'Giao diện' ngoạn mục ở trung tâm Tinh vân Bướm

2 giờ trướcBài gốc

Kính viễn vọng không gian James Webb lần đầu tiên đã xuyên qua lớp bụi và chụp được hình ảnh ngôi sao trung tâm của Tinh vân Bướm (tên gọi khác là NGC 6302 / Caldwell 69), một tinh vân hành tinh cách Trái đất chúng ta khoảng 3.400 năm ánh sáng.

Được biết, Tinh vân Bướm nằm trong chòm sao Thiên Yết. Nó nổi tiếng với cấu trúc khí lưỡng cực giống như cánh bướm. Kể từ khi được nhà thiên văn học William Herschel phát hiện vào năm 1826 (khoảng 200 năm trước), ngôi sao trung tâm của nó đã bị che khuất bởi một vành đai bụi dày và không thể quan sát trực tiếp được.

Tinh vân Bướm nằm trong chòm sao Thiên Yết. Ảnh: @NASA.

Vậy mà, Kính viễn vọng không gian James Webb (JWST) đã sử dụng thiết bị hồng ngoại tầm trung MIRI ở chế độ Integral Field Unit (IFR) để xuyên qua vành đai bụi lần đầu tiên, thu được hình ảnh chi tiết ở các bước sóng khác nhau và do đó xác định vị trí và đặc tính của ngôi sao trung tâm của tinh vân này.

Các quan sát cho thấy, ngôi sao này có nhiệt độ khoảng 219.700 độ C, khiến nó trở thành một trong những ngôi sao nóng nhất trong các ngôi sao địa ngục cực đoan đã được biết đến trong Dải Ngân hà. Nhiệt độ cực cao của ngôi sao này cung cấp một mẫu vật quý giá để nghiên cứu sự tiến hóa sao ở giai đoạn cuối, và xác nhận lịch sử phóng vật chất dữ dội của nó.

Kính viễn vọng không gian James Webb cũng đã phân tích thành phần của các vành đai bụi che khuất ngôi sao trung tâm này, phát hiện ra rằng chúng chứa các silicat tinh thể (như thạch anh) và các hạt bụi lớn. Thông tin này giúp làm sáng tỏ các quá trình vật lý hình thành gió sao và bụi trong toàn bộ hệ thống Tinh vân Bướm.

Đáng chú ý hơn, các quan sát cho thấy các luồng vật chất sắt và niken hai chiều được phóng ra từ ngôi sao trung tâm. Hơn nữa, các tín hiệu bức xạ từ các hydrocarbon thơm đa vòng (PAH) đã được phát hiện - một hiện tượng hiếm gặp trong các tinh vân hành tinh giàu oxy, điều này sẽ giúp các nhà khoa học hiểu sâu hơn về cơ chế hình thành các phân tử hữu cơ phức tạp và vai trò của chúng trong vũ trụ học.