Giao tranh bùng phát tại eo biển Hormuz: Xung đột Mỹ - Iran bước vào giai đoạn nguy hiểm mới

3 giờ trướcBài gốc

Các tàu thuyền neo đậu tại eo biển Hormuz ngoài khơi Bandar Abbas, miền nam Iran. Ảnh: Getty Images

Eo biển Hormuz - tuyến vận tải năng lượng huyết mạch của thế giới - đang trở thành tâm điểm của một giai đoạn đối đầu mới giữa Mỹ và Iran, với những diễn biến quân sự dồn dập trong các ngày 4 và 5-5. Sau khoảng một tháng tương đối lắng dịu kể từ lệnh ngừng bắn tạm thời, hai bên đã quay trở lại đối đầu trực diện, làm dấy lên lo ngại về một vòng xoáy leo thang khó kiểm soát.

Theo các nguồn tin quân sự, giao tranh bùng phát khi Mỹ triển khai lực lượng nhằm khai thông tuyến hàng hải qua eo biển Hormuz - nơi Iran đang siết chặt kiểm soát. Các tàu chiến Mỹ, được hỗ trợ bởi trực thăng tấn công Apache và máy bay chiến đấu, đã tham gia bảo vệ và hộ tống tàu thương mại. Phía Washington cho biết đã đánh chìm nhiều xuồng cao tốc bị cáo buộc thuộc lực lượng Iran sau khi các phương tiện này tiếp cận và đe dọa tàu thuyền trong khu vực.

Ở chiều ngược lại, Iran đáp trả bằng một loạt biện pháp tác chiến bất đối xứng. Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) sử dụng tên lửa hành trình, máy bay không người lái và xuồng cao tốc để tấn công các mục tiêu trên biển. Không chỉ dừng lại ở đó, Tehran còn mở rộng phạm vi tấn công sang các cơ sở năng lượng và tàu thuyền xung quanh khu vực Vùng Vịnh, bao gồm một số mục tiêu tại Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE).

Các báo cáo từ hiện trường cho thấy nhiều tàu chở dầu và tàu hàng đã bị nhắm mục tiêu. Một số tàu ghi nhận các vụ nổ và hỏa hoạn trên boong sau các cuộc tấn công bằng máy bay không người lái. Tình hình này khiến hàng trăm tàu thương mại buộc phải neo đậu chờ đợi, không dám di chuyển qua tuyến đường chiến lược do rủi ro an ninh gia tăng.

Điểm đáng chú ý là thông tin về thiệt hại giữa hai bên vẫn còn nhiều mâu thuẫn. Mỹ khẳng định đã phá hủy các mục tiêu quân sự của Iran, trong khi Tehran phủ nhận và cho rằng các vụ tấn công đã gây thương vong cho tàu dân sự. Những thông tin trái chiều này càng làm gia tăng tính bất định và khó lường của tình hình.

Trong bối cảnh đó, phát ngôn từ lãnh đạo hai bên tiếp tục đẩy căng thẳng lên cao. Tổng thống Mỹ Donald Trump cảnh báo sẽ đáp trả mạnh mẽ nếu Iran tấn công tàu Mỹ, thậm chí sử dụng những tuyên bố cứng rắn về khả năng "xóa sổ" đối phương. Ngược lại, các quan chức Iran khẳng định sẽ không chấp nhận việc Mỹ áp đặt hiện trạng mới tại eo biển Hormuz và cảnh báo mọi tàu thuyền không tuân thủ quy định của họ sẽ phải đối mặt với rủi ro nghiêm trọng.

Giới phân tích cho rằng giai đoạn xung đột hiện nay có thể chuyển sang một hình thái kéo dài và âm ỉ hơn, tương tự "cuộc chiến tàu chở dầu" giữa Iran và Iraq trong thập niên 1980. Theo đó, các cuộc đối đầu sẽ chủ yếu diễn ra trên biển, với những đợt bùng phát bạo lực theo chu kỳ, thay vì các chiến dịch không kích quy mô lớn như trước. Tuy nhiên, chính đặc điểm này lại tiềm ẩn nguy cơ leo thang ngoài ý muốn nếu một trong hai bên có những tính toán sai lầm.

Về mặt chiến lược, cả Mỹ và Iran đều có động cơ rõ ràng. Washington muốn khôi phục tự do hàng hải và giảm áp lực lên thị trường năng lượng toàn cầu, trong khi Tehran tìm cách duy trì đòn bẩy chiến lược bằng việc kiểm soát eo biển Hormuz - nơi trung chuyển khoảng 1/5 lượng dầu thế giới. Hệ quả của cuộc đối đầu đã nhanh chóng lan rộng ra toàn cầu. Nguồn cung dầu bị gián đoạn khiến giá năng lượng tăng mạnh, trong khi các chuỗi cung ứng vận tải biển đối mặt với nguy cơ tê liệt cục bộ. Các doanh nghiệp vận tải lớn tỏ ra thận trọng, chỉ sẵn sàng hoạt động trở lại khi có những bảo đảm an ninh rõ ràng.

Trong khi đó, các nỗ lực ngoại giao vẫn đang được thúc đẩy, với vai trò trung gian của Pakistan trong các cuộc đàm phán giữa hai bên. Tuy nhiên, triển vọng đạt được một thỏa thuận bền vững vẫn còn mờ nhạt khi các hành động quân sự trên thực địa liên tục làm xói mòn lòng tin. Eo biển Hormuz vì thế đang đứng trước một ngã rẽ quan trọng. Nếu các bên không kiềm chế và tìm được lối thoát chính trị, khu vực này có nguy cơ trở thành điểm nóng kéo dài của xung đột.

AN BÌNH

Nguồn CAĐN : https://cadn.com.vn/giao-tranh-bung-phat-tai-eo-bien-hormuz-xung-dot-my-iran-buoc-vao-giai-doan-nguy-hiem-moi-post340945.html