Chỉ còn ít ngày nữa, ngày 15-3, cử tri cả nước sẽ chính thức bước vào ngày hội lớn - bầu cử đại biểu Quốc hội (ĐBQH) khóa XVI và đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026-2031. Tại TP.HCM, kỳ bầu cử lần này diễn ra trong một bối cảnh mang tính bước ngoặt, khi TP đang tăng tốc triển khai hàng loạt cơ chế, chính sách đặc thù, đặc biệt vừa được Trung ương trao quyền.
Hơn lúc nào hết, cử tri TP đặt kỳ vọng vào những ĐB có đủ bản lĩnh, trí tuệ và tư duy pháp lý sắc bén để không chỉ đưa tiếng nói của người dân lên nghị trường, mà còn trực tiếp tháo gỡ những điểm nghẽn ở khâu thực thi.
Trong không khí ấy, chúng tôi đã có cuộc trò chuyện với bà Nguyễn Thị Hồng Hạnh, Giám đốc Sở Tư pháp TP.HCM, ứng cử viên ĐBQH khóa XVI. Gần 30 năm gắn bó với ngành tư pháp và kinh nghiệm thực tiễn từ nhiệm kỳ ĐBQH khóa XV, bà chia sẻ góc nhìn thẳng thắn về câu chuyện khơi thông thể chế, những vấn đề cần thực hiện, cùng TP khai mở tối đa các cơ chế đặc thù để kiến tạo môi trường sống xanh và bền vững.
Khơi thông điểm nghẽn, biến cơ chế thành nguồn lực phát triển
. Phóng viên: Thưa bà, nhìn lại nhiệm kỳ vừa qua, việc kiêm nhiệm vai trò kép tại Sở Tư pháp TP.HCM và ĐBQH đã giúp bà mang “hơi thở pháp lý” từ đời sống người dân lên nghị trường như thế nào?
+ Bà Nguyễn Thị Hồng Hạnh: Những ĐB công tác trong lĩnh vực pháp luật có một lợi thế lớn là khả năng phân tích bản chất pháp lý của các vấn đề xã hội. Tôi cho rằng việc đưa những vấn đề này lên nghị trường không chỉ là đặc thù nghề nghiệp, mà còn là trách nhiệm chính trị - pháp lý cao cả trước cử tri và nhân dân.
Thông qua lăng kính pháp lý, gốc rễ của vấn đề sẽ được nhìn nhận rõ ràng: Vấn đề nằm ở khâu lập pháp, khâu tổ chức thi hành hay từ trách nhiệm quản lý. Từ đó, chúng tôi lựa chọn phương thức đưa vấn đề ra nghị trường một cách hiệu quả nhất.
Chẳng hạn, nếu vướng mắc xuất phát từ quy định pháp luật, tôi và các ĐB khác sẽ trực tiếp kiến nghị/góp ý ngay trong quá trình xây dựng, sửa đổi luật. Trong nhiệm kỳ qua, tôi rất vui mừng khi một số đề xuất của mình đã được QH chấp thuận, tiêu biểu như việc bổ sung các đối tượng được phân cấp, ủy quyền tại Luật Tổ chức chính quyền địa phương; hay quy định thống nhất một hình thức chứng thực bản dịch cho công chứng viên và các chức danh khác khi sửa đổi Luật Công chứng…
Mặt khác, nếu bất cập đến từ khâu thực thi hay quản lý, các ĐB có thể sử dụng quyền chất vấn và tranh luận để các cơ quan có thẩm quyền kiểm tra, rà soát, điều chỉnh. Những tiếng nói phản ánh bất cập về thể chế mà tôi luôn trăn trở, nay đã được tháo gỡ cơ bản thông qua Nghị quyết 66 của Bộ Chính trị và Nghị quyết 197 của QH.
Ở chiều ngược lại, chính những thông tin và kinh nghiệm quý báu từ nghị trường đã giúp tôi làm tốt hơn trong vai trò người đứng đầu Sở Tư pháp, đặc biệt là trong công tác tham mưu cho lãnh đạo TP trong việc xây dựng thể chế và xử lý kịp thời những bất cập phát sinh.
ĐBQH Nguyễn Thị Hồng Hạnh phát biểu tại hội trường QH khóa XV, thảo luận về dự án Luật Báo chí sửa đổi vào chiều 24-11-2025. Ảnh: QH
. Tại Đại hội XIV, thể chế vẫn được xác định là “điểm nghẽn của điểm nghẽn”. Với kinh nghiệm xây dựng thể chế, bà có kế hoạch gì để tiếp tục đóng góp trong việc khơi thông điểm nghẽn này, tạo đòn bẩy cho sự bứt phá của TP.HCM?
+ Phải khẳng định rằng chưa bao giờ công tác xây dựng thể chế được Trung ương quan tâm và chú trọng như lúc này. Đối với TP.HCM, cũng chưa từng có giai đoạn nào TP được trao nhiều cơ chế đặc thù, vượt trội đến thế. Chỉ tính riêng năm 2025, QH đã ban hành ba nghị quyết đặc thù, đặc biệt dành cho TP.HCM: Nghị quyết 188/2025/QH15 về thí điểm phát triển hệ thống đường sắt đô thị, Nghị quyết 222/2025/QH15 về Trung tâm tài chính quốc tế tại Việt Nam và Nghị quyết 260/2025/QH15 sửa đổi, bổ sung Nghị quyết 98/2023/QH15 về thí điểm một số cơ chế, chính sách đặc thù phát triển TP.HCM.
Các nghị quyết này đều trao cho TP một hành lang pháp lý với nhiều cơ chế, chính sách mới, rất thông thoáng, rất linh hoạt. Với tư cách là người đứng đầu cơ quan tham mưu về thể chế cho TP, tôi xác định trách nhiệm của mình và Sở Tư pháp là phải đồng hành sát sao cùng với các sở, ngành để tham mưu TP ban hành đầy đủ các quy chế, quy định, quy trình… Mục tiêu là khai thác tối đa các cơ chế, chính sách đặc thù, đặc biệt, biến chúng thành nguồn lực thực tế, đóng góp trực tiếp vào sự phát triển xứng tầm của TP.HCM.
Chú trọng vấn đề sức khỏe, chất lượng sống của người dân
. Gắn bó sâu sát với cử tri, ắt hẳn bà thấu hiểu rõ những tâm tư của bà con. Trong chương trình hành động nhiệm kỳ mới, nếu tiếp tục được tín nhiệm, những tâm tư, nguyện vọng đó sẽ được tiếp thu ra sao và mũi nhọn giám sát của bà sẽ tập trung vào lĩnh vực nào để bảo vệ tốt nhất quyền lợi chính đáng của người dân?
+ Tôi luôn tâm niệm, dù ở vai trò ĐBQH hay giám đốc Sở Tư pháp thì việc gần dân, lắng nghe tiếng nói, tâm tư và nguyện vọng của nhân dân, cử tri không chỉ là trách nhiệm mà còn là thước đo cao nhất cho hiệu quả công việc. Thế nên tinh thần này sẽ tiếp tục được khẳng định và làm sâu sắc hơn trong chương trình hành động nhiệm kỳ tới.
Trong phạm vi quyền hạn của mình, tôi sẽ bám sát thực tiễn để lắng nghe, phản ánh trung thực tiếng nói của bà con đến nghị trường; đồng thời chủ động tìm kiếm, đề xuất các giải pháp thiết thực nhằm tháo gỡ khó khăn cho người dân.
Hiện nay, TP đang đối mặt với nhiều bài toán khó về quy hoạch, đất đai hay đầu tư công và cần tăng cường công tác giám sát. Tuy nhiên, tôi dành sự quan tâm đặc biệt và sâu sát nhất cho các vấn đề đe dọa trực tiếp đến sức khỏe và chất lượng sống của người dân: Ô nhiễm môi trường, an toàn thực phẩm… Đây chính là điểm nghẽn mà Tổng Bí thư Tô Lâm đã chỉ đạo lãnh đạo TP.HCM phải tập trung xử lý dứt điểm trong nhiệm kỳ này.
Giải pháp căn cơ mà tôi hướng tới là tập trung tham mưu cho TP rà soát toàn bộ quy định pháp luật liên quan, chỉ rõ đâu là vướng mắc do luật định, đâu là ách tắc do khâu thi hành để tham mưu các giải pháp xử lý triệt để.
Đồng thời, tôi cũng kỳ vọng các doanh nghiệp sẽ chớp lấy cơ hội từ các chính sách đặc thù để mạnh dạn đầu tư xanh, chung tay cùng chính quyền giải quyết tận gốc rễ những vấn đề xã hội nhức nhối, trả lại môi trường sống an toàn cho người dân.
. Gửi đến những cử tri đã từng bầu cho mình và cả những cử tri lần đầu bỏ phiếu thông điệp quan trọng nhất mà bà muốn cam kết trong nhiệm kỳ này là gì?
+ Thông điệp và cũng là cam kết mạnh mẽ nhất của tôi là: Tham gia tận tâm, trách nhiệm cùng chính quyền TP để cụ thể hóa các chính sách đặc thù, đặc biệt, qua đó biến thể chế từ “điểm nghẽn của điểm nghẽn” trở thành “đột phá của đột phá”. Tất cả vì mục tiêu kiến tạo một TP.HCM phát triển xanh, bền vững và phồn vinh.
. Xin cảm ơn bà!
Thúc đẩy hoàn thiện khung pháp lý cho AI và chuyển đổi số
Tôi đặt nhiều kỳ vọng đối với các ứng viên ĐBQH đến từ ngành tư pháp, tôi hy vọng họ sẽ đóng góp thiết thực vào việc xây dựng và hoàn thiện hệ thống pháp luật, đặc biệt là khung pháp lý về quản lý dữ liệu, bảo vệ thông tin cá nhân, an ninh mạng và trách nhiệm pháp lý trong ứng dụng AI.
Đồng thời, tôi cũng kỳ vọng họ sẽ luôn tích cực tham gia giám sát hoạt động tư pháp, thúc đẩy cải cách thủ tục, nâng cao tính minh bạch và hiệu quả trong xét xử, thi hành án, nhất là thông qua ứng dụng công nghệ số nhằm rút ngắn thời gian, giảm chi phí và tạo thuận lợi cho người dân tiếp cận công lý. Bên cạnh đó, cũng cần quan tâm xây dựng môi trường pháp lý ổn định, minh bạch, thuận lợi cho hoạt động sản xuất, kinh doanh và khởi nghiệp.
Việc hoàn thiện thể chế, đơn giản hóa thủ tục, bảo đảm quyền tự do kinh doanh theo quy định của pháp luật sẽ góp phần tạo động lực phát triển kinh tế và hội nhập quốc tế bền vững.
Cử tri TRẦN NGỌC TUẤN, giảng viên Trường ĐH Luật TP.HCM
NGUYỄN QUÝ -TRẦN MINH