Những điểm mới quan trọng của Dự thảo Thông tư Ban hành Quy chế tuyển sinh trình độ đại học, cao đẳng ngành giáo dục mầm non, áp dụng cho mùa tuyển sinh 2026 của Bộ GD-ĐT liên quan đến thí sinh là giới hạn chỉ được đăng ký tối đa 10 nguyện vọng... khiến nhiều thí sinh lo lắng bởi sẽ mất nhiều cơ hội vào đại học, ngành học mình yêu thích
Thí sinh sau giờ thi tốt nghiệp THPT năm 2025 tại Hà Nội. Ảnh: Xuân Quý
Phương án "an toàn" khiến đam mê thu hẹp
Trao đổi với phóng viên Báo Đại biểu Nhân dân, em Đào Quỳnh Chi, lớp 12D2, trường THPT Chu Văn An chia sẻ, với 10 nguyện vọng thì em sẽ phải ưu tiên đỗ đại học hơn, thay vì ưu tiên ngành học. Nên định hướng ngành nghề tương lai của em chắc có chút thay đổi so với mong muốn, vì những ngành em muốn theo học có điểm xét tuyển nhỉnh hơn lực học thực tế. Vì vậy, em buộc phải điều chỉnh định hướng để tránh rủi ro.
Cùng suy nghĩ với Chi, em Nguyễn Thị Lan Anh 12A trường THPT Đồng Gia (Hải Phòng) cho biết, em thấy việc bị giới hạn còn 10 nguyện vọng khiến em cảm thấy bị gò bó đồng thời có thêm sự e dè khi đặt nguyện vọng. Theo Lan Anh, em chỉ dám đặt 1 nguyện vọng vào ngành yêu thích ở trường tốp, thay vì 2 hoặc 3 nguyện vọng. Khi chỉ còn 10 nguyện vọng, cơ hội đỗ vào ngành yêu thích ở ngôi trường tốp sẽ giảm vì phải thu hẹp lại do phải dành nhiều lựa chọn cho các trường có mức điểm phù hợp hơn.
Em Trương Thị Phương Thảo, lớp 12G, trường THPT Kinh Môn II (Hải Phòng) cũng nhìn nhận rằng với 10 nguyện vọng là ít. Dù đam mê ngành Sư phạm, nhưng kết quả thi thử chưa thực sự khả quan khiến em phải cân nhắc chuyển một số nguyện vọng sang các ngành có khả năng trúng tuyển cao hơn để bảo đảm mục tiêu đỗ vào đại học trong 10 nguyện vọng.
Mong muốn "nới lỏng" nguyện vọng lên 15 hoặc 20
Trước Dự thảo quy chế tuyển sinh 2026 giới hạn còn 10 nguyện vọng, nhiều thí sinh có mong muốn được nới lỏng thêm số lượng để được tự tin lựa chọn ngành yêu thích
Em Lan Anh, lớp 12A trường THPT Đồng Gia (Hải Phòng) bày tỏ: "Em mong muốn Bộ GD-ĐT sẽ nới lỏng hơn về giới hạn, thay vì 10 thì có thể nâng lên 15 hoặc 20 nguyện vọng, để chúng em có thêm phương án dự phòng và tự tin đăng ký ngành học yêu thích”.
Bên cạnh đó, em Đào Quỳnh Chi, trường THPT Chu Văn An cho biết, em không mong Bộ sẽ áp dụng lại phương án không giới hạn nguyện vọng như mọi năm. Vì khi không bị giới hạn số lượng nguyện vọng khiến em cũng khá lan man khi lựa chọn ngành, trường học. Tuy nhiên, theo Chi, mức 10 nguyện vọng hiện nay là khá chặt và nếu được nâng lên khoảng 15, em sẽ chủ động hơn trong việc sắp xếp giữa đam mê và an toàn.
Cùng chung mong muốn với Chi, em Trương Thị Phương Thảo, trường THPT Kinh Môn II (Hải Phòng) chia sẻ: "Nếu có thể em mong muốn là 15 nguyện vọng, để cảm thấy an toàn hơn. Thay vì khi chỉ có 10 nguyện vọng, khiến em vừa cân nhắc rất kỹ mà vẫn cảm thấy lo lắng."
Việc Bộ GD-ĐT giới hạn thí sinh chỉ được đăng ký tối đa 10 nguyện vọng, thay vì không giới hạn như những năm trước được nhiều ý kiến đánh giá là thay đổi có tác động lớn nhất, không chỉ với thí sinh mà cũng phần nào gây áp lực cho các trường.
Thí sinh tham dự Ngày hội tuyển sinh khối các ngành Khoa học và Công nghệ
Thách thức với nhiều trường đại học
Trước đó, trao đổi với phóng viên Báo Đại biểu Nhân dân, TS Lê Anh Đức, Trưởng phòng Đào tạo Đại học Kinh tế Quốc dân cho biết, theo tôi Bộ GD-ĐT cũng cần cân nhắc, nghiên cứu kỹ. Đây là thay đổi sẽ tác động đến tất cả thí sinh, cũng như tất cả các trường, từ cả hai phía. Về phía thí sinh, cơ hội để các em có thể đa dạng hóa nguyện vọng của mình ở các trường sẽ bị giảm sút so với trước đây.
Với các trường cũng vậy, đặc biệt là các đơn vị tuyển sinh với nhiều mã thì việc giới hạn 10 nguyện vọng sẽ là một thách thức, nhiều ngành có nguy cơ không còn nhiều nguyện vọng đăng ký nữa. Thay đổi này tương đối đột ngột, cho nên các trường chưa thể có cách ứng biến hiệu quả nhất.
TS Đức phân tích, Bộ GD-ĐT đã có nghiên cứu, phân tích khi đưa ra con số giới hạn 10 nguyện vọng. Kết quả thí sinh trúng tuyển trong thời gian qua cho thấy các em trúng tuyển ở nguyện vọng dưới 10 chiếm 98,5%. Như vậy, số thí sinh trúng tuyển và nhập học ở nguyện vọng lớn hơn 10 là rất thấp. Bên cạnh đó, việc giới hạn nguyện vọng cũng là để đảm bảo sự tinh gọn của dữ liệu, phục vụ cho công tác xét tuyển tốt hơn.
Tuy nhiên theo TS Đức, sự thay đổi này vẫn nên đảm bảo được quyền lợi tuyệt đối cho tất cả thí sinh. Bởi dù chỉ 1,5% thì cũng lên đến hàng chục nghìn thí sinh. Chúng ta vẫn nên nới ra ra để đảm bảo các em có nhiều cơ hội hơn, không bị “sốc” so với năm ngoái. Nếu thay đổi đột ngột, các em có thể chưa kịp nghiên cứu, chưa kịp thích nghi.
TS Đức cho rằng nên nới ra tối đa 15-20 nguyện vọng, phù hợp nhất là 20 nguyện vọng. Giải pháp này đảm bảo việc giảm nhẹ cho nền tảng công nghệ thông tin của hệ thống, đồng thời vẫn đảm bảo thí sinh và các trường có thời gian để thích nghi. Để tránh rủi ro nhất định trong tuyển sinh, cũng như đảm bảo quyền lợi cho mọi thí sinh thì chúng ta nên cố gắng giảm một cách có lộ trình.
"Tôi tin rằng phần lớn cơ sở giáo dục đào tạo đều ủng hộ Bộ GD-ĐT trong việc hạn chế số lượng nguyện vọng, nhưng cần có sự điều chỉnh phù hợp. Theo tôi, Bộ nên có khảo sát, tham khảo thêm ý kiến các trường để đưa ra được con số phù hợp nhất" - TS Đức nhấn mạnh.
TS Lê Anh Đức, Trưởng phòng Quản lý đào tạo, Đại học Kinh tế Quốc dân
Trong nhiều năm qua, chiến lược "rải đều" nguyện vọng được đông đảo thí sinh áp dụng. Bởi việc có nhiều nguyện vọng, cơ hội trúng tuyển vào ngành học mong muốn ở đại học càng được mở rộng.
Thực tế, những năm trước khi không bị giới hạn nguyện vọng, các thí sinh được thoải mái đặt cược "may mắn" ở những ngành hot tại các trường tốp đầu. Đồng thời trải rộng các phương án dự phòng để tránh rủi ro trượt đại học. Nên có những thí sinh đặt tới 50, 80 hay tới cả 100 nguyện vọng trong xét tuyển. Tuy nhiên, khi số lượng nguyện vọng bị siết lại còn 10, chiến lược " rải đều" này không còn phù hợp, buộc thí sinh phải tính toán kỹ lưỡng hơn cho từng lựa chọn.
Trần Ngọc