Giấc mơ Crystal Bay Airlines của đại gia Nguyễn Đức Chi và bài học từ Vietravel Airlines

3 giờ trướcBài gốc

Giấc mơ hàng không của Crystal Bay

Sau sự xuất hiện của Công ty Cổ phần Hàng không LOTHA (LOTHA Airlines), thị trường hàng không Việt Nam tiếp tục ghi nhận thêm một tân binh mới. Lần này là Công ty Cổ phần Crystal Bay Airlines, doanh nghiệp gắn với một "đại gia" du lịch – bất động sản nghỉ dưỡng khá kín tiếng trên thị trường.

Dữ liệu VietTimes cho thấy CTCP Crystal Bay Airlines được thành lập ngày 6/11/2025, hoạt động với 51 ngành nghề, trong đó lĩnh vực chính là vận chuyển hành khách hàng không. Người đại diện theo pháp luật là Tổng Giám đốc Bùi Tường Chi (sinh năm 1974) và Chủ tịch HĐQT Nguyễn Đức Chi (sinh năm 1969).

Ông Nguyễn Đức Chi là Chủ tịch của CTCP Crystal Bay Airlines. Ảnh: Crystal Bay.

Công ty này có vốn điều lệ 300 tỷ đồng, trong đó, CTCP Tập đoàn Du lịch Crystal Bay góp 282 tỷ đồng, tương đương 94% vốn. Chủ tịch Nguyễn Đức Chi góp 15 tỷ đồng, chiếm 5% vốn, còn Tổng Giám đốc Bùi Tường Chi góp 3 tỷ đồng - tương đương 1% vốn.

CTCP Tập đoàn Du lịch Crystal Bay không phải là cái tên mới trên thị trường. Tập đoàn này đã có tên tuổi khi xây dựng khép kín hệ sinh thái du lịch - nghỉ dưỡng - vận tải trong nhiều năm qua.

Với việc thành lập thêm Công ty Crystal Bay Airlines, giới quan sát đánh giá đây là nước đi chiến lược nhằm hoàn thiện mảnh ghép chủ động nguồn vận chuyển khách, đặc biệt là khách quốc tế, phục vụ trực tiếp cho các quần thể du lịch nghỉ dưỡng do Tập đoàn Du lịch Crystal Bay đầu tư và khai thác.

Tập đoàn chưa trực tiếp sở hữu hoặc vận hành đội tàu bay, nhưng đã tham gia sâu vào mảng hàng không khi tổ chức và khai thác các chuyến bay charter quốc tế (bay thuê chuyến) từ năm 2022.

Tập đoàn Du lịch Crystal Bay đã tham gia vào ngành hàng không thông qua việc thuê chuyến/thuê máy bay từ Vietjet hay Bamboo Airways. Ảnh: Tập đoàn Du lịch Crystal Bay.

Tập đoàn thuê tàu bay của các hãng hàng không trong nước như Vietjet Air hay Bamboo Airways, nhằm kết nối nhiều thị trường như Kazakhstan, Uzbekistan, Mông Cổ, Đài Loan (Trung Quốc), Thái Lan… tới các điểm đến trọng điểm của tập đoàn như Cam Ranh và Phú Quốc.

Đến năm 2023, Tập đoàn Du lịch Crystal Bay còn tiếp tục mở rộng mảng dịch vụ hàng không – du lịch khi thành lập Công ty TNHH Crystal Bay Tour, với định hướng phát triển phần mềm bán vé máy bay, tour du lịch cùng các sản phẩm dịch vụ liên quan.

Bài học từ Vietravel Airlines

Hàng không là ngành đặc thù, được Nhà nước quy định chặt chẽ.

Thứ nhất, doanh nghiệp phải đáp ứng tiêu chuẩn về vốn. Tại điều 8, Nghị định 89/2019 đã quy định rõ mức vốn tối thiểu (bao gồm vốn chủ sở hữu và vốn vay) để thành lập và duy trì doanh nghiệp kinh doanh vận chuyển hàng không: Khai thác đến 10 tàu bay là 300 tỷ đồng; Khai thác từ 11 đến 30 tàu bay là 600 tỷ đồng Việt Nam; Khai thác trên 30 tàu bay: 700 tỷ đồng Việt Nam.

Nghị định cũng quy định mức vốn tối thiểu để thành lập và duy trì doanh nghiệp kinh doanh hàng không chung là 100 tỷ đồng Việt Nam.

Tuy nhiên, mọi thứ không dừng ở lại vốn. Tham vọng của Crystal Bay Airlines lần này làm liên tưởng đến trường hợp của Vietravel Airlines. Hãng hàng không của đại gia Nguyễn Quốc Kỳ từng công bố khởi động dự án từ năm 2018, đến tháng 2/2019 thì thành lập hãng bay Vietravel Airlines thuộc Vietravel Group.

Từ khi được chấp thuận chủ trương của Thủ tướng, được Bộ Giao thông Vận tải cấp giấy phép đến lúc có chuyến bay thương mại đầu tiên (tháng 1/2021), Vietravel Group cần gần 2 năm \.

Trước khi cho ra đời Vietravel Airlines, Vietravel của Chủ tịch Nguyễn Quốc Kỳ cũng đã tổ chức khoảng 300-400 chuyến bay charter, phục vụ trực tiếp hoạt động lữ hành, giống như của Crystal Bay. Và việc lấn sân sang hàng không lúc đó cũng được nhiều kỳ vọng của giới đầu tư khi có thể tận dụng nguồn khách nội sinh từ hệ sinh thái Vietravel giúp giảm rủi ro thị trường.

Song thực tế, Vietravel Airlines thành lập “sai thời điểm” – ngay lúc COVID-19 khiến toàn ngành hàng không tê liệt. Điều này khiến một doanh nghiệp non trẻ như Vietravel Airlines chật vật nhiều năm, lỗ lũy kế hơn nghìn tỷ đồng.

Vietravel Airlines mất gần 2 năm kể từ khi thành lập hãng để có thể có chuyến bay thương mại đầu tiên. Tuy nhiên sau đó hãng gặp nhiều khó khăn do dịch bệnh COVID-19 khiến tập đoàn mẹ phải từ bỏ "giấc mơ" hàng không. Ảnh: Vietravel Airlines.

Tháng 11/2025 vừa rồi, cổ đông sáng lập Vietravel đã phải nói lời tạm biệt và thoái toàn bộ vốn khỏi hãng bay này. Bên tiếp quản là tập đoàn T&T của ông Đỗ Quang Hiển (bầu Hiển). Hiện tại, Vietravel Airlines vẫn đang quá trình tái cấu trúc.

Bài học từ Vietravel Airlines cho thấy cuộc chơi hàng không chưa bao giờ là dễ dàng. Crystal Bay Airlines hiện mới đáp ứng điều kiện pháp lý ban đầu, trong khi còn rất nhiều bài toán về chiến lược vận hành của một ngành đặc thù như thuê/mua tàu bay, huấn luyện phi công, bảo dưỡng - kỹ thuật, nhiên liệu, dịch vụ mặt đất và vận hành. Và tất nhiên là cả yếu tố khách quan bên ngoài khác.

Năng lực tài chính của Crystal Bay

Theo giới thiệu từ trang web doanh nghiệp, Công ty cổ phần Tập đoàn du lịch Crystal Bay - cổ đông nắm 94% vốn của Crystal Bay Airlines - có 12 công ty con, trong đó có 4 công ty tại Việt Nam là Công ty TNHH Crystal Bay Tours; Công ty cổ phần thẻ du lịch Crystal Bay; Công ty cổ phần du lịch Crystal Bay Discovery và Công Ty TNHH Selfie Travel Vietnam và 8 công ty đăng ký kinh doanh tại nước ngoài.

Website Tập đoàn du lịch Crystal Bay giới thiệu đã bắt đầu kinh doanh tại Việt Nam từ năm 1998. Đến năm 2000 thì bắt đầu đầu tư mảng dự án bất động sản nghỉ dưỡng đầu tiên là Rusalka, nay là Vega City Nha Trang.

Đến nay, Crystal Bay đang đầu tư một loạt dự án nghỉ dưỡng 5 sao như Peacock Marina Complex, Peacock Marina Complex; dự án SunBay Park Hotel & Resort Phan Rang; Selectum Noa Resort Cam Ranh; Rocko Bay Resort Ninh Thuận và Cam Ranh Riviera Beach Resort & Spa.

Dự án Cam Ranh Riviera Beach Resort & Spa- khu nghỉ dưỡng ven biển cao cấp 5 sao thuộc Crystal Bay. Ảnh: Crystal Bay.

Cổng thông tin quốc gia về đăng ký doanh nghiệp cho thấy Tập đoàn du lịch Crystal Bay được thành lập năm 2016. Tháng 11/2023, công ty đã nâng vốn điều lệ từ 1.259,2 tỷ đồng lên 2.659,2 tỷ đồng, cơ cấu cổ đông không được tiết lộ.

Trong đó, hai vị trí Chủ tịch HĐQT và Tổng Giám đốc liên tục thay đổi. Hiện tại, ông Nguyễn Đức Chi (sinh 1969, thường trú Nghệ An) nắm vai trò Chủ tịch, còn bà Lê Minh Hà (sinh năm 1967, thường trú Hà Nội) trước đây từng ngồi ghế Chủ tịch nhưng sau đó đảm nhiệm chức Tổng giám đốc từ đầu năm 2023.

Ban điều hành của Crystal Bay, trong đó bà Lê Minh Hà đang làm Tổng Giám đốc. Nguồn: Crystal Bay.

Tập đoàn Du lịch Crystal Bay hiện không niêm yết trên sàn chứng khoán nên thông tin tài chính của công ty không thể khai thác được. Tuy nhiên, tập đoàn sở hữu một số công ty đã và đang huy động trái phiếu nên dữ liệu được công bố trên Cbonds của Sở Giao dịch Chứng khoán Hà Nội.

Công ty cổ phần Crystal Bay – một hạt nhân rất quan trọng của tập đoàn, hoạt động trên 3 trụ cột chính: du lịch quốc tế và nội địa; quản lý, vận hành khách sạn, khu nghỉ dưỡng, khu vui chơi giải trí, dịch vụ y tế trọn gói; và đầu tư hệ sinh thái du lịch, giải trí và bất động sản.

Crystal Bay có vốn chủ sở hữu tại cuối tháng 6/2025 là 1.583 tỷ đồng, trong đó vốn góp là 1.150 tỷ, chiếm gần ¾.

Tổng nợ phải trả của công ty lên tới 5.440 tỷ đồng, gấp 3,4 lần vốn chủ. Trong đó riêng nợ từ trái phiếu chào bán riêng lẻ là 2.287 tỷ đồng, gấp 1,5 lần vốn chủ sở hữu. Bên cạnh đó, công ty còn có khoản nợ ngân hàng chỉ 384 tỷ.

Ngoài ra, các khoản nợ phải trả khác là 2.767 tỷ đồng, mà gần một nửa trong đó là người mua trả tiền trước (1.301 tỷ) – có thể là do người mua đặt cọc trước cho các căn hộ, một phần dự án.

Việc người mua trả tiền trước đồng nghĩa doanh nghiệp thu tiền trước nhưng chưa phải ghi nhận doanh thu ngay trong kỳ, giúp giảm áp lực vốn lưu động. Điều này thường thấy ở những công ty bất động sản.

Người mua trả tiền trước cũng là “con dao hai lưỡi”. Mặt tốt là phản ánh sức bán và giúp cải thiện dòng tiền cho doanh nghiệp trong ngắn hạn. Tuy nhiên điều này sẽ đáng lo nếu tăng cao bất thường và không đi kèm năng lực bàn giao hàng hay doanh thu.

Nửa đầu năm 2025, Crystal Bay ghi nhận lỗ sau thuế 41 tỷ đồng, nâng tổng lỗ lũy kế kể từ khi thành lập 2016 lên 65 tỷ. Hệ số về khả năng sinh lời ROA âm 0,01%, và ROE âm 0,03%.

Crystal Bay bị Công ty TNHH Kiểm toán và Tư vấn A&C nêu ý kiến ngoại trừ: “Dự án đầu tư Khu du lịch Rocko Bay Resort và dự án Sailing Ninh Chữ Bay đã bị thu hồi. Chúng tôi chưa đánh giá và định lượng được ảnh hưởng của hai dự án bị thu hồi này đến các khoản mục có liên quan của báo cáo tài chính hợp nhất giữa niên độ”.

Tỷ lệ tổng nợ phải trả của Crystal Bay trên vốn chủ sở hữu liên tục gia tăng trong những năm gần đây. Nguồn: HNX.

Một công ty con khác trong hệ sinh thái là CTCP Sunbay Ninh Thuận cũng với tình hình tài chính kém sắc. Sunbay Ninh Thuận hiện đang là chủ đầu tư dự án SunBay Park Hotel&Resort.

Nửa đầu 2025, công ty này tiếp tục lỗ sau thuế 8 tỷ đồng, nâng tổng lỗ lũy kế đến hết tháng 6/2025 là 290 tỷ. Việc thua lỗ liên tiếp cũng đã bào mòn vốn chủ còn 482 tỷ đồng.

Tại ngày 30/6/2025, tổng nợ phải trả gấp 8,1 lần vốn chủ sở hữu, tức là tổng nợ rơi vào khoảng 3.900 tỷ. Trong đó 1.547 tỷ đồng là dư nợ trái phiếu và 2.354 tỷ đồng là nợ phải trả khác.

Báo cáo này cũng bị Công ty TNH Kiểm toán & Tư vấn A&C nhấn mạnh nợ quá hạn của công ty đã vượt tổng tài sản của công ty mẹ là 1.307 tỷ đồng. Tức là dù có bán hết tài sản của công ty mẹ cũng không đủ để trả các khoản nợ ngắn hạn. Những yếu tố này khiến kiểm toán nghi ngờ đáng kể về khả năng hoạt động liên tục của nhóm công ty.