Tại một số nhà vườn, sầu riêng Ri6 mua xô chỉ còn 20.000-35.000 đồng/kg, giảm khoảng một nửa so với đầu năm. Musang King lùi về 60.000-65.000 đồng/kg, trong khi Monthong giảm nhẹ hơn, dao động 65.000-75.000 đồng/kg. Ở khâu thu mua, xu hướng giảm giá cũng diễn ra rõ rệt. Ri6 loại A (2,7 hộc) hiện chỉ còn khoảng 40.000 đồng/kg, loại B (2,5 hộc) giảm xuống 28.000 đồng/kg. Musang King loại A được thu mua ở mức 80.000-85.000 đồng/kg, thấp nhất trong hai năm trở lại đây.
Trước những biến động của thị trường, giới chuyên gia trong ngành cho rằng, giải pháp căn cơ là phải chuyển từ kiểm soát “phần ngọn” sang “phần gốc”. Cụ thể, thay vì phụ thuộc chủ yếu vào khâu kiểm định sau thu hoạch, việc giám sát chất lượng ngay từ vùng trồng cần được đặt làm trọng tâm. Theo đó, các vùng trồng cần được rà soát, phân loại theo mức độ rủi ro, đặc biệt với những khu vực có nguy cơ tồn dư kim loại nặng. Những vườn không đáp ứng tiêu chuẩn cần được tạm thời loại khỏi chuỗi cung ứng, đồng thời có lộ trình cải tạo cụ thể trước khi quay lại sản xuất. Bên cạnh đó, việc kiểm tra nhanh tại vườn trước thu hoạch cần được triển khai rộng rãi hơn. Tuy nhiên, để thực hiện hiệu quả, cần có sự hỗ trợ đồng bộ từ cơ quan quản lý, từ ban hành quy trình kỹ thuật, hướng dẫn canh tác đến đầu tư hệ thống kiểm nghiệm tại chỗ. Đây là điều kiện tiên quyết để nâng cao độ tin cậy của chuỗi cung ứng.
Bên cạnh đó, yếu tố mùa vụ và giống cũng đóng vai trò quan trọng. Hiện nay, sầu riêng miền Tây chủ yếu là giống Ri6, trong khi Thái Lan bước vào chính vụ với giống Monthong, loại đã quen thuộc với người tiêu dùng Trung Quốc trong nhiều năm.
Sự cạnh tranh này khiến các nhà nhập khẩu Trung Quốc có xu hướng ưu tiên hàng Thái Lan, sẵn sàng trả giá cao hơn. Trong bối cảnh nguồn cung trong nước tiếp tục tăng đã tạo áp lực dư cung, kéo giá xuống thấp. Bài toán về giống và thị hiếu thị trường cũng đặt ra yêu cầu điều chỉnh chiến lược sản xuất. Trong bối cảnh đó, ngành sầu riêng cần có định hướng phát triển giống theo từng phân khúc thị trường. Cùng với đó, đẩy mạnh nghiên cứu, lai tạo và chọn lọc giống có khả năng bảo quản tốt, phù hợp xuất khẩu...
N.Hạnh