Mua, bán vàng tại cửa hàng vàng Phú Quý. Ảnh: Trần Việt/TTXVN
Theo báo cáo của UOB, sau khi khởi đầu năm ở mức trên 4.300 USD/ounce, giá vàng đã tăng mạnh lên gần 5.600 USD/ounce vào ngày 28/1, trước khi ghi nhận đợt bán tháo dữ dội gần 10% vào ngày 30/1, giảm về 4.900 USD và sau đó tiếp tục lao dốc, có thời điểm xuống dưới 4.500 USD vào ngày 2/2. Trong bối cảnh biến động hai chiều cực mạnh này, mức biến động kỳ vọng (implied volatility) của vàng đã tăng lên trên 30%, cao hơn đáng kể so với giai đoạn khủng hoảng COVID-19, dù vẫn thấp hơn các mức cực đoan từng ghi nhận trong thời kỳ Khủng hoảng Tài chính Toàn cầu (GFC).
Các phân tích cho thấy, đợt giảm mạnh của giá vàng xuống dưới 5.000 USD/ounce được cho là xuất phát từ thông tin Tổng thống Mỹ Donald Trump đề cử ông Kevin Warsh cho vị trí Chủ tịch Fed. Tuy nhiên, diễn biến này chỉ đóng vai trò chất xúc tác, trong khi nền tảng thực sự đến từ trạng thái đầu cơ quá mức đã tích tụ trước đó. Trong tháng 1, thị trường ghi nhận nhiều dấu hiệu “quá nóng” như biến động trong ngày gia tăng, chênh lệch giá mua – bán nới rộng, lệch pha giữa giá hợp đồng tương lai và giao ngay, cùng với vị thế mở và dòng vốn vào các quỹ ETF vàng tăng lên mức kỷ lục.
Đợt điều chỉnh ngày 30/1 phản ánh sự “xả hơi” của cấu trúc thị trường thiếu bền vững, khi hoạt động chốt lời lan rộng, kích hoạt thanh lý quyền chọn và đảo chiều phòng hộ. Áp lực bán còn bị khuếch đại bởi các biện pháp siết quản lý thị trường vàng tại Trung Quốc và việc COMEX nâng yêu cầu ký quỹ, khiến nhiều vị thế mua buộc phải đóng trạng thái, đẩy đà giảm diễn ra nhanh và mạnh hơn.
Ông Heng Koon How, Trưởng Bộ phận Chiến lược Thị trường, Khối Nghiên cứu thị trường và Kinh tế toàn cầu, Ngân hàng UOB Singapore cho rằng, trong thời gian tới, thị trường sẽ cần thêm thời gian để các hoạt động đầu cơ lắng xuống, qua đó giúp giá vàng dần ổn định và thiết lập trạng thái cân bằng mới. Dù vậy, bất chấp mức biến động quá mức trong ngắn hạn, nhu cầu nắm giữ vàng với vai trò tài sản trú ẩn an toàn và công cụ đa dạng hóa danh mục của các nhóm nhà đầu tư chủ chốt trong dài hạn vẫn không thay đổi.
Theo đánh giá của UOB, các ngân hàng trung ương trên toàn cầu, đặc biệt tại các thị trường mới nổi và châu Á, tiếp tục gia tăng tỷ trọng phân bổ chiến lược vào vàng. Một số ngân hàng trung ương có thể xem nhịp điều chỉnh giá gần đây là cơ hội để tăng dự trữ. Xu hướng mua ròng vàng của khối ngân hàng trung ương được dự báo sẽ duy trì, qua đó tiếp tục đóng vai trò là nguồn cầu quan trọng của thị trường.
Chuyên gia của UOB cũng cho rằng các nhà đầu tư tổ chức có thể cân nhắc gia tăng tỷ trọng vàng trong danh mục nhằm phòng ngừa rủi ro đối với đồng USD trong bối cảnh xuất hiện các lo ngại liên quan đến xu hướng phi đô la hóa và rủi ro suy giảm giá trị tiền tệ. Đồng thời, môi trường địa chính trị phức tạp và áp lực tài khóa gia tăng tại nhiều nền kinh tế tiếp tục củng cố vai trò của vàng trong chiến lược phòng ngừa rủi ro dài hạn, bao gồm cả rủi ro đối với trái phiếu Kho bạc Mỹ và các tài sản nợ chính phủ chủ chốt khác.
Trên cơ sở đó, UOB duy trì quan điểm tích cực đối với vàng trong dài hạn và điều chỉnh tăng dự báo giá năm 2026 lên 4.800 USD/ounce trong quý I và tăng dần lên 5.400 USD/oz trong quý IV. Mức dự báo này cao hơn 400 USD/oz so với dự báo công bố ngày 9/1.
Tuy nhiên, ông Heng Koon How lưu ý rằng rủi ro biến động trong ngắn hạn vẫn hiện hữu. Với lượng vị thế đầu cơ quy mô lớn đã tích lũy trong giai đoạn giá tăng mạnh gần đây, không loại trừ khả năng giá vàng tiếp tục chịu áp lực bán từ nhóm nhà đầu tư nắm giữ vị thế mua.
Trước đó, trả lời báo chí về triển vọng giá vàng năm 2026, ông Shaokai Fan, Giám đốc khu vực châu Á - Thái Bình Dương (không bao gồm Trung Quốc) kiêm Giám đốc Ngân hàng Trung ương toàn cầu tại Hội đồng Vàng thế giới (WGC) cũng cho rằng, dù giá vàng đã có sự điều chỉnh sau khi vượt mốc 5,000 USD/ounce vào đầu năm, nhưng các yếu tố nền tảng hỗ trợ giá vàng vẫn rất vững chắc.
Theo ông, những căng thẳng địa chính trị, các mối đe dọa an ninh, rủi ro thương mại và đặc biệt là những đồn đoán xung quanh tính độc lập cũng như chính sách lãi suất của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) sẽ tiếp tục là động lực chính. Tuy nhiên, vị chuyên gia cũng lưu ý, thị trường vàng sẽ còn nhiều biến động do sự tham gia của dòng tiền đầu cơ trong thời gian tới.
H. Chung (TTXVN)