Giống trước và khác trước

2 giờ trướcBài gốc

Tuy đều là xung đột vũ trang nhưng không vì thế mà cuộc chiến lần này chỉ là sự lặp lại của lần trước. Hình thức tiến hành các hành động quân sự ở cả hai phía có thể không thay đổi nhiều, song bản chất và tính chất của cuộc chiến đã khác.

Giống như ở lần chiến tranh trước, Mỹ và Israel lại viện dẫn lý do Iran đe dọa an ninh của Mỹ, Israel cũng như của các đồng minh khác của Mỹ trong khu vực Trung Đông, Bắc Phi và vùng Vịnh. Họ vẫn cáo buộc Iran tiếp tục chương trình hạt nhân và đẩy mạnh chương trình tên lửa. Giống như lần trước, Mỹ và Israel lại chủ động gây chiến trước.

Nhưng mọi sự giống như lần chiến tranh trước thì chỉ có vậy. Lần xung đột này lại có nhiều yếu tố khác lần trước. Trước hết là khác ở bối cảnh tình hình chính trị - xã hội nội bộ ở Iran. Làn sóng biểu tình của người dân phản đối chính quyền và khó khăn về kinh tế đã làm Iran yếu hơn so với lần chiến tranh trước về chính trị - xã hội nội bộ. Có lẽ đó là nhân tố quyết định nhất tác động tới việc Mỹ và Israel lại phát động chiến tranh chống Iran vào thời điểm hiện tại. Họ hành động như vậy vì mục tiêu ở lần chiến tranh này với Iran khác hẳn lần trước.

Ở lần trước, mục tiêu của họ là triệt hạ chương trình hạt nhân của Iran. Mỹ hành động quân sự chủ yếu nhằm vào những cơ sở hạt nhân của Iran, trong khi Israel tập trung tấn công vào tiềm lực quân sự và quốc phòng của Iran, từ đó khiến Iran không thể tấn công trả đũa.

Với lần chiến tranh thứ hai này, Mỹ và Israel nhằm tới cái đích cuối cùng là thay đổi chế độ nhà nước chính trị ở Iran, tức là muốn chấm dứt 47 năm tồn tại của Nhà nước Hồi giáo Iran.

Ở Venezuela trước đấy, Mỹ dùng lực lượng đặc nhiệm xâm nhập, bắt cóc vợ chồng Tổng thống Nicolas Maduro. Ở Iran, Mỹ và Israel biết rõ là không thể lặp lại được kịch bản Venezuela nên đã chuyển sang ám sát lãnh tụ tôn giáo tối cao của Iran Ali Khamenei và giới chức chỉ huy cao cấp nhất của quân đội Iran. Và họ đã đạt được mục tiêu này.

Nhưng chỉ như vậy thì liệu có thể thay đổi chính thể ở Iran? Trong khi hiện chưa thể dự liệu được diễn biến tiếp theo sẽ như thế nào. Cuộc chiến tranh vẫn tiếp diễn quyết liệt nhưng cũng đã làm thay đổi nhân sự quyền lực ở Iran và làm thay đổi toàn bộ mối quan hệ giữa Iran với Mỹ và Israel. Xem ra, Mỹ và Israel cho rằng chỉ khi thay đổi được chính thể hiện tại ở Iran thì mới có thể giải quyết được tất cả những mắc mớ lâu nay của họ với Iran theo những điều kiện tiên quyết, kịch bản, lộ trình của họ. Vì không dám đưa quân vào chiến tranh trên bộ với Iran mà chỉ không kích như lần trước, Mỹ và Israel ý thức được rằng hành động quân sự không thể trực tiếp xóa sổ được chính thể hiện tại ở Iran. Thế nên, Mỹ và Israel toan tính, kỳ vọng rằng ám sát ông Khamenei cũng như giới chức chỉ huy quân đội Iran sẽ kích động người dân ở Iran hành động lập chính thể nhà nước mới.

Điều khác lần chiến tranh trước là Iran phản ứng nhanh hơn, mạnh mẽ hơn về quân sự, gây thiệt hại lớn hơn trực tiếp cho Mỹ và Israel. Và khác trước, cả khu vực Trung Đông và vùng Vịnh đã trở thành chiến địa. Cho nên, sự bất định là hệ lụy trước mắt cũng như lâu dài đối với cả khu vực.

Đại sứ Trần Đức Mậu

Nguồn Hà Nội Mới : https://hanoimoi.vn/giong-truoc-va-khac-truoc-735794.html