Tại Nghệ An, nhiều doanh nghiệp vận tải tính toán điều chỉnh giá cước, trong khi shipper và ngư dân buộc phải thay đổi cách làm việc, thậm chí tạm dừng ra khơi để hạn chế rủi ro chi phí.
Nhiều đơn vị cân nhắc điều chỉnh giá cước
Giá xăng dầu tăng cao được xem là yếu tố tác động trực tiếp đến hoạt động sản xuất, kinh doanh của nhiều ngành nghề; trong đó, lĩnh vực vận tải chịu ảnh hưởng rõ rệt nhất. Theo các doanh nghiệp trong ngành, chi phí nhiên liệu thường chiếm từ 30 - 40% cơ cấu giá thành vận chuyển, thậm chí đối với một số loại hình vận tải, tỷ lệ này còn cao hơn. Vì vậy, mỗi lần giá xăng dầu biến động đều kéo theo áp lực lớn đối với doanh nghiệp.
Tại Bến xe chợ Vinh - một trong những đầu mối vận tải lớn của tỉnh Nghệ An với khoảng 200 lượt xe ra vào mỗi ngày - nhiều đơn vị vận tải đang phải tính toán lại phương án hoạt động nhằm giảm thiểu chi phí.
Ông Lê Văn Khuyến, Trưởng Bến xe chợ Vinh cho biết, hiện nay khoảng 80% tuyến xe hoạt động tại bến là các tuyến nội tỉnh, còn lại là tuyến liên tỉnh. Sau khi giá xăng dầu tăng mạnh, không ít doanh nghiệp vận tải đã bắt đầu cân nhắc phương án điều chỉnh giá cước hoặc áp dụng phụ thu nhiên liệu để bù đắp chi phí vận hành.
Theo ông Khuyến, ngoài áp lực về chi phí, điều khiến các doanh nghiệp vận tải lo ngại là vấn đề đảm bảo nguồn cung xăng dầu ổn định. Nếu nguồn cung không ổn định, hoạt động của các nhà xe có thể bị ảnh hưởng.
Trước sức ép chi phí nhiên liệu gia tăng, một số đơn vị vận tải hành khách đã bắt đầu tính toán phương án điều chỉnh giá cước. Bà Hoàng Thị Quý, Giám đốc Tài chính Công ty TNHH Văn Minh cho biết, với gần 100 đầu xe chủ yếu sử dụng nhiên liệu dầu, việc giá dầu tăng mạnh trong 2 ngày qua đã tạo áp lực lớn lên chi phí hoạt động của doanh nghiệp. Trước tình hình này, công ty buộc phải tính toán lại phương án vận hành nhằm giảm bớt áp lực chi phí. Đồng thời, trong thời gian tới doanh nghiệp có thể sẽ điều chỉnh tăng nhẹ giá vé để bù đắp phần chi phí phát sinh.
Không chỉ các tuyến xe khách, hoạt động taxi cũng đang chịu nhiều sức ép từ biến động giá xăng dầu. Công ty cổ phần Vận tải và Thương mại Vạn Xuân Nghệ An (Taxi Vạn Xuân) hiện đang khai thác hơn 300 phương tiện, trong đó phần lớn sử dụng nhiên liệu xăng. Ông Nguyễn Xuân Đạt, Giám đốc Công ty cho biết khoảng 70% phương tiện của đơn vị, tương đương gần 200 xe, sử dụng xăng nên việc giá nhiên liệu tăng mạnh trong thời gian qua đã khiến chi phí vận hành tăng đáng kể.
Theo ông Đạt, chi phí xăng dầu hiện chiếm khoảng 35% trong cấu thành giá cước taxi. Tuy vậy, trong bối cảnh hiện nay doanh nghiệp vẫn chưa thể điều chỉnh ngay giá cước mà cần theo dõi thêm diễn biến thị trường cũng như các chính sách điều hành liên quan. “Hiện giá cước taxi của đơn vị khoảng 13.500 đồng cho quãng đường mở cửa, từ km thứ 16 trở đi khoảng 8.000 đồng/km. Nếu giá xăng dầu tiếp tục duy trì ở mức cao, chúng tôi chắc chắn phải tính toán lại phương án giá cước. Tuy nhiên, việc điều chỉnh cũng cần có lộ trình phù hợp để tránh gây xáo trộn lớn đối với thị trường và hành khách”, ông Đạt cho biết.
Người dân chủ động thích ứng
Không chỉ các doanh nghiệp vận tải, nhiều nhóm lao động khác cũng chịu tác động rõ rệt từ đà tăng của giá xăng dầu. Anh Nguyễn Văn Hùng, một shipper thường xuyên hoạt động trên tuyến Vinh - Nghi Lộc cho biết chi phí nhiên liệu hàng ngày của anh đã tăng đáng kể sau các đợt điều chỉnh giá xăng gần đây. Trước đây, trung bình mỗi ngày anh chỉ phải chi khoảng 90.000 đồng tiền xăng, nhưng hiện nay con số này đã tăng lên khoảng 130.000 đồng.
Theo anh Hùng, chi phí nhiên liệu tăng khiến thu nhập thực tế của người giao hàng giảm đáng kể, dù khối lượng công việc không thay đổi. Để giảm bớt chi phí, nhiều shipper đã chủ động thay đổi cách nhận đơn, ưu tiên gom nhiều đơn hàng trên cùng một tuyến đường để tiết kiệm nhiên liệu. “Trước đây có đơn nào là nhận đơn đó, nhưng bây giờ phải tính toán kỹ hơn, cố gắng nhận nhiều đơn cùng hướng để giảm tiền xăng. Nếu chạy đơn lẻ nhiều quá thì lợi nhuận gần như không còn”, anh Hùng chia sẻ.
Bên cạnh đó, một số shipper cũng đề xuất các nền tảng giao hàng xem xét giảm mức chiết khấu trên mỗi đơn hàng nhằm hỗ trợ người lao động trong bối cảnh chi phí nhiên liệu tăng cao.
Không chỉ ở khu vực đô thị, tại các địa phương ven biển của Nghệ An, ngư dân cũng đang chịu tác động mạnh từ biến động giá dầu. Đối với nghề khai thác hải sản xa bờ, nhiên liệu là yếu tố chiếm tỷ trọng lớn trong tổng chi phí mỗi chuyến biển.
Ông Võ Văn Phúc, chủ tàu cá tại khối Bình Minh, phường Cửa Lò cho biết gia đình hiện có 5 tàu cá, trong đó 4 tàu công suất 1.000 CV và một tàu 820 CV, chuyên khai thác tại vùng biển Nghệ An, Hà Tĩnh và Thanh Hóa. Theo ông Phúc, mỗi chuyến biển kéo dài khoảng 10 ngày, tàu phải tiêu thụ hàng nghìn lít dầu. Trước đây, chi phí nhiên liệu cho một chuyến đi chỉ khoảng 27-30 triệu đồng, nhưng hiện nay giá dầu tăng lên khoảng 30.000 đồng/lít khiến tổng chi phí có thể lên tới gần 50 triệu đồng.
Chi phí nhiên liệu tăng cao khiến nhiều chủ tàu phải cân nhắc kỹ lưỡng trước mỗi chuyến ra khơi. Nếu sản lượng khai thác thấp hoặc gặp thời tiết bất lợi, nguy cơ thua lỗ là rất lớn.
Bên cạnh đó, chi phí đầu vào của nghề cá hiện cũng đang tăng mạnh. Giá đá lạnh bảo quản hải sản, nhu yếu phẩm, vật tư ngư lưới cụ… đều có xu hướng tăng theo, khiến tổng chi phí cho một chuyến biển ngày càng lớn.
Trong khi đó, giá hải sản tại một số thời điểm lại không ổn định, khiến hiệu quả khai thác không cao. “Chi phí dầu tăng cao trong khi sản lượng đánh bắt chưa biết được bao nhiêu nên nếu ra khơi lúc này rủi ro rất lớn. Vì vậy, trước mắt chúng tôi vẫn để tàu nằm bờ, nghe ngóng thêm tình hình giá dầu rồi mới tính toán tiếp", ông Phúc nhấn mạnh.
Trước thực trạng giá xăng dầu tăng cao, không chỉ tàu của ông Võ Văn Phúc nằm bờ mà nhiều chủ tàu cá tại Nghệ An phải tạm ngừng hoạt động vì không đủ khả năng duy trì chuyến biển.
Trịnh Duy Hưng (TTXVN)