Giết mổ từ rạng sáng, kiểm soát chủ yếu bằng "cảm quan"
Khoảng 2h - 4h30 sáng, tại nhiều khu dân cư ở phường Vinh Phú, các cơ sở giết mổ lợn bắt đầu hoạt động. Mỗi hộ mổ từ vài con đến 6-7 con mỗi ngày, cung cấp thịt cho các chợ trong khu vực. Nguồn lợn chủ yếu được thu mua từ các trang trại và doanh nghiệp chăn nuôi.
Tuy nhiên, việc đánh giá tình trạng vật nuôi trước khi đưa vào giết mổ phần lớn do chính các cơ sở tự thực hiện, tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn thực phẩm và khó kiểm soát chất lượng.
Các cơ sờ giết mổ tự phát, nhỏ lẻ tại Nghệ An rất phổ biến, chưa được kiểm soát chặt chẽ.
Một chủ cơ sở cho biết, lợn được nhập về có giấy tờ kiểm dịch, nhưng việc kiểm tra thực tế chủ yếu dựa vào quan sát bên ngoài. "Chúng tôi nhìn tình trạng con lợn, nếu thấy khỏe mạnh, không có dấu hiệu bất thường thì mới tiến hành giết mổ", người này nói.
Tương tự, chị Nguyễn Thị Luận chủ một cơ sở giết mổ khác ở phường Vinh Phú cho biết, lợn được nhập từ các trang trại, có đầy đủ giấy tờ. Việc kiểm tra chủ yếu dựa vào quan sát thực tế, nếu thấy lợn khỏe mạnh, không có dấu hiệu bất thường thì mới tiến hành giết mổ. Trường hợp phát hiện vấn đề, cơ sở sẽ trả lại cho đơn vị cung cấp.
Tại phường Vinh Phú, hiện có khoảng 40 điểm giết mổ nằm xen kẽ trong các khu dân cư. Việc nhập lợn cũng như số lượng giết mổ hằng ngày chủ yếu do các hộ tự chủ theo nhu cầu thị trường. Trong khi đó, công tác kiểm soát thú y và vệ sinh môi trường trên địa bàn vẫn còn những hạn chế nhất định.
Theo thống kê sơ bộ, hiện toàn tỉnh Nghệ An có 18 lò mổ tập trung và hơn 700 cơ sở tự phát. Trong đó, phần nhiều chưa đáp ứng đầy đủ điều kiện theo quy định.
Về thực trạng này, ông Lê Thái Hùng, Phó trưởng Phòng Kinh tế hạ tầng và đô thị phường Vinh Phú cho biết, trước đây công tác kiểm dịch do cơ quan thú y cấp trên thực hiện. Tuy nhiên, sau khi phân cấp, nhiệm vụ này được giao về địa phương trong khi lực lượng chuyên môn còn mỏng.
"Hiện Trung tâm dịch vụ Nông nghiệp cấp phường chỉ có một cán bộ có chuyên môn thú y, nên việc kiểm soát toàn bộ các cơ sở giết mổ là rất khó khăn", vị này cho hay.
Nguy cơ thịt không đảm bảo vẫn có thể lọt ra thị trường
Việc thiếu kiểm soát đồng bộ khiến nguy cơ gia súc không đảm bảo chất lượng lọt vào lò mổ vẫn có thể xảy ra, kéo theo rủi ro về dịch bệnh và mất an toàn thực phẩm. Trong bối cảnh đó, cơ quan chuyên môn đã đề nghị các địa phương rà soát, siết chặt quản lý.
Công tác kiểm tra vệ sinh thú ý tại Nghệ An nhìn chung còn khá lỏng lẻo.
Theo ông Đặng Văn Minh, Chi cục trưởng Chi cục Chăn nuôi và Thú y Nghệ An, UBND các xã, phường cần rà soát toàn bộ cơ sở giết mổ trên địa bàn, từ tập trung đến nhỏ lẻ; kiên quyết đình chỉ các cơ sở không phép, không bảo đảm điều kiện vệ sinh thú y.
Đồng thời, các địa phương cần rà soát, cập nhật đầy đủ các cơ sở chăn nuôi vào cơ sở dữ liệu, làm căn cứ phục vụ công tác truy xuất nguồn gốc.
Mới đây, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành công điện về tăng cường kiểm soát giết mổ, UBND tỉnh Nghệ An cũng có văn bản chỉ đạo triển khai. Tuy nhiên, thực tế cho thấy vẫn còn những "khoảng trống" trong quản lý tại các cơ sở giết mổ nhỏ lẻ.
Nếu không có sự vào cuộc đồng bộ và quyết liệt hơn từ các cấp, các điểm giết mổ trong khu dân cư sẽ tiếp tục là mắt xích tiềm ẩn rủi ro trong chuỗi cung ứng thực phẩm. Việc siết chặt kiểm soát không chỉ là yêu cầu quản lý mà còn là điều kiện tiên quyết để bảo vệ sức khỏe người dân, bắt đầu từ chính những bữa ăn hằng ngày.
Song Hoàng