Giao thông 'mở khóa' tiềm năng vùng cao

3 giờ trướcBài gốc

Những năm gần đây, từ nguồn lực các chương trình mục tiêu quốc gia, hệ thống giao thông nông thôn khu vực phía Bắc của tỉnh đã có bước chuyển biến rõ nét. Nhiều tuyến đường được đầu tư mở rộng, kiên cố hóa, góp phần tháo gỡ điểm nghẽn về hạ tầng, đồng thời mở rộng không gian phát triển, tạo động lực thúc đẩy kinh tế - xã hội và cải thiện đời sống nhân dân vùng cao, nhất là tại các xã còn nhiều khó khăn.

Những năm gần đây, từ nguồn lực các chương trình mục tiêu quốc gia, hệ thống giao thông nông thôn ở các xã khu vực phía Bắc của tỉnh đã có bước chuyển biến rõ nét. Nhiều tuyến đường được đầu tư mở rộng, kiên cố hóa, tạo động lực thúc đẩy kinh tế - xã hội phát triển. Ảnh: T.L

Gỡ “điểm nghẽn” giao thông ở vùng cao

Khu vực phía Bắc của tỉnh gồm nhiều xã miền núi, địa hình chia cắt mạnh, dân cư phân tán, điều kiện phát triển kinh tế - xã hội còn nhiều hạn chế. Trong nhiều năm, giao thông nông thôn tại đây trở thành rào cản lớn đối với quá trình phát triển, đặc biệt trong thu hút đầu tư và mở rộng sản xuất hàng hóa.

Trước đây, nhiều tuyến đường liên xã, liên thôn chủ yếu là đường đất, nhỏ hẹp, dốc cao, đi lại khó khăn. Mùa mưa thường xảy ra tình trạng trơn trượt, có nơi bị chia cắt; mùa khô phát sinh bụi bặm, tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn giao thông. Những bất cập này tác động trực tiếp đến sinh hoạt hằng ngày, đồng thời làm tăng chi phí vận chuyển, hạn chế tiêu thụ nông sản, thu hẹp khả năng phát triển sản xuất hàng hóa và mục tiêu giảm nghèo bền vững, nhất là với các hộ sống ở khu vực xa trung tâm.

Thực hiện các chương trình mục tiêu quốc gia về xây dựng nông thôn mới, giảm nghèo bền vững và phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, tỉnh Thái Nguyên đã tập trung ưu tiên nguồn lực cho hạ tầng giao thông khu vực phía Bắc. Nhiều tuyến đường quan trọng được đầu tư, nâng cấp, từng bước hoàn thiện mạng lưới giao thông nông thôn, rút ngắn khoảng cách từ thôn, bản đến trung tâm xã và thị trường tiêu thụ, đồng thời tăng khả năng kết nối liên vùng.

Tại các xã phía Bắc, hiệu quả từ các công trình giao thông được thể hiện rõ trong thực tiễn, góp phần quan trọng thúc đẩy kinh tế - xã hội phát triển. Ảnh: T.L

Hệ thống giao thông được cải thiện mang lại tác động rõ rệt đến đời sống xã hội. Việc tiếp cận dịch vụ y tế, giáo dục của người dân thuận lợi hơn; học sinh đi lại an toàn hơn; các hoạt động văn hóa, giao lưu cộng đồng được duy trì thường xuyên, góp phần củng cố khối đại đoàn kết toàn dân, tạo nền tảng ổn định cho phát triển lâu dài.

Những tuyến đường nối liền bản làng

Tại nhiều địa phương phía Bắc, hiệu quả từ các công trình giao thông nông thôn được thể hiện rõ trong thực tiễn. Tuyến đường dài hơn 2,6km nối thôn Nà Lồm đến thôn Lủng Lầu (xã Phong Quang) được đầu tư giai đoạn 2024-2025 là ví dụ điển hình. Tuyến đường giúp rút ngắn thời gian di chuyển, tạo thuận lợi cho vận chuyển nông sản và thúc đẩy sản xuất của người dân, đồng thời mở rộng khả năng giao thương với các khu vực lân cận.

Chị Triệu Thị Nguyệt, Bí thư Chi bộ thôn Lủng Lầu, chia sẻ: Trước đây việc đi lại gặp nhiều khó khăn, đặc biệt vào mùa mưa, bà con gần như bị chia cắt. Khi tuyến đường hoàn thành, giao thông thuận lợi hơn, trẻ em đến trường an toàn, việc trao đổi hàng hóa cũng dễ dàng hơn, sinh hoạt cộng đồng cũng sôi động hơn trước. Tuyến đường đồng thời góp phần hoàn thiện tiêu chí giao thông trong xây dựng nông thôn mới, tạo nền tảng để xã tiếp tục phát triển.

Tuyến đường từ thôn Nà Lồm đến thôn Lủng Lầu (xã Phong Quang) được đầu tư xây dựng giúp rút ngắn thời gian di chuyển đến trung tâm xã.

Tại thôn Bản Nhuần (xã Chợ Mới), tuyến đường trục thôn đi Suối Bốc dài hơn 1,2km với tổng kinh phí trên 1 tỷ đồng đã hoàn thiện kết nối giao thông trên địa bàn. Tuyến đường liên thông với các đoạn đã được bê tông hóa trước đó, hình thành trục giao thông đồng bộ phục vụ nhu cầu đi lại và sản xuất, đồng thời hỗ trợ tiêu thụ nông sản thuận lợi hơn trong các mùa vụ.

Ông Đỗ Xuân Khẩn, Trưởng thôn Bản Nhuần, cho biết: Nguồn vốn từ các chương trình mục tiêu quốc gia đã tạo sự đồng thuận lớn trong nhân dân. Người dân tham gia hiến đất, đóng góp tiền và ngày công để kè cứng hai bên đường, bảo đảm công trình bền vững. Trước đây việc vận chuyển nông sản gặp nhiều khó khăn, nay đã thuận lợi hơn, giúp giảm chi phí và nâng cao hiệu quả sản xuất.

Những thay đổi từ tuyến đường này cũng là góc nhìn chung về hiệu quả các chương trình mục tiêu quốc gia tại địa phương. Ông Trần Mạnh Cường, Chủ tịch UBND xã Chợ Mới, đánh giá: Chúng tôi ưu tiên vận dụng các chương trình mục tiêu quốc gia để đầu tư giao thông nông thôn, tạo động lực thúc đẩy phát triển kinh tế. Việc vận chuyển nông sản như ngô, lúa, cây ăn quả, gia súc, gia cầm trở nên thuận tiện hơn, thương lái có thể vào tận thôn bản thu mua. Nhờ đó, nhiều hộ dân mạnh dạn mở rộng sản xuất theo hướng hàng hóa, thu nhập được cải thiện và tỷ lệ hộ nghèo giảm dần qua từng năm, đặc biệt tại các khu vực vùng sâu...

Một trong những yếu tố tạo nên hiệu quả các công trình giao thông là sự tham gia tích cực của người dân. Nhiều hộ đã tự nguyện hiến đất vườn, đất nương, đóng góp ngày công để mở rộng mặt đường. Một số gia đình còn hỗ trợ vật liệu, tham gia kè taluy, gia cố nền đường, góp phần bảo đảm chất lượng công trình và tiến độ thi công.

Chủ trương “Nhà nước và nhân dân cùng làm” được triển khai hiệu quả, vừa tiết kiệm nguồn lực, vừa nâng cao trách nhiệm cộng đồng trong quản lý, bảo vệ và duy tu công trình sau đầu tư. Cách làm này trở thành nền tảng quan trọng giúp các chương trình mục tiêu quốc gia đi vào chiều sâu, tạo sức lan tỏa trong đời sống xã hội, nhất là tại các thôn bản vùng cao.

Đầu tư trọng tâm cho vùng khó khăn

Mạng lưới giao thông nông thôn ở các xã vùng cao trong tỉnh từng bước được hoàn thiện, rút ngắn khoảng cách từ thôn, bản đến trung tâm xã, đáp ứng nhu cầu đi lại của nhân dân.

Mặc dù đã đạt được nhiều kết quả tích cực nhưng khu vực phía Bắc tỉnh Thái Nguyên vẫn còn không ít khó khăn. Trong 34 xã khó khăn và đặc biệt khó khăn của tỉnh chưa đạt chuẩn nông thôn mới, có tới 31 xã thuộc khu vực phía Bắc. Đây là những địa bàn cần tiếp tục được ưu tiên đầu tư trong giai đoạn tới để tạo đột phá về hạ tầng và phát triển kinh tế - xã hội.

Hạ tầng tại các xã này còn thiếu đồng bộ. Nhiều tuyến đường chưa được cứng hóa; hệ thống thủy lợi, điện, nước sinh hoạt chưa ổn định; trường học, trạm y tế, nhà văn hóa chưa đạt chuẩn. Điều này ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng tiếp cận dịch vụ thiết yếu và chất lượng cuộc sống của người dân, đồng thời hạn chế cơ hội phát triển kinh tế hộ gia đình.

Trước yêu cầu đó, tỉnh Thái Nguyên đã ban hành Nghị quyết số 102/NQ-HĐND và Quyết định số 2232/QĐ-UBND, bố trí trên 1.900 tỷ đồng để triển khai Chương trình hỗ trợ cải tạo, nâng cấp hạ tầng giao thông cho 34 xã vùng khó khăn và đặc biệt khó khăn, trong đó trọng tâm là khu vực phía Bắc. Chương trình hướng tới xây dựng hệ thống giao thông đồng bộ, kết nối thông suốt giữa thôn bản với trung tâm xã và các trục giao thông chính, tạo điều kiện phát triển kinh tế - xã hội, giảm nghèo bền vững và bảo đảm quốc phòng - an ninh.

- Chương trình hỗ trợ đầu tư, cải tạo, nâng cấp hạ tầng giao thông các xã vùng khó khăn và đặc biệt khó khăn trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên giai đoạn 2026-2030 được thực hiện tại 34 xã vùng khó khăn, đặc biệt khó khăn (chủ yếu khu vực phía Bắc)

- Tổng mức đầu tư 1.916,3 tỷ đồng, trong đó: Ngân sách địa phương 1.803,7 tỷ đồng; số còn lại do nhân dân đóng góp và xã hội hóa.

- Mục tiêu trong giai đoạn I (2026-2028), hoàn thành 82,14km đường xã; 177,9km đường trục thôn, liên thôn; mở rộng khoảng 190km đường xã; giai đoạn II (2028-2030) hoàn thành 313,5km đường trục thôn, liên thôn; mở rộng khoảng 193,7km đường xã.

Ông Nghiêm Văn Thép, Phó Giám đốc Sở Xây dựng tỉnh Thái Nguyên, cho biết: Chúng tôi đã chủ động triển khai nhiều nội dung liên quan để tham mưu thực hiện Chương trình hỗ trợ đầu tư, cải tạo, nâng cấp hạ tầng giao thông các xã vùng khó khăn và đặc biệt khó khăn. Cụ thể, Sở Xây dựng đã có văn bản đề nghị các địa phương đăng ký danh mục công trình năm 2026; đến nay các xã trong Chương trình được duyệt đã gửi đăng ký với tổng nhu cầu kinh phí khoảng gần 200 tỷ đồng.

Cùng với đó, Sở Xây dựng cũng phối hợp với Sở Tài chính tham mưu UBND tỉnh xây dựng nghị quyết phân bổ kế hoạch vốn đầu tư công năm 2026, dự kiến trình HĐND tỉnh tại kỳ họp chuyên đề cuối tháng 4-2026. Các bước tiếp theo sẽ tập trung hoàn thiện hướng dẫn, thẩm định danh mục công trình, bảo đảm chương trình được triển khai đồng bộ, đúng tiến độ và hiệu quả...

Với định hướng rõ ràng, nguồn lực được ưu tiên và sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị, khu vực phía Bắc Thái Nguyên đang đứng trước cơ hội bứt phá mạnh mẽ. Những tuyến đường mới không chỉ rút ngắn khoảng cách địa lý mà còn mở ra không gian phát triển bền vững, góp phần nâng cao đời sống nhân dân vùng cao trong thời gian tới.

Hà Lượng

Nguồn Thái Nguyên : https://baothainguyen.vn/giao-thong/202604/giao-thong-mo-khoa-tiem-nang-vung-cao-87141d4/