Các chuyên gia thảo luận giải pháp bảo vệ trẻ em trên môi trường thực và không gian mạng.
Ngày 15/5, tại TPHCM, Trung tâm Truyền hình Việt Nam khu vực Nam bộ tổ chức lễ phát động và tọa đàm "Vì an toàn trẻ em Việt Nam", mở đầu cho chiến dịch truyền thông cộng đồng nhằm nâng cao nhận thức, thúc đẩy hành động và xây dựng mạng lưới bảo vệ trẻ em trước các nguy cơ bạo hành, xâm hại.
Chiến dịch được triển khai trong bối cảnh liên tiếp xảy ra nhiều vụ việc liên quan đến trẻ em gây bức xúc dư luận.
Theo thông tin từ ban tổ chức, chỉ trong chưa đầy 5 tháng đầu năm 2026, cả nước ghi nhận ít nhất 30 vụ bạo lực liên quan trẻ em được báo chí phản ánh, gồm 12 vụ bạo lực gia đình và 18 vụ bạo lực học đường, bạo lực mạng.
Bên cạnh đó, nghiên cứu của UNICEF cho thấy có tới 72,4% trẻ em từ 1 - 14 tuổi tại Việt Nam từng bị người thân bạo hành về thể chất hoặc tinh thần, hoặc trải qua các hình thức "kỷ luật bạo lực".
Chiến dịch mang thông điệp: "Thấy dấu hiệu. Đừng im lặng. Gọi 111", hướng tới thay đổi hành vi xã hội trong bảo vệ trẻ em, khuyến khích cộng đồng nhận diện sớm các dấu hiệu trẻ bị tổn thương, biết cách báo tin đúng nơi, can thiệp đúng cách và xây dựng môi trường an toàn cho trẻ từ gia đình, trường học đến không gian mạng.
Phát biểu tại lễ phát động, ông Từ Lương - Giám đốc Trung tâm Truyền hình Việt Nam khu vực Nam bộ cho biết, chiến dịch được triển khai đa nền tảng trên truyền hình, mạng xã hội, trường học, bệnh viện, khu dân cư và các không gian công cộng trên toàn quốc.
"Chúng tôi mong muốn chiến dịch không chỉ dừng lại ở việc nâng cao nhận thức mà còn góp phần thúc đẩy thay đổi hành vi xã hội, để việc bảo vệ trẻ em trở thành phản xạ của cộng đồng trước những dấu hiệu bất thường liên quan đến trẻ nhỏ", ông Từ Lương nhấn mạnh.
Ông Nguyễn Quang Sáng - Phó Giám đốc Trung tâm Truyền hình Việt Nam khu vực Nam Bộ chia sẻ thêm về chiến dịch. Ảnh: Thùy Linh.
Đừng đợi đến khi quá muộn
Tại tọa đàm, nhiều chuyên gia, đại diện cơ quan quản lý, ngành y tế, tâm lý và lực lượng chức năng chia sẻ những góc nhìn đáng suy ngẫm về thực trạng bạo hành trẻ em hiện nay.
Theo TS tâm lý Lê Thị Linh Trang, nguyên nhân sâu xa của bạo lực trẻ em không chỉ đến từ áp lực cuộc sống mà còn xuất phát từ vấn đề nhân cách và sự lương thiện của con người.
"Tôi nghĩ trách nhiệm chính là nội tại bên trong mỗi người, là giá trị nhân cách và sự tử tế. Dù là cha mẹ ruột mà bạo hành trẻ em thì đó vẫn là hành vi vô nhân tính", TS Trang nói.
Dưới góc độ nghiên cứu tâm lý học giáo dục, bà cho rằng xã hội không thể xem nhẹ bất kỳ hành vi bạo lực nào với trẻ em, dù nhỏ nhất.
“Một hòn sỏi ném xuống hồ dù nhỏ cũng tạo nên những gợn sóng. Nếu chúng ta chấp nhận hành vi dùng bạo lực với trẻ chỉ vì nóng giận, thì liệu có dám làm điều tương tự với người lớn ngoài xã hội hay không", TS Lê Thị Linh Trang đặt vấn đề.
Trẻ em là đối tượng yếu thế nên dễ trở thành nơi trút giận của người lớn. Điều đáng lo ngại là nhiều hành vi bạo hành đang diễn ra ngay trong gia đình, khu dân cư nhưng vẫn bị xem nhẹ hoặc im lặng bỏ qua, theo TS Trang.
TS tâm lý Lê Thị Linh Trang trao đổi tại tọa đàm.
Chung tay phát hiện, hỗ trợ trẻ bị bạo hành
Liên quan đến công tác hỗ trợ trẻ bị bạo hành, ông Nguyễn Tăng Minh - Phó Giám đốc Sở Y tế TPHCM cho biết, hiện Thành phố triển khai mô hình "một cửa" hỗ trợ phụ nữ và trẻ em bị bạo hành.
Theo đó, khi tiếp nhận thông tin, địa phương sẽ phối hợp đưa trẻ đến cơ sở y tế điều trị. Sau khi sức khỏe ổn định, trẻ được chuyển về Trung tâm Công tác xã hội thành phố chăm sóc tạm thời tối đa 3 tháng trước khi đưa về cơ sở nuôi dưỡng phù hợp tại địa phương.
Ông Minh cho biết thêm, TPHCM đã tích hợp tiếp nhận phản ánh liên quan trẻ em qua tổng đài 1022 bên cạnh đường dây nóng 111.
"Khi tiếp nhận thông tin, bộ phận chuyên trách sẽ phối hợp địa phương, công an và khu phố xác minh, xử lý vụ việc", ông nói.
Cũng theo ông Minh, bạo hành trẻ em hiện nay không chỉ là bạo hành thể chất mà còn có bạo hành tinh thần thông qua những lời chì chiết, quát mắng gây tổn thương tâm lý cho trẻ.
Vì vậy, cần tăng cường giáo dục tiền hôn nhân và trang bị kỹ năng nuôi dạy con cho các gia đình trẻ.
Cẩn trọng khi chia sẻ hình ảnh trẻ em lên mạng
Ở góc độ an ninh mạng, Thượng tá Nguyễn Bá Sơn - Phó Cục trưởng Cục An ninh mạng và Phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao (A05), Bộ Công an cho biết, trẻ em và thanh thiếu niên đang là nhóm dễ bị tổn thương nhất trên môi trường mạng.
Thượng tá Nguyễn Bá Sơn cảnh báo phụ huynh cần đặc biệt cẩn trọng khi đăng tải hình ảnh, thông tin riêng tư của con em lên mạng xã hội.
Việc đăng tải thông tin tưởng chừng vô hại có thể trở thành nguồn dữ liệu để các đối tượng xấu thu thập, phục vụ hành vi lừa đảo.
Thượng tá Nguyễn Bá Sơn - Phó Cục trưởng Cục An ninh mạng và Phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao, Bộ Công an.
Bên cạnh đó, sự phát triển của công nghệ AI cũng kéo theo nguy cơ hình ảnh trẻ em bị cắt ghép, tạo thành các đoạn video giả mạo với nội dung lệch chuẩn, gây ảnh hưởng tiêu cực đến trẻ và gia đình.
"Từ những hình ảnh, bài đăng trên mạng xã hội, các đối tượng có thể biết trẻ học trường nào, lớp nào, thói quen sinh hoạt hay đặc điểm tính cách ra sao để dựng lên các kịch bản lừa đảo tinh vi nhắm vào phụ huynh.
Dữ liệu về trẻ em hiện bị thu thập qua nhiều hình thức khác nhau, trong đó có mạng xã hội của chính phụ huynh”, ông Sơn nói.
Theo thống kê của các tổ chức quốc tế, Việt Nam hiện có khoảng 78 triệu người sử dụng internet, tương đương gần 80% dân số.
Giai đoạn 2021 - 2025, lực lượng chức năng đã tiếp nhận và xử lý hơn 10.000 vụ xâm hại trẻ em trên toàn quốc, trong đó có hơn 1.800 vụ sử dụng không gian mạng để xâm hại trẻ em.
Thùy Linh