Giám đốc BHXH Việt Nam: Phải thận trọng khi điều chỉnh mức đóng BHYT

3 giờ trướcBài gốc

Mới đây, cơ quan Bảo hiểm Xã hội (BHXH) Việt Nam đã chia sẻ thông tin và nhận định chuyên sâu của TS Lê Hùng Sơn, Giám đốc BHXH Việt Nam, về tình hình quản lý, phát triển quỹ BHYT. Theo ông Sơn, chính sách BHYT là một trong những trụ cột quan trọng của hệ thống an sinh xã hội, gắn trực tiếp với đời sống của người dân.

Áp lực chi phí khám chữa bệnh BHYT gia tăng

Khi tỉ lệ bao phủ BHYT tiệm cận mức toàn dân, đạt 95,1% dân số vào năm 2025, ông Sơn cho rằng bài toán lớn nhất hiện nay không còn là mở rộng diện tham gia mà là quản lý, sử dụng quỹ sao cho bền vững. Việc này nhằm thực hiện hiệu quả Nghị quyết 72 của Bộ Chính trị, trong đó xác định BHYT là trụ cột để tiến tới miễn viện phí toàn dân.

Quỹ BHYT đã chi trả cho 195,5 triệu lượt khám chữa bệnh trong năm 2025 với tổng số tiền đề nghị thanh toán lên tới gần 161,6 ngàn tỉ đồng, tăng 14,3% so với năm trước.

"Tốc độ tăng chi phí khám chữa bệnh hiện cao hơn nhiều so với mức tăng số lượt khám chữa bệnh (khoảng 6,5%). Nguyên nhân là do quyền lợi của người tham gia BHYT ngày càng được mở rộng, nhu cầu chăm sóc sức khỏe tăng cao trong bối cảnh già hóa dân số và việc áp dụng nhiều kỹ thuật y tế hiện đại, thuốc đắt tiền", ông Sơn nhận định.

Trong khi đó, mức đóng BHYT những năm qua vẫn giữ nguyên ở mức 4,5% mức lương cơ sở (hiện tại là 2,34 triệu đồng/tháng). Theo ông Sơn, việc điều chỉnh mức đóng BHYT cần hết sức thận trọng để không tạo thêm gánh nặng cho người dân, không làm giảm sức cạnh tranh của doanh nghiệp trong bối cảnh kinh tế còn nhiều biến động. Do đó, bài toán quản trị nguồn quỹ có hạn trước nhu cầu tăng cao là yêu cầu mang tính sống còn.

Bộ Y tế đề xuất tăng mức đóng BHYT

Theo Nghị quyết 72 của Bộ Chính trị về giải pháp đột phá, tăng cường bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân, đến năm 2030, người dân được miễn viện phí mức cơ bản trong phạm vi quyền lợi BHYT, ngân sách và BHYT chi trả một số dịch vụ phòng bệnh, quản lý bệnh mạn tính, khám sức khỏe định kỳ.

Chỉ thị 52 của Ban Bí thư, ban hành tháng 10-2025 cũng đặt mục tiêu bao phủ BHYT toàn dân vào năm 2030, với mục tiêu đạt trên 95% dân số có thẻ BHYT vào năm 2026; tăng mức thanh toán BHYT cho phòng bệnh, dinh dưỡng, khám sức khỏe định kỳ.

Đại diện Bộ Y tế cho biết để thực hiện được những chính sách trên, nguồn kinh phí chính được lấy từ quỹ BHYT, ngân sách nhà nước, quỹ phòng bệnh và xã hội hóa.

Theo đó, tháng 12-2025, Bộ Y tế đề xuất lộ trình triển khai các chính sách gồm hai giai đoạn:

Giai đoạn 2026-2027: Người dân được khám sức khỏe định kỳ hoặc sàng lọc miễn phí ít nhất 1 lần/năm; nhóm cận nghèo và người từ 75 tuổi trở lên hưởng 100% chi phí khám chữa bệnh trong phạm vi quyền lợi BHYT; tăng tỉ lệ thanh toán BHYT đối với thuốc, vật tư, kỹ thuật và tăng mức đóng BHYT từ 2027 lên khoảng 5,1%.
Giai đoạn 2028-2030: Bộ Y tế hướng đến giảm tỉ lệ chi tiền túi xuống dưới 30%, thanh toán một số dịch vụ phòng bệnh từ quỹ BHYT, thí điểm sàng lọc 2-3 bệnh hiệu quả chi phí, tăng mức đóng BHYT từ năm 2030 lên 5,4% và thí điểm BHYT bổ sung, đa dạng hóa gói BHYT.

Theo Giám đốc BHXH Việt Nam, việc điều chỉnh mức đóng BHYT cần phải hết sức thận trọng để không tạo thêm gánh nặng cho người dân. Ảnh minh họa: TT

Kỷ luật tài chính để cứu sống người bệnh nặng

Trước lo ngại của dư luận về việc thắt chặt quản lý quỹ có thể làm ảnh hưởng đến quyền lợi của người bệnh, TS Lê Hùng Sơn khẳng định điều ngược lại.

Theo ông, kinh nghiệm thực tiễn cho thấy chỉ khi kỷ luật tài chính được bảo đảm, quyền lợi người bệnh mới có thể duy trì ổn định, lâu dài. Việc quản lý chặt chẽ hoàn toàn không nhằm "siết" quyền lợi người bệnh mà để bảo vệ quỹ khỏi thất thoát, từ đó dồn toàn lực cứu chữa cho những bệnh nhân nặng, bệnh mạn tính.

Để chứng minh, ông Sơn dẫn lại các trường hợp người bệnh được quỹ BHYT chi trả số tiền lớn trong năm 2025. Nổi bật là một bệnh nhân nam sinh năm 2000 tại Cà Mau mắc bệnh thiếu yếu tố VIII di truyền, đã được quỹ chi trả gần 6,7 tỉ đồng.

Cạnh đó, quỹ BHYT cũng đã chi trả hơn 3,3 tỉ đồng cho hai bệnh nhi (một bé sinh năm 2020 tại Ninh Bình và một bé sinh năm 2021 tại Hà Nội), cùng mắc bệnh tích lũy glycogen.

Để chống trục lợi và bảo vệ dòng tiền này, ông Sơn cho biết ngành bảo hiểm xã hội đang đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin, giám định điện tử và liên thông dữ liệu bệnh án, kê đơn khống, tự ý kê tăng số lượng vật tư y tế hay tiền giường bệnh mà người dân không sử dụng đều được phát hiện và kiên quyết từ chối thanh toán.

Đặc biệt, từ ngày 1-3-2025, khi cơ quan BHXH Việt Nam trở thành đơn vị đặc thù thuộc Bộ Tài chính, quỹ BHYT sẽ càng được quản lý công khai, minh bạch, liên thông chặt chẽ với chính sách tài khóa.

Dưới góc độ an sinh, ông Sơn đánh giá tính hiệu quả của quỹ BHYT không chỉ nằm ở các con số cân đối thu - chi, mà còn ở khả năng bảo vệ người dân trong những tình huống bất thường, khó lường.

Điển hình trong năm 2025, khi bão lũ tàn phá nhiều địa phương, cơ quan BHXH Việt Nam đã triển khai các biện pháp linh hoạt như tự động gia hạn thẻ BHYT, cấp thuốc dài ngày cho người mắc bệnh mạn tính và cử cán bộ túc trực ngay tại các bệnh viện vùng lũ. Nhờ đó, quyền lợi điều trị của người dân vùng thiên tai không bị gián đoạn.

Giám đốc BHXH Việt Nam nhấn mạnh, suy cho cùng quỹ BHYT là quỹ chung được hình thành từ sự đóng góp của toàn xã hội. Do đó, chỉ khi các cơ sở y tế và mỗi người dân cùng nâng cao ý thức sử dụng quỹ tiết kiệm, đúng quy định, quỹ BHYT mới thực sự là đòn bẩy an sinh vững chắc, mang lại niềm tin cho mọi gia đình.

Những năm gần đây, chi phí khám chữa bệnh BHYT tại Việt Nam liên tục gia tăng. Trong 3 tháng đầu năm 2026, số lượt khám chữa bệnh BHYT đạt khoảng 43 triệu lượt với tổng số chi đề nghị thanh toán trên 37,2 ngàn tỉ đồng, tăng hơn 3,5 ngàn tỉ đồng so với cùng kỳ năm 2025.

Xét về cơ cấu, chi cho dịch vụ kỹ thuật và thuốc tiếp tục chiếm tỉ trọng lớn trong tổng chi khám chữa bệnh BHYT, tạo áp lực đáng kể lên quỹ. Theo BHXH Việt Nam, điều này không chỉ phản ánh xu hướng gia tăng ứng dụng công nghệ y tế hiện đại, mà còn cho thấy chi phí điều trị ngày càng phụ thuộc nhiều vào các kỹ thuật chuyên sâu, thuốc đặc trị và các phương pháp điều trị tiên tiến.

Tính đến hết tháng 3-2026, độ bao phủ BHYT đạt khoảng 97,06% dân số.

THANH THANH

Nguồn PLO : https://plo.vn/giam-doc-bhxh-viet-nam-phai-than-trong-khi-dieu-chinh-muc-dong-bhyt-post903500.html