Giao thông xanh: Chìa khóa giảm ùn tắc và thay đổi thói quen đi lại

3 giờ trướcBài gốc

Giao thông xanh: Chìa khóa giảm ùn tắc và thay đổi thói quen đi lại. Ảnh: Trung Nguyên

Đích đến không chỉ là giảm phát thải mà còn từng bước thay đổi thói quen đi lại của người dân, xây dựng hệ thống giao thông đô thị hiện đại và bền vững.

Giảm phụ thuộc vào phương tiện cá nhân

Là đô thị đặc biệt với quy mô dân số lớn và tốc độ đô thị hóa nhanh, Hà Nội đang phải đối mặt với nhiều sức ép về hạ tầng giao thông. Theo thống kê, thành phố hiện có trên 8 triệu phương tiện giao thông, gồm khoảng 6,9 triệu xe máy và hơn 1,1 triệu ô tô. Trong khi đó, tỷ lệ vận tải hành khách công cộng mới đáp ứng khoảng 20% nhu cầu đi lại.

Hà Nội đang phải đối mặt với nhiều sức ép về hạ tầng giao thông. Ảnh: Tuấn Lương

Sự gia tăng nhanh của phương tiện cá nhân không chỉ tạo áp lực lên hệ thống hạ tầng giao thông mà còn góp phần làm gia tăng phát thải, ảnh hưởng đến chất lượng môi trường đô thị. Tình trạng ùn tắc tại nhiều trục giao thông hướng tâm và khu vực trung tâm thành phố tiếp tục đặt ra yêu cầu phải tìm kiếm những giải pháp căn cơ, lâu dài.

Trong bối cảnh đó, phát triển giao thông xanh được xác định là một trong những hướng đi quan trọng của Hà Nội. Tuy nhiên, giao thông xanh không đơn thuần là thay thế các phương tiện sử dụng nhiên liệu hóa thạch bằng phương tiện chạy điện. Với một đô thị đông dân như Hà Nội, mục tiêu sâu xa hơn là xây dựng hệ thống vận tải công cộng đủ sức hấp dẫn để người dân giảm dần sự phụ thuộc vào phương tiện cá nhân.

Theo TS.KTS Đào Ngọc Nghiêm, Phó Chủ tịch Hội Quy hoạch phát triển đô thị Việt Nam, giải quyết bài toán giao thông đô thị không thể chỉ dựa vào việc mở rộng đường sá. Điều quan trọng là tổ chức lại không gian đô thị theo hướng ưu tiên vận tải công cộng, tạo điều kiện để người dân tiếp cận thuận lợi với các phương thức di chuyển hiện đại. Khi hệ thống giao thông công cộng ngày càng hoàn thiện, việc chuyển đổi từ phương tiện cá nhân sang phương tiện công cộng sẽ diễn ra một cách tự nhiên và bền vững.

Thực tế tại nhiều đô thị lớn trên thế giới cho thấy, không có thành phố nào giải quyết được ùn tắc chỉ bằng việc mở rộng hạ tầng đường bộ. Giải pháp căn bản vẫn là nâng tỷ lệ người dân sử dụng vận tải công cộng. Đây cũng chính là định hướng mà Hà Nội đang kiên trì theo đuổi trong quá trình phát triển đô thị.

Từng bước hình thành hệ sinh thái giao thông xanh

Những năm gần đây, Hà Nội đã đẩy mạnh đầu tư và phát triển các loại hình vận tải công cộng theo hướng xanh, hiện đại.

Một trong những dấu ấn rõ nét nhất là quá trình chuyển đổi xe buýt sử dụng năng lượng sạch. Nếu như giai đoạn đầu, xe buýt điện chủ yếu được vận hành bởi các đơn vị tiên phong thì đến nay quá trình chuyển đổi xanh đã lan tỏa tới nhiều doanh nghiệp vận tải trên địa bàn thành phố.

Chuyển đổi xe buýt điện đang diễn ra mạnh mẽ. Ảnh: Hương Giang

Bên cạnh Công ty TNHH Dịch vụ Vận tải Sinh thái VinBus, các doanh nghiệp như Tổng Công ty Vận tải Hà Nội (Transerco), Công ty cổ phần Vận tải Newway, Công ty cổ phần Vận tải và dịch vụ Liên Ninh, Công ty TNHH Du lịch Dịch vụ Xây dựng Bảo Yến, Công ty cổ phần Xe điện Hà Nội cũng đang từng bước đầu tư phương tiện mới, thay thế xe sử dụng nhiên liệu hóa thạch bằng xe buýt điện. Đáng chú ý, Công ty cổ phần Vận tải và Dịch vụ Liên Ninh đã hoàn thành chuyển đổi 100% đội xe hiện hữu sang xe buýt điện với 111 phương tiện hoạt động trên 9 tuyến, đồng thời đầu tư hệ thống hạ tầng sạc đồng bộ phục vụ khai thác.

Trong khi đó, Transerco - đơn vị đang đảm nhận phần lớn sản lượng vận tải hành khách công cộng bằng xe buýt của Hà Nội cũng đang tích cực triển khai lộ trình chuyển đổi phương tiện theo định hướng của thành phố. Với vai trò doanh nghiệp chủ lực, việc chuyển đổi xanh của Transerco được kỳ vọng sẽ góp phần thúc đẩy quá trình hiện đại hóa toàn bộ mạng lưới xe buýt Thủ đô.

Song song với xe buýt điện, hệ thống đường sắt đô thị đang từng bước khẳng định vai trò là "xương sống" của mạng lưới vận tải công cộng. Năm 2025, hai tuyến metro của Hà Nội đã phục vụ hơn 20,6 triệu lượt hành khách, vượt 7,13% kế hoạch được giao. Trong 4 tháng đầu năm 2026, hai tuyến metro đã vận chuyển gần 6,6 triệu lượt hành khách, bằng 103% so với cùng kỳ năm 2025. Các chuyến tàu đảm bảo an toàn tuyệt đối trong quá trình vận hành. Những kết quả nói trên cho thấy sức hút ngày càng lớn của loại hình vận tải khối lượng lớn này.

Đại diện Công ty TNHH Một thành viên Đường sắt Hà Nội (Hanoi Metro), đơn vị trực tiếp quản lý, khai thác hệ thống metro của Hà Nội cho biết, mục tiêu quan trọng của vận tải công cộng không chỉ là gia tăng số chuyến vận hành mà còn phải thu hút ngày càng nhiều người dân chuyển từ phương tiện cá nhân sang các phương thức giao thông công cộng. Đây cũng là giải pháp căn cơ để giảm ùn tắc và xây dựng hệ thống giao thông đô thị xanh, bền vững.

Xe đạp công cộng đang từng bước phát huy hiệu quả trong việc kết nối "chặng đầu - chặng cuối". Ảnh: Nguyễn Xuyến

Không chỉ phát triển từng loại hình vận tải riêng lẻ, Hà Nội còn chú trọng xây dựng mạng lưới kết nối đa phương thức giữa metro, xe buýt, taxi điện, xe đạp công cộng và các phương thức vận tải hỗ trợ khác. Cách tiếp cận này nhằm tạo thuận lợi tối đa cho người dân trong toàn bộ hành trình di chuyển, từ đó nâng cao sức cạnh tranh của vận tải công cộng so với phương tiện cá nhân. Trong đó, hệ thống xe đạp công cộng đang từng bước khẳng định vai trò là phương thức kết nối "chặng cuối" giữa các nhà ga đường sắt đô thị, điểm trung chuyển xe buýt với khu dân cư, cơ quan, trường học. Việc kết hợp giữa metro, xe buýt điện và xe đạp công cộng đang từng bước tạo nên mạng lưới giao thông xanh đồng bộ hơn, giúp người dân có thêm lựa chọn thay thế phương tiện cá nhân trong các chuyến đi hằng ngày.

Thực tế cho thấy, người dân chỉ sẵn sàng từ bỏ phương tiện cá nhân khi có một hệ thống giao thông công cộng đủ thuận tiện, đồng bộ và dễ tiếp cận. Vì vậy, cùng với đầu tư phương tiện xanh, việc nâng cao chất lượng dịch vụ, tăng cường kết nối và mở rộng độ phủ mạng lưới vận tải công cộng có ý nghĩa đặc biệt quan trọng.

Theo định hướng của thành phố, đến năm 2030, tỷ lệ vận tải hành khách công cộng sẽ được nâng lên khoảng 35-40% nhu cầu đi lại của người dân. Đây không chỉ là mục tiêu của riêng ngành giao thông mà còn là bước đi quan trọng nhằm kiểm soát phương tiện cá nhân, giảm ùn tắc và cải thiện chất lượng môi trường đô thị.

Sự kết nối giữa metro, xe buýt điện và xe đạp công cộng đang giúp hoàn thiện hệ sinh thái giao thông xanh của Hà Nội, tạo điều kiện để người dân tiếp cận vận tải công cộng thuận tiện hơn trong từng chặng di chuyển.

Có thể thấy, giao thông xanh không đơn thuần là câu chuyện chuyển đổi năng lượng trong lĩnh vực giao thông vận tải. Đó còn là quá trình thay đổi tư duy phát triển đô thị, trong đó vận tải công cộng giữ vai trò trung tâm. Khi ngày càng nhiều người dân lựa chọn metro, xe buýt điện và các phương thức di chuyển công cộng thay vì phương tiện cá nhân, Hà Nội sẽ có thêm điều kiện để giảm ùn tắc, cải thiện môi trường sống và tiến gần hơn tới mục tiêu xây dựng một đô thị văn minh, hiện đại, phát triển bền vững.

Tuấn Lương

Nguồn Hà Nội Mới : https://hanoimoi.vn/giao-thong-xanh-chia-khoa-giam-un-tac-va-thay-doi-thoi-quen-di-lai-1159312.html