Giảm phát thải giao thông: Cần một 'lộ trình mềm' cho mục tiêu cứng

5 giờ trướcBài gốc

Xe máy chạy xăng không chỉ là phương tiện đi lại

Trao đổi với PV AutoNews, PGS.TS Bùi Thị An, Viện trưởng Viện Tài nguyên, Môi trường và Phát triển cộng đồng, nguyên Đại biểu Quốc hội khóa XIII, khẳng định LEZ là hướng đi phù hợp với chủ trương phát triển xanh và giảm phát thải của Thủ đô Hà Nội.

Tuy nhiên, theo bà An, để triển khai hiệu quả, thành phố cần nghiên cứu kỹ lưỡng, xây dựng lộ trình bài bản và đặc biệt phải bảo đảm hài hòa giữa mục tiêu môi trường với đời sống, sinh kế của người dân.

“Việc triển khai chỉ là vấn đề thời gian, bởi Hà Nội đã có lộ trình, trước mắt có thể thí điểm ở khu vực lõi đô thị, sau đó mới mở rộng ra các khu vực khác. Tôi cho rằng đây là tư duy phù hợp trong quá trình xây dựng đề án”, bà An nhận định. Ảnh minh họa: Phi Hùng.

Theo vị chuyên gia, một trong những yếu tố quan trọng nhất để đề án khả thi là phải chuẩn bị đầy đủ hạ tầng xanh trước khi áp dụng các biện pháp hạn chế phương tiện phát thải. Điều này không chỉ bao gồm hệ thống trạm sạc, bãi đỗ xe, yêu cầu về phòng cháy chữa cháy, mà còn là mạng lưới giao thông công cộng đủ thuận tiện để người dân có lựa chọn thay thế.

Bà An nhấn mạnh, với nhiều người dân, đặc biệt là nhóm lao động tự do, người thu nhập trung bình và thấp, xe máy chạy xăng không đơn thuần là phương tiện đi lại mà còn là “cần câu cơm” phục vụ mưu sinh hằng ngày.

Vì vậy, nếu quá trình chuyển đổi diễn ra quá nhanh hoặc thiếu hỗ trợ phù hợp, người chịu tác động lớn nhất sẽ là người lao động.

“Cần phải rất thận trọng, nghiên cứu kỹ lưỡng để có chính sách hỗ trợ người dân khi chuyển đổi, tránh gây sốc. Mục tiêu là vừa bảo đảm môi trường sống trong lành, vừa bảo đảm sinh kế cho người dân”, bà An nói.

Theo bà, các chính sách hỗ trợ cần được tính toán công khai, minh bạch, có phân loại đối tượng cụ thể để tạo sự đồng thuận trong xã hội. Khi người dân nhìn thấy lợi ích thực sự và có đủ điều kiện chuyển đổi, họ sẽ chủ động lựa chọn phương án phù hợp thay vì cảm thấy bị áp đặt.

Cần tạo điều kiện để người dân thích ứng dần

Đồng quan điểm, TS. Nguyễn Xuân Thủy - chuyên gia giao thông, nguyên Giám đốc Nhà xuất bản Giao thông Vận tải, cho rằng việc chưa triển khai ngay vùng phát thải thấp từ ngày 1-7 là hợp lý, bởi quá trình chuyển đổi phương tiện cần có lộ trình từng bước.

Theo ông Thủy, không thể yêu cầu toàn bộ người dân chuyển sang xe điện trong thời gian ngắn, bởi điều kiện kinh tế của mỗi người là khác nhau. Trong khi nhóm có điều kiện tài chính có thể chủ động chuyển đổi sớm, vẫn còn rất nhiều người dân gặp khó khăn và cần thêm thời gian thích nghi. Ảnh minh họa: Phi Hùng.

“Không thể ngay lập tức yêu cầu 100% người dân chuyển sang xe điện. Phải có lộ trình phù hợp, có tỷ lệ chuyển đổi từng bước và tạo điều kiện để người dân thích ứng dần”, ông Thủy nói.

Ông cũng cho rằng quá trình giảm phát thải cần được thực hiện đồng bộ với các chính sách hỗ trợ như trợ giá cho người chuyển đổi sang xe điện, phát triển hệ thống trạm sạc, bố trí điểm gửi xe thuận tiện và mở rộng mạng lưới giao thông công cộng kết nối hiệu quả hơn.

Hà Nội dự kiến triển khai theo nhiều giai đoạn

Theo tờ trình của UBND TP Hà Nội trước đó, đề án LEZ được xây dựng theo hướng triển khai từng bước, thí điểm trước tại khu vực lõi đô thị rồi mới mở rộng ra toàn bộ khu vực trong Đường Vành đai 1 ở các giai đoạn tiếp theo.

Tuy nhiên, tại kỳ họp thứ 2 (kỳ họp chuyên đề) của HĐND TP Hà Nội khóa XVII, nhiệm kỳ 2026 - 2031 diễn ra ngày 11-5, nội dung liên quan đến đề án này chưa được xem xét thông qua. Theo lãnh đạo HĐND TP Hà Nội, nguyên nhân là do dự thảo tờ trình, nghị quyết vẫn cần tiếp tục bổ sung, hoàn thiện về hồ sơ, thông tin và các điều kiện liên quan trước khi trình xem xét.

Theo các chuyên gia, việc chưa thông qua đề án ở thời điểm hiện tại không đồng nghĩa Hà Nội chậm lại trong mục tiêu giảm phát thải, mà cho thấy thành phố đang lựa chọn hướng tiếp cận thận trọng hơn nhằm bảo đảm tính khả thi và có thêm thời gian chuẩn bị hạ tầng, cơ chế hỗ trợ phù hợp cho người dân.

Trong bối cảnh giao thông xanh là xu hướng tất yếu, nhiều ý kiến cho rằng điều quan trọng không chỉ nằm ở tốc độ hạn chế phương tiện phát thải, mà còn ở khả năng tạo ra hệ thống thay thế đủ thuận tiện để người dân có thể chuyển đổi một cách tự nhiên, bền vững và ít bị xáo trộn nhất.

Phi Hùng

Nguồn VnEconomy : https://vneconomy.vn/automotive/giam-phat-thai-giao-thong-can-mot-lo-trinh-mem-cho-muc-tieu-cung.htm