Doanh nghiệp khai thác mong sớm được gia hạn để chủ động nguồn cung. Trong ảnh: máy móc “đắp chiếu” tại mỏ đá ở xã Bà Nà khi chờ hoàn tất thủ tục. Ảnh: TRỌNG HÙNG
Sau hợp nhất, thành phố Đà Nẵng đang bước vào giai đoạn tăng tốc đầu tư hạ tầng, nhu cầu vật liệu xây dựng tăng đột biến. Hàng loạt dự án giao thông, khu đô thị, công trình trọng điểm được triển khai, khiến thị trường vật liệu vốn đã hạn chế về nguồn cung càng trở nên căng thẳng.
Khảo sát cho thấy giá vật liệu xây dựng tại Đà Nẵng đang ở mức cao nhất trong nhiều năm, đặc biệt là cát và đá tăng mạnh do nguồn cung khan hiếm kéo dài. Ông Nguyễn Hồng An, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Đà Nẵng cho biết, theo quy hoạch, thành phố có 186 mỏ cát, sỏi nhưng đến nay mới chỉ cấp phép khai thác 11 mỏ, với tổng trữ lượng hơn 852.000m3 và công suất khoảng 122.000m3 mỗi năm. “Nguồn cung này chưa đáp ứng được nhu cầu thực tế đang tăng nhanh”, ông An nhận định.
Không chỉ thiếu về số lượng, nhiều mỏ đã trúng đấu giá nhưng chưa thể khai thác do vướng mắc pháp lý, chậm giải phóng mặt bằng hoặc chưa hoàn tất hồ sơ môi trường. Đây là điểm nghẽn lớn khiến nguồn cung hợp pháp bị thu hẹp, trong khi nhu cầu thị trường vẫn liên tục gia tăng.
Giá nhiên liệu và vật liệu xây dựng tăng mạnh nhưng nhiều dự án vẫn duy trì tiến độ thi công. Trong ảnh: tuyến đường kết nối vành đai phía Tây với cao tốc La Sơn - Túy Loan được đẩy nhanh tiến độ. Ảnh: TRỌNG HÙNG
Ở góc độ triển khai dự án, ông Trần Đức Hiệp, Giám đốc điều hành Ban Quản lý dự án La Sơn - Hòa Liên cho biết, nguồn vật liệu đá tại khu vực Đà Nẵng đang thiếu hụt nghiêm trọng. Trong khi đất đắp có thể điều phối nội bộ và cát cơ bản đáp ứng, thì đá lại trở thành yếu tố quyết định tiến độ. “Chúng tôi đã yêu cầu các nhà thầu chủ động tìm nguồn thay thế, đồng thời kiến nghị nâng công suất các mỏ đá hiện có để đảm bảo tiến độ thi công”, ông Hiệp cho hay.
Ở phía doanh nghiệp khai thác, ông Nguyễn Hải Lâm, Giám đốc Công ty TNHH Xây dựng Trường Bản (khai thác mỏ đá Trường Bản), cho biết doanh nghiệp đã hoàn tất nghĩa vụ tài chính và đang chờ thành phố xem xét gia hạn khai thác. Mỏ hiện còn gần một triệu mét khối trữ lượng; nếu được cấp phép khai thác khoảng 200.000m3 mỗi năm, có thể hoạt động đến năm 2030.
Thiếu hụt nguồn cung hợp pháp không chỉ đẩy giá vật liệu tăng cao mà còn kéo theo những hệ lụy đáng lo ngại, đặc biệt là nguy cơ tái diễn tình trạng khai thác trái phép. Ghi nhận thời gian gần đây cho thấy, tại một số địa bàn miền núi, giá cát đã tăng lên mức 630-800 nghìn đồng/m3, trong khi không có mỏ được cấp phép. Trước thực trạng này, nhiều địa phương nơi có trữ lượng cát buộc phải thành lập các tổ liên ngành, dựng chốt kiểm soát để ngăn chặn khai thác trái phép.
Ông Lê Minh Chiến, Chủ tịch UBND xã Trà Tân cho biết, trên địa bàn có hai khu vực cát bồi lấp sau bão lũ là sông Nước Vin và sông Nước Xa. Địa phương đã ban hành kế hoạch tăng cường quản lý, ngăn chặn khai thác cát trái phép. Tuy nhiên, về lâu dài đề nghị thành phố sớm có cơ chế thăm dò, khoanh vùng, xác định trữ lượng và giao cấp xã quản lý, khai thác tận thu phục vụ xây dựng tại chỗ, nhằm giảm áp lực giá vật liệu và hỗ trợ các dự án đầu tư công.
Nhiều doanh nghiệp khai thác đá đã nộp hồ sơ xin gia hạn từ lâu nhưng chưa được phê duyệt, gây khó khăn trong chủ động nguồn cung và ký kết hợp đồng. Trong ảnh: Máy móc “đắp chiếu” tại một mỏ đá ở xã Bà Nà trong thời gian chờ hoàn tất thủ tục gia hạn. Ảnh: TRỌNG HÙNG
Còn tại xã Nam Trà My, Chủ tịch UBND xã Trần Văn Mẫn cho biết, địa phương đã chỉ đạo công an xã phối hợp các xã lân cận như Trà Tập, Trà Leng và Trà Tân tăng cường tuần tra khu vực giáp ranh, xử lý vi phạm.
Nguồn cung hạn chế trong khi nhu cầu tăng cao đang tạo ra “áp lực kép” đối với thị trường vật liệu xây dựng. Bài toán đặt ra không chỉ là kiểm soát giá, mà quan trọng hơn là tháo gỡ các vướng mắc về thủ tục, quy hoạch và khai thác để khơi thông nguồn cung một cách minh bạch, bền vững.
HOÀI PHONG