Lãnh đạo địa phương đến thăm khu vườn mẫu, không gian xanh của ông Đào Xá (bên trái) ở thôn Bích Khê, xã Ái Tử - Ảnh: T.L
Những ngày đầu hè, khu vườn nhỏ của ông Đào Xá ở thôn Bích Khê ngập trong sắc màu của cau, ổi, hoa giấy và nhiều loại cây cảnh được cắt tỉa gọn gàng. Giữa khoảng không gian yên bình ấy, người đàn ông 73 tuổi chậm rãi pha ấm trà xanh, nở nụ cười hiền hậu khi đón khách đến chơi nhà.
Khó ai có thể hình dung rằng người đàn ông đang tận hưởng cuộc sống khỏe khoắn, thư giãn ấy từng có nhiều năm sống cùng thuốc lá. Có thời điểm, mỗi ngày ông hút gần một gói thuốc. Thói quen uống trà rồi hút thuốc kéo dài từ ngày này sang ngày khác, âm thầm trở thành một phần trong sinh hoạt thường nhật của ông.
Ông Đào Xá chăm sóc khu vườn xanh mát quanh nhà ở thôn Bích Khê, xã Ái Tử. Sau 5 năm từ bỏ thuốc lá, việc làm vườn trở thành niềm vui giúp ông duy trì cuộc sống khỏe mạnh - Ảnh: Phương Thiện
Nhớ lại quãng thời gian ấy, ông Đào Xá kể: "Ngày trước cứ uống trà là phải có điếu thuốc bên cạnh. Nhiều khi biết thuốc lá độc hại nhưng bỏ rất khó. Có hôm thèm thuốc đến bứt rứt cả người".
Những điếu thuốc tưởng như vô hại ấy dần ảnh hưởng tới sức khỏe khi ông ngày càng gầy yếu hơn, thường xuyên mệt mỏi, những cơn ho kéo dài xuất hiện nhiều hơn trước. Sức khỏe suy giảm khiến người đàn ông vốn quen lao động, chăm sóc vườn tược bắt đầu cảm nhận rõ những thay đổi không mong muốn của tuổi già.
Thế nhưng điều khiến ông suy nghĩ nhiều hơn bên cạnh sức khỏe của bản thân, đó là trong những buổi sinh hoạt cộng đồng, ông thường xuyên được nghe Ban công tác Mặt trận khu dân cư cùng các tổ chức chính trị - xã hội tuyên truyền về Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá (PCTHTL); về những ảnh hưởng của khói thuốc đối với sức khỏe con người và hạnh phúc gia đình.
Những câu chuyện ấy cứ dần dần ở lại trong suy nghĩ của ông."Nghe cán bộ Mặt trận xã, cán bộ các tổ chức chính trị - xã hội xã tuyên truyền nhiều, tôi mới thấy mình phải thay đổi. Vì bản thân mà còn vì con cháu trong nhà", ông Đào Xá chia sẻ.
Quyết định bỏ thuốc được đưa ra nhưng thực hiện lại là một hành trình không hề dễ dàng.
Những ngày đầu tiên, cơn thèm thuốc xuất hiện liên tục. Chỉ cần ngồi xuống uống trà hay gặp gỡ bạn bè, cảm giác nhớ thuốc lại kéo đến như một thói quen đã ăn sâu nhiều năm.Có những lúc ông tưởng như không thể vượt qua.
Để chống chọi với cơn nghiện, ông Đào Xá tự tìm cho mình những cách thay thế đơn giản nhưng hiệu quả. Khi thèm thuốc, ông ngậm kẹo, uống nước chè xanh hoặc ra vườn chăm cây, tưới nước, nhổ cỏ. Đôi bàn tay bận rộn với đất, với cây cỏ giúp ông quên dần cảm giác bứt rứt của những ngày cai thuốc.
"Tôi tự nhủ phải cố gắng từng ngày. Mỗi lần thèm thuốc là ra vườn tưới cây, nhổ cỏ, chăm hoa. Dần dần rồi quen. Bỏ được thuốc thấy người khỏe hẳn ra, ăn ngon hơn, ngủ tốt hơn, giờ cũng mập lên hơn trước", ông cười hiền.Nụ cười ấy có lẽ là phần thưởng xứng đáng cho nhiều năm kiên trì chiến thắng chính mình.
Sau 5 năm nói không với thuốc lá, sức khỏe của ông Đào Xá cải thiện rõ rệt. Những cơn ho giảm đi, cơ thể khỏe khoắn hơn, tinh thần cũng thoải mái hơn. Quan trọng hơn cả, ông tìm lại được niềm vui trong cuộc sống thường ngày, trong từng gốc cây, từng luống hoa và trong những cuộc trò chuyện với bà con lối xóm.
Từ người bỏ thuốc đến người truyền động lực
Khu vườn xanh mát quanh nhà giờ đây không chỉ là nơi ông chăm sóc cây cối mà còn trở thành điểm gặp gỡ quen thuộc của nhiều người dân trong thôn.
Bên những chén trà nóng, câu chuyện về hành trình bỏ thuốc lá của ông được kể lại một cách tự nhiên, chân thành với những gì đã trải qua, những khó khăn từng đối mặt và những thay đổi tích cực mà bản thân nhận được sau khi từ bỏ thuốc lá.
Mỗi chén trà giờ không còn điếu thuốc bên cạnh, thay vào đó là những câu chuyện vận động bà con xây dựng cuộc sống không khói thuốc. Ảnh: Phương Thiện
Chính sự chân thành ấy đã tạo nên sức thuyết phục.Ông Đỗ Dục, một người dân trong thôn, cho biết việc chứng kiến ông Đào Xá bỏ thuốc thành công khiến ông suy nghĩ rất nhiều."Thấy ông Xá bỏ được thuốc, sức khỏe tốt hơn nên tôi cũng suy nghĩ. Ông thường xuyên động viên, phân tích tác hại của thuốc lá nên tôi quyết tâm bỏ. Đến nay tôi đã bỏ thuốc được hơn một năm", ông Dục chia sẻ.
Ngoài ông Dục, nhiều người dân khác trong thôn cũng dần thay đổi nhờ những cuộc trò chuyện giản dị ấy. Ông Hoàng Minh Tâm, ông Đỗ Tâm và cả anh Đào Trung là con trai ông Đào Xá, đều là những người đã từ bỏ thuốc lá sau khi được ông vận động, chia sẻ kinh nghiệm.
Ông Đỗ Tâm nhớ lại: "Ông Xá nói chuyện rất gần gũi, không áp đặt. Thấy ông sống vui khỏe, chăm vườn đẹp, tinh thần thoải mái nên ai cũng có thêm động lực bỏ thuốc".
Có lẽ đó cũng là cách tuyên truyền hiệu quả nhất, không phải những khẩu hiệu khô cứng mà là một tấm gương ngay giữa đời thường.
Từng là Trưởng ban Công tác Mặt trận thôn Bích Khê, dù nay đã xin thôi công tác vì tuổi cao, ông Đào Xá vẫn tích cực tham gia các hoạt động tại khu dân cư. Trong số đó, công tác tuyên truyền phòng, chống tác hại của thuốc lá là việc ông đặc biệt tâm huyết.
Ông thường xuyên tham gia các buổi sinh hoạt cộng đồng, gặp gỡ người dân, vận động mọi người xây dựng môi trường sống lành mạnh, hạn chế khói thuốc trong gia đình cũng như tại các nơi công cộng.
Từ câu chuyện của một người từng nghiện thuốc lá, phong trào xây dựng khu dân cư không khói thuốc ở thôn Bích Khê cũng đang lan tỏa theo cách rất tự nhiên.
Nhiều người dân thay đổi nhận thức, nhiều gia đình chủ động nói không với thuốc lá để bảo vệ sức khỏe cho chính mình và những người thân yêu.
Điều đáng quý là ở tuổi 73, ông Đào Xá cho biết vẫn sẽ tiếp tục đồng hành cùng Ban công tác Mặt trận và các đoàn thể địa phương trong công tác tuyên truyền phòng, chống tác hại của thuốc lá; tiếp tục vận động con cháu và bà con xây dựng nếp sống văn minh, giữ gìn môi trường sống xanh - sạch - đẹp.
"Bỏ thuốc lá không dễ nhưng nếu quyết tâm thì sẽ làm được. Có sức khỏe rồi mới thấy cuộc sống nhẹ nhàng, vui vẻ hơn rất nhiều", ông tâm sự.
Chiều muộn, nắng vàng trải xuống khu vườn nhỏ ở Bích Khê, người đàn ông tóc bạc lại cặm cụi bên những gốc cây quen thuộc. Không còn những làn khói thuốc lặng lẽ bay lên như nhiều năm trước, chỉ còn màu xanh của cây lá và sự bình yên hiện hữu trong từng khoảnh khắc đời thường.
Giữa một miền quê bình dị, câu chuyện của ông Đào Xá vẫn đang tiếp tục lan tỏa. Đó là hành trình chiến thắng chính mình của một người đàn ông bình thường nhưng cũng từ hành trình ấy, những điều tích cực đang được gieo thêm trong cộng đồng, để mỗi gia đình có thêm cơ hội sống khỏe mạnh hơn, mỗi khu dân cư có thêm những khoảng trời trong lành hơn và mỗi người có thêm niềm tin rằng, thay đổi luôn có thể bắt đầu từ chính bản thân mình.
Tuệ Khang - Phương Thiện