Giáo dục qua nghệ thuật từ 'sắc màu cuộc sống' đến phát triển toàn diện học sinh

2 giờ trướcBài gốc

Không gian cuộc thi vẽ “Những sắc màu cuộc sống”.

Nghệ thuật - “phòng thí nghiệm” của cảm xúc và tư duy

Cuộc thi vẽ tranh “Những sắc màu cuộc sống” lần thứ 5 tại Hệ thống Giáo dục Liên cấp Alfred Nobel (TP Hà Nội) diễn ra sáng nay (19/4). Sự kiện không chỉ là một hoạt động ngoại khóa, mà còn cho thấy cách giáo dục hiện đại đang từng bước tích hợp nghệ thuật như một phương tiện nuôi dưỡng năng lực và phẩm chất học sinh. Ở đó, mỗi bức tranh không đơn thuần là sản phẩm dự thi, mà là kết quả của một quá trình học tập trải nghiệm – nơi cảm xúc, tư duy và kỹ năng cùng được phát triển.

Nếu trước đây, mỹ thuật học đường thường gắn với việc rèn luyện kỹ năng vẽ, thì tại cuộc thi năm nay, có thể thấy rõ sự chuyển dịch sang phát triển năng lực biểu đạt cá nhân. Học sinh không chỉ “vẽ đúng” mà còn “vẽ có ý thức” – hiểu mình đang thể hiện điều gì, lựa chọn ngôn ngữ tạo hình ra sao.

Không gian trưng bày tranh tại Hệ thống Giáo dục Liên cấp Alfred Nobel.

Theo ThS. Họa sĩ Nguyễn Thị Huyền - Giảng viên khoa Sư phạm Mỹ thuật, trường Đại học Sư phạm Nghệ thuật TW: Chúng tôi nhìn thấy ở các em khả năng quan sát và chuyển hóa trải nghiệm thành hình ảnh. Đây chính là nền tảng của tư duy sáng tạo – một năng lực cốt lõi trong giáo dục hiện nay. Bà cho rằng, việc học sinh biết sử dụng màu sắc, bố cục để truyền tải cảm xúc là minh chứng cho quá trình học tập tích hợp giữa kiến thức và trải nghiệm sống.

Một điểm đáng chú ý là nhiều tác phẩm không chỉ đẹp về hình thức mà còn chứa đựng thông điệp nhân văn. Các chủ đề như gia đình, môi trường, tình bạn hay ước mơ tương lai được thể hiện với góc nhìn trong trẻo nhưng không kém phần sâu sắc.

ThS. Họa sĩ Lê Đức Tùng - Giảng viên khoa Sư phạm Mỹ thuật, trường Đại học Sư phạm Nghệ thuật TW nhận định: Giá trị lớn nhất của cuộc thi không nằm ở giải thưởng, mà ở việc các em học cách cảm nhận cuộc sống. Khi một đứa trẻ biết rung động trước cái đẹp, biết quan tâm đến nghệ thuật, đó là lúc giáo dục đã chạm tới chiều sâu.

Theo ông, nghệ thuật giúp học sinh phát triển năng lực đồng cảm – một yếu tố quan trọng trong hình thành nhân cách và kỹ năng xã hội.

Từ phía gia đình, nhiều phụ huynh đánh giá cao ý nghĩa giáo dục mà cuộc thi mang lại. Không ít người cho rằng, đây là cơ hội để con được thể hiện bản thân trong một môi trường ít áp lực hơn so với các môn học chính khóa.

Chị Thu Hà (phụ huynh có con tham gia) chia sẻ: Qua bức tranh của con, tôi hiểu thêm suy nghĩ và cảm xúc của con. Có những điều con không nói ra, nhưng lại thể hiện rất rõ qua màu sắc và hình ảnh. Điều này rất quý trong quá trình nuôi dạy con.

Thành viên Ban giám khảo trao đổi với họa sĩ nhí.

Ý kiến này cho thấy vai trò của nghệ thuật như một “kênh giao tiếp” giữa trẻ em và người lớn, góp phần tăng cường sự thấu hiểu trong gia đình. Một trong những điểm nhấn của cuộc thi là việc trao quyền sáng tạo cho học sinh. Các em được tự do lựa chọn đề tài, cách thể hiện và thông điệp, từ đó hình thành tư duy độc lập và khả năng tự đánh giá.

Em Trần Nhật Vy (thí sinh đạt giải) chia sẻ, bản thân không nghĩ nhiều đến việc phải vẽ đẹp nhất, mà muốn vẽ điều mình cảm thấy. Khi hoàn thành bức tranh, em thấy rất vui vì đã nói được suy nghĩ của mình.

Cách tiếp cận này phù hợp với định hướng giáo dục phát triển năng lực, trong đó học sinh là trung tâm của quá trình học tập, còn giáo viên và nhà trường đóng vai trò định hướng, hỗ trợ.

Từ sân chơi đến mô hình giáo dục tích hợp

Nhìn rộng hơn, “Những sắc màu cuộc sống” có thể được xem là một mô hình thu nhỏ của giáo dục tích hợp – nơi kiến thức, kỹ năng và thái độ được hình thành thông qua trải nghiệm thực tiễn. Việc tổ chức thi, trưng bày và đánh giá tác phẩm không chỉ giúp học sinh rèn luyện kỹ năng nghệ thuật, mà còn phát triển kỹ năng mềm như quản lý thời gian, trình bày ý tưởng và tự tin trước đám đông.

Trong bối cảnh đổi mới giáo dục, những hoạt động như vậy góp phần hiện thực hóa mục tiêu phát triển toàn diện học sinh – không chỉ giỏi kiến thức mà còn giàu cảm xúc và khả năng sáng tạo.

Nhà giáo Nguyễn Thị Thản - Hiệu trưởng trường Tiểu học Tư thục Alfred Nobel chia sẻ: "Chúng tôi xác định nghệ thuật là một phần không thể thiếu trong giáo dục toàn diện. Nhà trường luôn tạo điều kiện để các em được tiếp cận với mỹ thuật không chỉ trong giờ học, mà còn qua các hoạt động trải nghiệm như cuộc thi này. Điều quan trọng là các em được tự do thể hiện, được tôn trọng cảm xúc và được khuyến khích sáng tạo".

Theo bà, môi trường giáo dục cần đóng vai trò như một “hệ sinh thái nghệ thuật”, nơi học sinh được tiếp xúc thường xuyên với cái đẹp, từ đó hình thành gu thẩm mỹ và khả năng cảm thụ văn hóa.

Các họa sĩ nhí với tác phẩm của mình.

Trong bối cảnh giáo dục đang hướng tới phát triển năng lực và phẩm chất, những sân chơi như thế này chính là minh chứng cho vai trò của nghệ thuật trong việc hình thành nhân cách, nuôi dưỡng cảm xúc và khơi dậy trí tưởng tượng những yếu tố không thể thiếu của một thế hệ công dân sáng tạo trong tương lai.

Có thể nói, từ những nét vẽ tưởng chừng đơn giản, cuộc thi đã mở ra một không gian giáo dục giàu tính nhân văn. Ở đó, nghệ thuật không đứng ngoài quá trình học tập, mà trở thành một phần thiết yếu trong hành trình hình thành con người, những công dân biết cảm nhận, biết suy nghĩ và biết sáng tạo.

Lục Hường - Thanh Sơn

Nguồn GD&TĐ : https://giaoducthoidai.vn/giao-duc-qua-nghe-thuat-tu-sac-mau-cuoc-song-den-phat-trien-toan-dien-hoc-sinh-post774846.html