Giám đốc Tình báo Quốc gia Mỹ Tulsi Gabbard đã từ chối đưa ra câu trả lời trực tiếp về việc liệu chương trình hạt nhân của Iran có gây ra “mối đe dọa cận kề” đối với Mỹ hay không, đồng thời né tránh các câu hỏi của các nhà lập pháp về việc liệu cộng đồng tình báo có ủng hộ những lập luận của Nhà Trắng khi phát động chiến dịch hay không.
Giám đốc Tình báo Quốc gia Mỹ Tulsi Gabbard. Ảnh: Reuters
Phát biểu tại phiên điều trần thường niên về các mối đe dọa toàn cầu trước Ủy ban Tình báo Thượng viện ngày 17/3, bà Gabbard không đưa ra đánh giá rõ ràng về mức độ khẩn cấp của mối đe dọa từ Iran. Các nghị sĩ đảng Dân chủ đã liên tục chất vấn về việc những thông tin tình báo nào đã được cung cấp cho Tổng thống Donald Trump trước khi quyết định tiến hành không kích, đặc biệt là liên quan đến khả năng Iran phản ứng quân sự trong khu vực.
Phiên điều trần diễn ra chỉ một ngày sau khi cấp phó hàng đầu của bà Joe Kent, từ chức để phản đối cuộc chiến với Iran. Trong tuyên bố công khai, ông Kent cho rằng Tehran không gây ra mối đe dọa cận kề đối với nước Mỹ và chiến dịch không kích chung giữa Mỹ và Israel là không cần thiết. Ông cũng chỉ trích việc Mỹ bị cuốn vào một cuộc chiến không mang lại lợi ích rõ ràng cho người dân Mỹ.
Cả ông Kent và bà Gabbard, từ lâu đã có chung quan điểm phản đối các cuộc can thiệp quân sự ở nước ngoài, đặc biệt là các cuộc chiến “thay đổi chế độ” như ở Iraq và Afghanistan.
Tại phiên điều trần, bà Gabbard cùng Giám đốc Cơ quan tình báo Trung ương Mỹ (CIA) John Ratcliffe cho biết trước khi Mỹ tiến hành các cuộc không kích, tình báo Mỹ đã dự báo Iran có thể đáp trả bằng cách tấn công các cơ sở năng lượng trong khu vực Trung Đông, đồng thời tìm cách phong tỏa eo biển Hormuz, tuyến vận tải chiến lược vận chuyển khoảng 20% nguồn cung dầu toàn cầu.
Sự xuất hiện của bà trước Quốc hội diễn ra trong bối cảnh cuộc chiến đã bước sang tuần thứ ba mà vẫn chưa có dấu hiệu kết thúc rõ ràng. Trong khi đó, Nhà Trắng đã đưa ra những lập luận khác nhau về lý do phát động chiến dịch quân sự, còn Iran đã tiến hành các hành động đáp trả, trên thực tế làm gián đoạn một trong những tuyến vận tải thương mại quan trọng nhất thế giới.
Đáng chú ý, trong bài phát biểu tại phiên điều trần, bà Gabbard đã lược bỏ một đoạn có trong bản phát biểu chuẩn bị sẵn, trong đó nêu rằng chương trình làm giàu urani của Iran đã bị “xóa sổ” và chưa có dấu hiệu được khôi phục. Theo bản phát biểu bằng văn bản được công bố, cộng đồng tình báo Mỹ đánh giá Iran chưa có nỗ lực tái thiết năng lực làm giàu urani kể từ các cuộc không kích trước đó.
Đánh giá này dường như mâu thuẫn với tuyên bố của Tổng thống Trump rằng Iran đang tìm cách khôi phục chương trình hạt nhân của mình. Bà Gabbard cũng nhấn mạnh rằng cộng đồng tình báo từ lâu đã nhận định Iran có khả năng sử dụng eo biển Hormuz như một công cụ gây sức ép trong trường hợp xảy ra xung đột.
Theo các đánh giá tình báo mới nhất, mặc dù chính quyền Iran vẫn duy trì quyền kiểm soát, năng lực quân sự thông thường của nước này đã bị suy yếu đáng kể sau hơn hai tuần không kích. Bà Gabbard cũng cho rằng, vị thế chiến lược của Iran đã suy giảm đáng kể và chỉ còn lại những lựa chọn hạn chế.
Tuy nhiên, các cơ quan tình báo cũng cảnh báo rằng Iran vẫn đang sử dụng các năng lực còn lại để tiến hành các hành động trả đũa nhằm gây sức ép buộc Mỹ và các đồng minh chấm dứt xung đột. Đồng thời, căng thẳng nội bộ tại Iran có thể gia tăng khi nền kinh tế nước này tiếp tục suy yếu.
Quang Trung/VOV-Washington