Giỗ Tổ Hùng Vương: Từ mạch nguồn dân tộc đến sức mạnh quốc gia

3 giờ trướcBài gốc

Mỗi năm, đến ngày mùng 10 tháng 3 âm lịch, hàng triệu người Việt Nam trong nước và ở khắp năm châu lại thành kính hướng về Đất Tổ. Ảnh: Tiêu Dao

Điểm tựa của sức mạnh đoàn kết toàn dân tộc

Trong đời sống văn hóa dân tộc, hiếm có thực hành tín ngưỡng nào có sức lan tỏa sâu rộng và bền như tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương. Từ Phú Thọ đến nhiều địa phương trong cả nước, nhiều nơi có không gian thờ tự gắn với các Vua Hùng và thời đại Hùng Vương. Theo thống kê, hiện, cả nước có hơn 1.400 di tích thờ Hùng Vương và liên quan đến thời đại Hùng Vương; riêng tỉnh Phú Thọ có trên 300 di tích gắn với tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương.

Giá trị của ngày Giỗ Tổ không nằm ở số lượng đền, miếu hay số người hành hương. Điều quan trọng hơn là ngày lễ ấy giúp cộng đồng người Việt gặp nhau ở một điểm chung. Đó là cùng chung cội nguồn, cùng chung ký ức lịch sử, cùng có lòng tri ân đối với tiền nhân. Khi hàng triệu con người ở nhiều vùng miền, nhiều độ tuổi, nhiều hoàn cảnh khác nhau cùng hướng về Đền Hùng, đó không chỉ là một nghi lễ văn hóa, mà còn là lúc ý thức đồng bào được đánh thức một cách tự nhiên và bền chặt.

Trong dòng chảy của thời đại, Giỗ Tổ Hùng Vương càng cho thấy ý nghĩa của một biểu tượng quy tụ; nhắc mỗi người rằng, phía sau cuộc sống riêng vẫn là một mạch nguồn chung của dân tộc. Phía sau những đổi thay của hôm nay vẫn là một nền tảng tinh thần không dễ gì thay thế. Ý nghĩa ấy càng rõ khi đất nước đang tiếp tục sắp xếp lại không gian phát triển, tinh gọn bộ máy, điều chỉnh đơn vị hành chính ở một số nơi. Trong hoàn cảnh ấy, Giỗ Tổ Hùng Vương càng cho thấy giá trị của một biểu tượng chung. Dù địa danh có thay đổi, dù cách thức quản lý có đổi mới, thì cội nguồn dân tộc vẫn là điều không thay đổi.

Ở khía cạnh khác, Giỗ Tổ Hùng Vương không chỉ dừng lại ở sự tri ân tổ tiên, mà còn nhắc nhở trách nhiệm tiếp nối của các thế hệ hôm nay. Tưởng nhớ các Vua Hùng, vì thế, không chỉ là hướng về quá khứ, mà còn là tự nhắc mình về bổn phận giữ gìn non sông, gìn giữ những giá trị làm nên sức bền của dân tộc. Sinh thời, Chủ tịch Hồ Chí Minh từng căn dặn: “Các Vua Hùng đã có công dựng nước, Bác cháu ta phải cùng nhau giữ lấy nước”. Lời căn dặn ấy đến nay vẫn còn nguyên giá trị. Dựng nước là công lao của cha ông. Giữ nước là trách nhiệm của hôm nay. Nhưng giữ nước không chỉ là giữ biên cương, biển đảo, chủ quyền lãnh thổ. Ở chiều sâu hơn, đó còn là giữ nền tảng tinh thần của dân tộc; giữ đạo lý “uống nước nhớ nguồn”, giữ sự gắn bó cộng đồng, giữ cho lòng dân luôn quy tụ về một cội nguồn chung.

Nhìn từ ý nghĩa ấy, Giỗ Tổ Hùng Vương không chỉ nhắc về quá khứ. Ngày lễ ấy còn giúp lịch sử hiện diện trong đời sống hôm nay. Một dân tộc chỉ có thể đi xa khi không quên nơi mình bắt đầu. Giỗ Tổ Hùng Vương nhắc chúng ta điều cốt lõi đó.

Bản sắc văn hóa làm nên sức mạnh quốc gia

Giỗ Tổ Hùng Vương không chỉ là dịp gắn kết cộng đồng, mà còn cho thấy một điều sâu xa hơn: Bản sắc văn hóa không chỉ là giá trị tinh thần, mà còn là một phần của sức mạnh quốc gia.

Ngày nay, vị thế của một đất nước không chỉ được đo bằng quy mô nền kinh tế, trình độ khoa học, công nghệ hay tiềm lực quốc phòng. Những yếu tố ấy rất quan trọng, nhưng chưa đủ. Một quốc gia muốn phát triển bền vững còn phải có một nền tảng tinh thần đủ vững, một hệ giá trị đủ sâu để giữ cho xã hội ổn định từ bên trong. Ở phương diện này, bản sắc văn hóa chính là phần gốc rễ.

Trong bối cảnh hội nhập ngày càng sâu rộng, bản sắc còn là sức đề kháng văn hóa của một dân tộc. Để phát triển đất nước, mở cửa là tất yếu. Tiếp thu tinh hoa của thế giới là yêu cầu của phát triển. Nhưng mở cửa không có nghĩa là hòa tan. Một dân tộc chỉ có thể hội nhập vững vàng khi đủ bản lĩnh để tiếp nhận cái mới mà không đánh mất mình.

Giỗ Tổ Hùng Vương hàm chứa chính sức mạnh ấy. Đây không chỉ là một ngày lễ tưởng niệm, mà còn là biểu tượng văn hóa kết tinh nhiều giá trị cốt lõi của dân tộc Việt Nam: Đạo lý “uống nước nhớ nguồn”, ý thức cộng đồng, lòng tôn kính tổ tiên, niềm tự hào về lịch sử dựng nước và giữ nước. Những giá trị ấy, nếu được gìn giữ và truyền tiếp đúng cách, sẽ không dừng ở ý nghĩa tinh thần, mà có thể chuyển hóa thành sức mạnh thực tế trong đời sống quốc gia.

Sức mạnh ấy trước hết đi qua con người. Một đất nước muốn đi xa phải có những công dân vừa có năng lực hội nhập, vừa có bản lĩnh văn hóa. Người trẻ hôm nay có thể giỏi ngoại ngữ, thành thạo công nghệ, nhạy bén với thế giới. Nhưng để đứng vững trước những tác động nhiều chiều của thời đại, họ còn cần ý thức về cội nguồn, là lòng tự hào dân tộc, trách nhiệm với đất nước. Khi bản sắc trở thành một phần của nhân cách, nó cũng góp phần nâng cao sức mạnh nội sinh của quốc gia.

Với kiều bào, Giỗ Tổ Hùng Vương không chỉ là dịp tưởng nhớ tổ tiên, mà còn là điểm tựa để gìn giữ tiếng Việt, truyền lại lịch sử và nuôi dưỡng tình cảm với quê hương. Khi hàng triệu người Việt Nam ở nhiều quốc gia vẫn cùng hướng về Đất Tổ, đó không chỉ là sự tiếp nối truyền thống, mà còn là biểu hiện của một cộng đồng dân tộc có khả năng quy tụ, có chiều sâu và có sức sống bền bỉ ở mọi nơi trên thế giới.

Ở tầm rộng hơn, một quốc gia có bản sắc rõ ràng cũng là một quốc gia dễ được nhận diện và tôn trọng hơn trên trường quốc tế. Thế giới hôm nay không chỉ nhìn một dân tộc qua tốc độ tăng trưởng, mà còn qua chiều sâu văn hóa, qua cách dân tộc đó gìn giữ ký ức lịch sử, ứng xử với truyền thống và tạo dựng hình ảnh của mình. Giỗ Tổ Hùng Vương, vì thế, không chỉ là câu chuyện của đời sống văn hóa trong nước, mà còn là một biểu tượng có khả năng góp phần làm nên hình ảnh Việt Nam: Một dân tộc có cội nguồn, có đạo lý, có chiều sâu và có bản lĩnh.

Từ Đền Hùng linh thiêng, từ câu chuyện dựng nước của các Vua Hùng, điều được nhắc lại không chỉ là quá khứ. Quan trọng hơn, từ mạch nguồn ấy, hôm nay, chúng ta có thêm điểm tựa để củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc, bồi đắp tinh thần dân tộc và nuôi dưỡng bản lĩnh văn hóa cho chặng đường phía trước. Một dân tộc biết kính trọng tổ tiên, biết giữ gìn cội nguồn, biết làm mới mình mà không đánh mất mình, là một dân tộc đủ khả năng phát triển và thích ứng trong bối cảnh mới.

Cẩm Linh

Nguồn Biên Phòng : https://bienphong.com.vn/gio-to-hung-vuong-tu-mach-nguon-dan-toc-den-suc-manh-quoc-gia-post502852.html