Giảm giờ làm để tái tạo sức lao động

2 giờ trướcBài gốc

Giảm giờ làm là giải pháp hữu hiệu để tái tạo sức sản xuất. Ảnh: L.H.

Thời gian làm việc của người lao động vẫn ở mức cao

GS Lê Vân Trình - Chủ tịch Hội Khoa học kỹ thuật An toàn vệ sinh an toàn lao động đánh giá, Bộ luật Lao động 2019 đã cụ thể hóa khá đầy đủ các nguyên tắc bảo vệ người lao động trong tổ chức thời giờ làm việc và nghỉ ngơi. Thời giờ làm việc bình thường được quy định không quá 8 giờ/ngày và 48 giờ/tuần, đồng thời Nhà nước khuyến khích thực hiện tuần làm việc 40 giờ.

Các quy định về thời giờ nghỉ ngơi, bao gồm nghỉ giữa giờ, nghỉ hằng tuần, nghỉ lễ, Tết và nghỉ phép năm, được thiết kế theo hướng bảo đảm người lao động có thời gian phục hồi sức lao động.

Cũng theo ông Trình, ở nhiều DN, đặc biệt là các DN tham gia chuỗi cung ứng toàn cầu, việc tuân thủ thời giờ làm việc, thời giờ nghỉ ngơi đã trở thành một tiêu chí quan trọng trong thực hiện trách nhiệm xã hội của DN. Song bên cạnh những kết quả tích cực, thực tiễn thi hành Bộ luật Lao động 2019 cũng bộc lộ nhiều vấn đề đáng quan tâm. Đáng chú ý là thời giờ làm việc bình thường vẫn ở mức cao.

“Mặc dù pháp luật khuyến khích tuần làm việc 40 giờ, song thực trạng làm việc 48 giờ/tuần vẫn là mức phổ biến, đặc biệt trong các ngành sử dụng nhiều lao động. Với cường độ lao động cao, nhiều người lao động phải làm việc liên tục trong thời gian dài, dẫn đến suy giảm sức khỏe và chất lượng cuộc sống” - ông Trình cho hay.

Dẫn nghiên cứu trước đây của Viện Khoa học lao động và xã hội, trong các ngành thâm dụng, tai nạn lao động thường xảy ra nhiều hơn vào cuối ca làm, cao điểm tăng ca. Đồng thời, người lao động thường xuyên làm thêm giờ trên 40 - 50 giờ/tháng có tỷ lệ mắc các triệu chứng mệt mỏi mãn tính, đau đầu, giảm tập trung cao hơn so với nhóm không làm thêm hoặc làm thêm ít. Đây là những yếu tố trung gian làm gia tăng nguy cơ xảy ra tai nạn lao động.

Thống kê từ Tổ chức Lao động quốc tế (ILO) cũng cho thấy, người lao động làm việc trên 48 giờ/tuần có nguy cơ xảy ra tai nạn lao động cao hơn từ 20 - 30% so với nhóm làm việc trong thời gian tiêu chuẩn. Đặc biệt, khi thời gian làm việc vượt quá 55 giờ/tuần, nguy cơ tai nạn lao động nghiêm trọng tăng lên tới 35 - 40%, chủ yếu do suy giảm khả năng tập trung, phản xạ chậm và tình trạng mệt mỏi tích lũy kéo dài.

Từ thực tế trên, GS Lê Vân Trình đề xuất nghiên cứu điều chỉnh giảm thời giờ làm việc bình thường theo lộ trình từ 48 giờ xuống 44 giờ và tiến tới 40 giờ mỗi tuần, phù hợp với xu hướng quốc tế và điều kiện phát triển của Việt Nam.

Giảm giờ làm để tái tạo sức sản xuất

Đề xuất giảm giờ làm là vấn đề đã từng được nhiều chuyên gia, tổ chức kiến nghị. Trước đó, tại Kỳ họp thứ 9, Quốc hội khóa XV, đại biểu Phạm Trọng Nghĩa, đoàn Đại biểu Quốc hội tỉnh Lạng Sơn đã đề nghị Chính phủ sớm trình Quốc hội giảm giờ làm việc bình thường cho người lao động trong khu vực DN, từ 48 giờ xuống 44 giờ mỗi tuần, tiến tới còn 40 giờ. Điều này, theo ông Nghĩa, sẽ góp phần bảo vệ và phát triển nguồn nhân lực của đất nước.

Năm 2024, Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam cũng đề xuất giảm giờ làm nhằm đảm bảo sự công bằng giữa thời giờ làm việc của người lao động khu vực cơ quan, hành chính nhà nước, hiện là 40 giờ/tuần, và khu vực DN (48 giờ/tuần). Đồng thời, tạo điều kiện để người lao động nghỉ ngơi, tái sản xuất sức lao động, đảm bảo hạnh phúc gia đình.

ILO đã có Công ước 47 về làm việc 40 giờ/tuần, xác định các quốc gia cần tiếp tục giảm giờ làm cho mọi loại hình công việc, mà tiêu chuẩn sống không bị giảm bớt. Những giới hạn này giúp thúc đẩy năng suất lao động cao hơn, trong khi đảm bảo sức khỏe thể chất và tinh thần của người lao động.

TS Nguyễn Quốc Việt, Phó viện trưởng Viện Nghiên cứu kinh tế và chính sách, Trường đại học Kinh tế (Đại học quốc gia Hà Nội), cho rằng thời điểm điều chỉnh giảm giờ làm việc hợp lý nhất là vào khoảng năm 2030, khi nền kinh tế tăng trưởng mức thang mới, khi Việt Nam là nước đang phát triển, có thu nhập trung bình cao, thì việc áp chung mức giờ làm xuống còn 40 giờ/tuần là hợp lý.

Lê Bảo

Nguồn Đại Đoàn Kết : https://daidoanket.vn/giam-gio-lam-de-tai-tao-suc-lao-dong.html