1. Vì sao lướt mạng quá nhiều có thể làm giảm khả năng tập trung?
Sự bùng nổ của các nền tảng video ngắn đang ảnh hưởng mạnh mẽ đến khả năng tập trung của người xem. Nguyên nhân do nội dung được thiết kế ngắn gọn, tốc độ nhanh khiến người xem quen với việc tiếp nhận thông tin chỉ trong vài giây mà không cần xử lý sâu.
Khi thói quen này lặp lại thường xuyên, não bộ dần thích nghi với kiểu tiếp nhận thông tin nhanh và nông. Điều đó khiến việc duy trì sự chú ý trong thời gian dài, chẳng hạn khi đọc tài liệu, xem một bộ phim dài hoặc làm việc tập trung, trở nên khó khăn hơn.
Nhiều người thậm chí dành phần lớn "năng lượng tinh thần" để chuyển đổi giữa các nền tảng giải trí như Instagram, YouTube hay Netflix và coi đó là một hình thức nghỉ ngơi hiệu quả. Tuy nhiên, việc tiếp nhận thông tin một cách thụ động như vậy có thể làm giảm khả năng tư duy sâu và sáng tạo.
Lướt mạng quá nhiều và xem các video ngắn ảnh hưởng đến khả năng tập trung.
Một quan niệm phổ biến cho rằng sự phát triển của não bộ đạt đỉnh vào giữa độ tuổi 20 khi thùy trán, vùng não liên quan đến khả năng ra quyết định và kiểm soát hành vi, hoàn thiện. Tuy nhiên, nghiên cứu công bố tháng 11/2025 cho thấy quá trình phát triển của não có thể tiếp tục đến tận tuổi 30.
Theo TS. Tony Nader, nhà thần kinh học và hiệu trưởng Đại học Quốc tế Maharishi (Hoa Kỳ), điều này liên quan đến tính dẻo dai thần kinh, khả năng tổ chức lại và tái cấu trúc của não bộ khi chịu tác động từ môi trường và thói quen sống. Nói cách khác, não bộ vẫn có thể cải thiện nếu được rèn luyện đúng cách.
2. Những thói quen giúp cải thiện khả năng tập trung và bảo vệ não bộ
2.1 Tập thể dục nhịp điệu:Các hoạt động như đi bộ, bơi lội hoặc đạp xe giúp tăng lưu thông máu và cung cấp oxy cho não. Đồng thời, các hoạt động này kích thích sản sinh endorphin, chất có thể cải thiện tâm trạng và giúp não bộ thích nghi tốt hơn với những trải nghiệm mới.
2.2 Duy trì chế độ ăn uống lành mạnh: Chế độ ăn cân bằng gồm trái cây, rau củ, ngũ cốc nguyên hạt, protein nạc, chất béo lành mạnh và sữa ít béo có liên quan đến hiệu suất nhận thức tốt hơn. Các thực phẩm giàu axit béo omega-3 cũng được cho là có lợi cho hoạt động của não.
Một nghiên cứu công bố trên tạp chí Microbiome tháng 1/2026 cho thấy dầu ô liu nguyên chất có thể hỗ trợ cải thiện chức năng nhận thức nhờ chứa nhiều chất chống oxy hóa, polyphenol và vitamin.
2.3 Ngủ đủ giấc:Giấc ngủ là thời điểm não bộ loại bỏ các sản phẩm phụ của quá trình hoạt động trong ngày. Những chất thải chuyển hóa này nếu tích tụ có thể làm tăng nguy cơ viêm não, yếu tố liên quan đến nhiều bệnh thoái hóa thần kinh.
Hãy cố gắng ngủ từ 7-9 tiếng mỗi đêm, nhưng quan trọng nhất là cơ thể phải cảm thấy tỉnh táo khi thức dậy. Với trường hợp mắc chứng rối loạn giấc ngủ như ngưng thở khi ngủ, hãy thảo luận với bác sĩ về các lựa chọn điều trị.
2.4 Duy trì các mối quan hệ xã hội:Tương tác với bạn bè và gia đình không chỉ mang lại cảm xúc tích cực mà còn giúp giảm nguy cơ bệnh mạn tính, giảm lo âu, trầm cảm và tăng cường hệ miễn dịch. Những yếu tố này đều có lợi cho sức khỏe não bộ.
2.5 Thiền định:Thiền giúp đưa tâm trí vào trạng thái thư giãn sâu, từ đó cải thiện khả năng tập trung và giảm căng thẳng. Thiền định cũng được chứng minh là mang lại nhiều lợi ích cho não bộ như khả năng thay đổi độ dày của vỏ não, đặc biệt ở các khu vực như vùng hải mã và vỏ não trước trán.
Bên cạnh đó, thiền định cũng giúp tăng kết nối thần kinh, với mật độ chất xám trong não tăng lên, từ đó cải thiện khả năng giao tiếp giữa các vùng não và tăng cường khả năng tập trung, giảm thiểu xao nhãng và cải thiện hiệu suất làm việc.
Lê Mỹ Giang