Trung học nghề là bậc học mới được xác định ngang cấp với THPT theo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Giáo dục vừa được Quốc hội thông qua. Mô hình này hướng tới giảm áp lực thi cử, phân luồng theo năng lực và giúp học sinh sớm tiếp cận đào tạo gắn với thực tiễn sản xuất.
Với khung chương trình kết hợp giữa kiến thức văn hóa và đào tạo nghề, trung học nghề được kỳ vọng tạo ra lựa chọn cho học sinh sau lớp 9, đồng thời góp phần giảm tải áp lực thi cử
Chương trình trung học nghề được thiết kế tích hợp giữa kiến thức văn hóa cơ bản và đào tạo nghề, với tổng thời lượng dự kiến khoảng 3.300 giờ trong 3 năm đào tạo. Cụ thể: 1.500 giờ dành cho khối kiến thức văn hóa trung học phổ thông cốt lõi; 300 giờ cho các môn học chung bắt buộc; khoảng 1.500 giờ cho các môn học và mô-đun nghề.
Các môn văn hóa không dạy tách rời mà được lồng ghép với nội dung nghề, tổ chức học đan xen theo từng học kỳ để tránh dồn nén và giữ động lực học tập cho học sinh.
Thời gian đào tạo trung học nghề dự kiến là 3 năm. Sau khi tốt nghiệp, người học có hai lựa chọn: ra trường đi làm ngay hoặc tiếp tục học lên các trình độ cao hơn trong cùng lĩnh vực nghề nghiệp. Khi mô hình trung học nghề triển khai, chương trình trung cấp với đầu vào là học sinh tốt nghiệp THCS sẽ dừng tuyển sinh; trung cấp chỉ nhận học sinh đã tốt nghiệp THPT.
Các cơ sở được phép triển khai chương trình bao gồm: trường trung học nghề, trường trung cấp, cao đẳng đủ điều kiện, và một số trường đại học trong các lĩnh vực đặc thù như nghệ thuật, thể thao.
Bộ GD-ĐT đang khẩn trương xây dựng tiêu chuẩn, chương trình đào tạo, chính sách đào tạo đội ngũ giáo viên cho bậc học này; đồng thời xem xét cơ chế miễn, hỗ trợ học phí cho người học.
Hiện tại, Bộ đang hoàn thiện quy định về tiêu chuẩn đối với trường trung học nghề, trong đó cho phép các cơ sở được giao biên chế giáo viên dạy văn hóa ổn định, thay vì phụ thuộc vào hình thức thuê giảng dạy hay liên kết như trước đây. Bộ cũng xây dựng cơ chế để các trường trung cấp có thể tổ chức chương trình trung học nghề ngay trong nhà trường, bảo đảm chương trình văn hóa tương đương trung học phổ thông, đồng thời tăng tỷ lệ thời lượng thực hành và thực tập tại doanh nghiệp.
Phương Anh