Theo kế hoạch khai thác, sử dụng tài nguyên nước trên địa bàn tỉnh Cà Mau mùa cạn năm 2025 - 2026, hệ thống cấp nước tập trung khu vực nông thôn vẫn còn nhiều hạn chế. Trong khi đó, các cống ngăn mặn phải đóng lại để hạn chế nước mặn xâm nhập vào kênh nội đồng, khiến nguồn nước ngọt ngày càng khan hiếm, ảnh hưởng lớn đến đời sống và sản xuất của người dân.
Trước khi bắt đầu mùa khô, người dân ở xã Biển Bạch (tỉnh Cà Mau) đã dùng lu tích trữ nước ngọt để sử dụng dần.
Nước sông cạn kiệt dần, người dân mua nước sử dụng
Về các xã Khánh Bình, Biển Bạch, U Minh, Hồng Dân… những ngày này, dễ dàng nhận thấy nhiều tuyến kênh đã trơ đáy, cạn kiệt nước. Người dân vốn quen đi lại bằng ghe, xuồng nay phải chuyển sang xe máy, xe tải để vận chuyển nông sản và đi lại.
Bà Nguyễn Thị Phụng, ngụ ấp Ông Bích, xã Khánh Bình cho biết, trước mỗi mùa khô, người dân địa phương đều tranh thủ trữ nước mưa để sử dụng tiết kiệm trong nhiều tháng.
Trong khi đó, bà Võ Thị Thơ, ngụ ấp Thanh Tùng, xã Biển Bạch chia sẻ, gần 10 năm qua, gia đình bà vẫn chưa được sử dụng nước máy sạch, cuộc sống hoàn toàn phụ thuộc vào lượng nước mưa tích trữ. Khi mùa khô đến, chi phí mua nước trở thành gánh nặng lớn.
"Mỗi tuần phải tốn vài trăm nghìn đồng để mua nước ngọt sử dụng và phải dùng rất tiết kiệm. Tụi nhỏ phải tắm nước ao, nước đìa", bà Thơ nói.
Một tuyến kênh nội đồng trên địa bàn xã Khánh Bình (tỉnh Cà Mau) dần cạn nước mùa khô năm 2025 – 2026.
Do thiếu nguồn nước ngầm, nhiều hộ dân phải chờ ghe chở nước từ nơi khác đến bán với giá khoảng 40.000 đồng cho một lu khoảng 700 lít nước.
Theo ông Lê Văn Dãy, Phó chủ tịch UBND xã Biển Bạch, trên địa bàn xã hiện có khoảng 40 hộ đã lắp đồng hồ nước nhưng vẫn không có nước sử dụng, phải mua nước với giá khoảng 40.000 đồng/m3. Một số hộ có nước thì cũng chỉ tranh thủ hứng được vào ban đêm.
Nguyên nhân là do đường ống cấp nước kéo dài, trong khi vào mùa khô, nhu cầu sử dụng tăng đồng loạt khiến áp lực nước ở cuối tuyến giảm mạnh. Có những tuyến ống dài hơn 100km nên nhiều hộ dân dù đã lắp đồng hồ vẫn không đủ nước để sinh hoạt.
Nguồn nước ngọt bên trong các kênh, rạch trên địa bàn xã Khánh Bình cạn kiệt dần khi cống ngăn mặn được đóng kín.
Điều tiết nguồn nước hợp lý
Trước tình trạng hạn hán và thiếu hụt nghiêm trọng nguồn nước phục vụ sản xuất nông nghiệp, UBND tỉnh Cà Mau đã xây dựng kế hoạch ứng phó theo hướng ưu tiên điều tiết, phân bổ nguồn nước hợp lý, bảo đảm tối đa cho sản xuất và sinh hoạt.
Đồng thời, tỉnh tăng cường tuyên truyền, vận động người dân sử dụng nước tiết kiệm, thực hiện lấy nước theo từng đợt theo thông báo của đơn vị khai thác, cung cấp.
Giữa tháng 3/2026, UBND tỉnh Cà Mau đã phê duyệt chủ trương đầu tư Dự án cấp nước sinh hoạt cấp bách khu vực nông thôn tỉnh Cà Mau giai đoạn 2026 - 2030, với tổng mức đầu tư khoảng 110 tỷ đồng.
Mục tiêu của dự án là xây dựng các hệ thống cấp nước hoàn chỉnh cho người dân nông thôn ở những khu vực thiếu nước sinh hoạt, khan hiếm nước, thường xuyên bị hạn hán, xâm nhập mặn.
Dự kiến, dự án sẽ cấp nước mới cho khoảng 6.000 hộ dân, góp phần nâng cao sức khỏe cộng đồng, cải thiện môi trường sống và giảm các bệnh liên quan đến nguồn nước.
Trung tâm Nước sạch và Vệ sinh môi trường nông thôn tỉnh Cà Mau dẫn đường ống nước về vùng nông thôn trên địa bàn xã Biển Bạch.
Theo ông Dư Minh Hùng, Giám đốc Sở Xây dựng tỉnh Cà Mau, UBND tỉnh đã giao Sở Xây dựng chủ trì, phối hợp với các sở, ngành, địa phương và đơn vị liên quan theo dõi, cập nhật tình hình cấp nước sinh hoạt đô thị, kịp thời tham mưu, xử lý khi xảy ra tình trạng thiếu nước hoặc không có nước.
Cùng với đó, Sở Xây dựng sẽ tham mưu UBND tỉnh xây dựng kế hoạch, lộ trình đầu tư hệ thống cấp nước sử dụng nguồn nước mặt theo quy hoạch, đồng thời đề xuất các giải pháp bảo đảm an toàn cấp nước sinh hoạt trên địa bàn.
Hiện toàn tỉnh Cà Mau có 364 công trình cấp nước tập trung, nhưng chỉ khoảng 42,86% hoạt động bền vững, gần 25% công trình đã ngừng hoạt động. Nhiều công trình được xây dựng từ giai đoạn 1998 - 2013 đến nay đã xuống cấp, không còn bảo đảm cung cấp nước ổn định cho người dân.
Theo ngành chức năng, nhiều công trình cấp nước tập trung trên địa bàn tỉnh đã hư hỏng, xuống cấp nghiêm trọng sau nhiều năm sử dụng, không còn đáp ứng nhu cầu sinh hoạt của người dân, nhất là tại khu vực nông thôn vào mùa khô.
Đặc biệt, tại một số nơi có điều kiện địa chất không thể khai thác nước dưới đất, người dân phải đối mặt với tình trạng thiếu nước kéo dài suốt nhiều năm, khiến cuộc sống gặp rất nhiều khó khăn, vất vả.
Gia Minh