Giải ngân đầu tư công: Cần bứt tốc từ nay đến cuối năm

2 giờ trướcBài gốc

27 bộ, ngành và 19 địa phương giải ngân thấp

Theo báo cáo của Bộ Tài chính, Thủ tướng Chính phủ đã giao kế hoạch đầu tư công nguồn ngân sách nhà nước năm 2026 lên tới 1.013.443,4 tỷ đồng, tăng 22,7% so với năm 2025 và là mức cao nhất từ trước đến nay.

Đến hết tháng 5-2026, các bộ, cơ quan trung ương và địa phương đã phân bổ chi tiết khoảng 990.711 tỷ đồng, tương đương 97,8% kế hoạch vốn được giao. Số vốn chưa phân bổ chỉ còn hơn 22.700 tỷ đồng, chiếm khoảng 2,2%.

Ảnh minh họa: PV

Có thể thấy, điểm nghẽn lớn của năm nay không còn nằm ở khâu giao kế hoạch vốn như những năm trước, mà đang chuyển dần sang khâu tổ chức thực hiện và giải ngân.

Tính đến ngày 31-5-2026, giải ngân kế hoạch vốn năm 2026 đạt 219.358,8 tỷ đồng, bằng 21,6% kế hoạch Thủ tướng Chính phủ giao. So với cùng kỳ năm trước, tỷ lệ giải ngân tương đương, nhưng giá trị tuyệt đối tăng thêm hơn 34.800 tỷ đồng. Theo Bộ Tài chính, tiến độ giải ngân vốn đầu tư công tháng 5-2026 có chuyển biến tích cực hơn so với các tháng đầu năm, song tỷ lệ giải ngân trong 5 tháng đầu năm nay vẫn ở mức thấp so yêu cầu.

Với quy mô kế hoạch vốn rất lớn, kết quả này đồng nghĩa vẫn còn 794,1 nghìn tỷ đồng cần được giải ngân. Như vậy, từ nay đến cuối năm, bình quân mỗi tháng phải giải ngân khoảng 113,4 nghìn tỷ đồng, trong khi kết quả giải ngân trong tháng 5 tuy duy trì tốc độ ổn định, chưa cho thấy sự tăng tốc rõ nét tại nhiều bộ, ngành và địa phương. Đây là áp lực chưa từng có đối với các chủ đầu tư, ban quản lý dự án và chính quyền địa phương.

Tính đến hết tháng 5, có 8 bộ, ngành và 15 địa phương có tỷ lệ giải ngân đạt từ mức bình quân chung của cả nước trở lên gồm: Ngân hàng Chính sách xã hội; Tổng công ty đầu tư phát triển đường cao tốc Việt Nam; Bộ Tư pháp; Bộ Công Thương; Bộ Quốc phòng; Bộ Ngoại giao; Bộ Nông nghiệp và Môi trường; Thành phố Hà Nội; Thành phố Hải Phòng; các tỉnh Điện Biên, Lạng Sơn, Lai Châu, Cà Mau, Thái Nguyên, Quảng Ninh, Tây Ninh, Sơn La, Hà Tĩnh, Gia Lai...

Ngược lại, vẫn còn 27 bộ, ngành và 19 địa phương giải ngân dưới mức bình quân chung.

Đáng chú ý, có 12 bộ, ngành có tỷ lệ giải ngân dưới 1% hoặc chưa thực hiện giải ngân, gồm: Kiểm toán Nhà nước, Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam, Văn phòng Quốc hội, Văn phòng Trung ương Đảng, Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh, Thanh tra Chính phủ, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam, Bộ Dân tộc và Tôn giáo, Đài Truyền hình Việt Nam, Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam và Liên minh Hợp tác xã Việt Nam.

Triển khai bộ công cụ KPI theo dõi, đánh giá giải ngân vốn đầu tư công

Báo cáo của Bộ Tài chính cho thấy, những khó khăn ảnh hưởng tới giải ngân vốn đầu tư công năm 2026 phần lớn vẫn là các vấn đề đã tồn tại trong nhiều năm. “Trên cơ sở báo cáo của các bộ, cơ quan và địa phương, một số khó khăn vướng mắc chủ yếu ảnh hưởng tiến độ giải ngân do tình trạng thiếu nguồn cung vật liệu xây dựng, chưa đáp ứng kịp nhu cầu gia tăng nhanh trong giai đoạn đẩy mạnh đầu tư công; giá nguyên vật liệu tăng cao so với dự toán được duyệt, làm phát sinh chênh lệch chi phí, dẫn đến phải thực hiện điều chỉnh hợp đồng; cùng với khó khăn trong giải phóng mặt bằng liên quan đến việc xác định nguồn gốc đất, đơn giá, phương án đền bù, chưa thể triển khai thi công theo kế hoạch”, đại diện Bộ Tài chính cho biết.

Trong khi đó, vào thời điểm những tháng đầu năm, các chủ đầu tư thường tập trung các bước thiết kế, lập, thẩm định, phê duyệt dự toán và tổ chức lựa chọn nhà thầu; do đó khối lượng nghiệm thu, thanh toán phát sinh chưa nhiều; việc lập kế hoạch chưa sát với nhu cầu và khả năng thực hiện, cùng với chất lượng chuẩn bị đầu tư các dự án chưa tốt, dẫn tới phải điều chỉnh dự án hoặc đề xuất hoàn trả kế hoạch vốn, làm chậm tiến độ triển khai.

Đại diện Bộ Tài chính cũng chỉ ra nguyên nhân chậm giải ngân còn là do năng lực, trách nhiệm của một bộ phận chủ đầu tư, ban quản lý dự án, nhà thầu vẫn còn hạn chế, chưa chủ động, thiếu quyết liệt trong tổ chức thi công; một số xã, phường thiếu cán bộ phụ trách đầu tư công, cán bộ phải kiêm nhiệm nhiều nhiệm vụ…

Để phấn đấu giải ngân toàn bộ kế hoạch vốn được giao trong năm 2026, Bộ Tài chính đề nghị các bộ, cơ quan trung ương và địa phương tập trung triển khai quyết liệt các nhiệm vụ, giải pháp đã được Thủ tướng Chính phủ chỉ đạo.

Theo đó, các bộ, cơ quan Trung ương và địa phương cần tiếp tục phát huy mạnh mẽ vai trò người đứng đầu các bộ, cơ quan, người đứng đầu cấp ủy, chính quyền địa phương, kịp thời tháo gỡ khó khăn vướng mắc theo thẩm quyền hoặc đề xuất cấp có thẩm quyền giải quyết.

Để gỡ khó nguyên vật liệu, đặc biệt trong bối cảnh xung đột quân sự Trung Đông kéo dài, Bộ Tài chính đề xuất Bộ Xây dựng đôn đốc, phối hợp với địa phương theo dõi sát diễn biến thị trường vật liệu xây dựng, tăng cường công tác quản lý, kiểm tra, bình ổn giá vật liệu xây dựng, dự báo biến động giá cả để kịp thời xử lý theo thẩm quyền.

Đối với công tác giải phóng mặt bằng, các địa phương cần tập trung tháo gỡ các điểm nghẽn, bảo đảm có mặt bằng sạch để triển khai dự án, không để xảy ra tình trạng dự án chờ mặt bằng.

Cùng với đó, các bộ, ngành tiếp tục rà soát những vướng mắc về cơ chế, chính sách liên quan đến đất đai, xây dựng, môi trường, khoa học công nghệ và chuyển đổi số để kịp thời đề xuất cấp có thẩm quyền xem xét, tháo gỡ, tạo điều kiện thúc đẩy giải ngân trong những tháng cuối năm.

Bộ Tài chính cũng nhấn mạnh yêu cầu siết chặt kỷ luật, kỷ cương trong quản lý đầu tư công; xử lý nghiêm các tổ chức, cá nhân thiếu trách nhiệm, gây chậm trễ trong phân bổ vốn, thực hiện dự án và giải ngân vốn đầu tư công. Đồng thời, có giải pháp bố trí đủ đội ngũ cán bộ có năng lực chuyên môn tại các xã, phường mới sau khi thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp.

Ngoài ra, các bộ, ngành và địa phương cần nghiêm túc triển khai nhập đầy đủ dữ liệu số về tình hình giải ngân đầu tư công trên hệ thống thông tin của Bộ Tài chính theo đúng hướng dẫn và thời gian quy định tại công văn số 1780/BTC-PTHT ngày 11-2-2026 của Bộ Tài chính về cung cấp thông tin, dữ liệu về các chỉ số giải ngân vốn đầu tư công để triển khai bộ công cụ KPI theo dõi, đánh giá giải ngân vốn đầu tư công.

Trâm Anh

Nguồn Hà Nội Mới : https://hanoimoi.vn/giai-ngan-dau-tu-cong-can-but-toc-tu-nay-den-cuoi-nam-1140420.html