lý rừng đặc dụng Đà Nẵng được thành lập theo Quyết định số 1100/QĐ-UBND ngày 22/8/2025 của UBND TP Đà Nẵng về việc tổ chức lại Ban Quản lý rừng đặc dụng Quảng Nam thành Ban Quản lý rừng đặc dụng Đà Nẵng, trực thuộc Sở Nông nghiệp và Môi trường TP Đà Nẵng. Việc thành lập được thực hiện trên cơ sở tiếp nhận Ban Quản lý rừng đặc dụng Bà Nà - Núi Chúa trực thuộc Chi cục Kiểm lâm TP Đà Nẵng và tiếp nhận quản lý các khu rừng liên quan theo quy định.

Với chức năng quản lý bảo vệ, phát triển rừng đặc dụng và bảo tồn đa dạng sinh học, Ban Quản lý rừng đặc dụng Đà Nẵng được giao quản lý 7 khu rừng đặc dụng với các chức năng khác nhau gồm: Khu dự trữ thiên nhiên Bà Nà - Núi Chúa; Khu dự trữ thiên nhiên Ngọc Linh; Khu bảo tồn thiên nhiên Sơn Trà; Khu bảo vệ cảnh quan Nam Hải Vân; Khu bảo tồn loài và sinh cảnh Sao la; Khu bảo tồn loài và sinh cảnh Voi; Khu bảo vệ cảnh quan di tích lịch sử - văn hóa Mỹ Sơn, với tổng diện tích quản lý 86.705,28 ha.

Ban Quản lý rừng đặc dụng Đà Nẵng lắp đặt hệ thống bẫy ảnh tại các khu rừng đặc dụng để theo dõi quần thể và tập tính của các loài động vật hoang dã quý hiếm, nguy cấp.

Ban Quản lý có chức năng quản lý, bảo vệ, xây dựng và phát triển rừng trong phạm vi các khu rừng đặc dụng được giao; bảo tồn và phát huy các giá trị đặc biệt về thiên nhiên, mẫu chuẩn hệ sinh thái, đa dạng sinh học, nguồn gen sinh vật, di tích lịch sử - văn hóa và cảnh quan; hỗ trợ phát triển vùng đệm; cung ứng dịch vụ môi trường rừng, dịch vụ lâm nghiệp, du lịch sinh thái, nghiên cứu khoa học và thực hiện các nhiệm vụ khác theo quy định của pháp luật.

Các khu rừng đặc dụng do Ban Quản lý quản lý có hệ động, thực vật phong phú, đa dạng. Mỗi khu rừng mang những đặc trưng sinh thái riêng, ghi nhận hàng trăm loài động, thực vật, trong đó có nhiều loài quý hiếm, nguy cấp được ghi nhận trong Sách đỏ Việt Nam và Danh lục đỏ IUCN. Trong đó, Khu dự trữ thiên nhiên Ngọc Linh, Khu bảo tồn thiên nhiên Sơn Trà, Khu dự trữ thiên nhiên Bà Nà - Núi Chúa và các khu bảo tồn loài và sinh cảnh Voi, Sao la, không chỉ có chức năng bảo tồn thiên nhiên, đa dạng sinh học mà còn mang nhiều giá trị thiết yếu khác.

Ngoài vai trò quan trọng trong bảo vệ nguồn nước, điều tiết khí hậu, giảm xói mòn, sạt lở, hạn chế lũ quét, góp phần bảo đảm an toàn cho hạ du và khu vực đô thị. Đây là yếu tố then chốt đối với một thành phố ven biển, địa hình dốc như Đà Nẵng. Bên cạnh đó, rừng còn là không gian bảo tồn đa dạng sinh học, nơi cư trú của nhiều loài động, thực vật quý hiếm, có giá trị khoa học và sinh thái cao. Đặc biệt, hệ sinh thái rừng gắn với cảnh quan tự nhiên độc đáo đã và đang tạo nền tảng cho phát triển du lịch sinh thái, du lịch trải nghiệm thiên nhiên, góp phần nâng cao hình ảnh “thành phố đáng sống”.

Không dừng lại ở giá trị sinh thái, rừng còn mang ý nghĩa văn hóa - xã hội, gắn với sinh kế, sinh hoạt tinh thần của cộng đồng dân cư sống gần rừng, đồng thời là không gian giáo dục môi trường, nâng cao nhận thức bảo vệ thiên nhiên cho thế hệ trẻ.

Lực lượng bảo vệ rừng duy trì thường xuyên các hoạt động tuần tra, kiểm tra tại các khu vực trọng điểm, phân khu bảo vệ nghiêm ngặt và những khu vực có nguy cơ xâm hại rừng cao.

Chi trả dịch vụ môi trường rừng - cơ chế tài chính hiệu quả và bền vững

Trong bối cảnh nguồn lực ngân sách còn hạn chế, chính sách chi trả DVMTR đã trở thành công cụ kinh tế quan trọng, góp phần tạo nguồn tài chính ổn định đầu tư lại cho công tác quản lý, bảo vệ và phát triển rừng tại Ban Quản lý rừng đặc dụng Đà Nẵng.

Thông qua cơ chế DVMTR, các đơn vị sử dụng dịch vụ môi trường rừng như thủy điện, nước sạch, du lịch… đã thực hiện nghĩa vụ tài chính đối với những giá trị mà rừng mang lại. Nguồn kinh phí này được sử dụng hiệu quả cho các hoạt động tuần tra, bảo vệ rừng, phòng cháy chữa cháy rừng, phục hồi hệ sinh thái, nâng cao năng lực cho lực lượng chuyên trách bảo vệ rừng và hỗ trợ cộng đồng tham gia quản lý rừng.

Thực tiễn cho thấy, chi trả DVMTR không chỉ giảm áp lực cho ngân sách nhà nước mà còn tạo động lực kinh tế trực tiếp, giúp người làm công tác bảo vệ rừng yên tâm gắn bó với nghề, nâng cao trách nhiệm và hiệu quả quản lý. Đồng thời, chính sách này góp phần từng bước hình thành cơ chế “người hưởng lợi từ rừng phải có trách nhiệm với rừng”, hướng tới quản lý tài nguyên thiên nhiên bền vững.

Với chức năng quản lý bảo vệ, phát triển rừng đặc dụng và bảo tồn đa dạng sinh học, Ban Quản lý rừng đặc dụng Đà Nẵng được giao quản lý 7 khu rừng đặc dụng.

Hướng tới quản lý rừng bền vững trong giai đoạn mới

Từ thực tiễn tại Ban Quản lý rừng đặc dụng Đà Nẵng có thể khẳng định, rừng là tài sản đa dụng, đa giá trị, và chi trả dịch vụ môi trường rừng là chính sách đúng đắn, hiệu quả, phù hợp với xu thế phát triển xanh và kinh tế tuần hoàn.

Trong thời gian tới, việc tiếp tục hoàn thiện cơ chế chi trả DVMTR, Ban Quản lý rừng đặc dụng Đà Nẵng phối hợp Quỹ Bảo vệ và phát triển rừng Đà Nẵng củng cố đề án chi trả DVMTR trên địa bàn Đà Nẵng, rà soát đối tượng chi trả, gắn kết chặt chẽ giữa bảo vệ rừng với phát triển du lịch sinh thái, sinh kế xanh cho người dân sẽ là hướng đi quan trọng, góp phần bảo vệ vững chắc “lá phổi xanh” của thành phố, vì một Đà Nẵng phát triển bền vững, hài hòa giữa con người và thiên nhiên.

Huỳnh Định - Lê Tâm

Nguồn BVPL : https://baovephapluat.vn/kinh-te/kinh-doanh-phap-luat/gia-tri-da-dung-tu-rung-tu-nen-tang-he-sinh-thai-den-sinh-ke-ben-vung-tai-da-nang-194175.html