Giữ đà tăng trưởng xuất khẩu sầu riêng

3 giờ trướcBài gốc

Siết chặt yêu cầu về chất lượng, an toàn thực phẩm và chuỗi cung ứng

Từ ngày 1-7-2026, hệ thống truy xuất nguồn gốc đối với quả sầu riêng sẽ chính thức được triển khai trên phạm vi toàn quốc, đánh dấu bước chuyển quan trọng trong quản lý ngành hàng xuất khẩu tỷ USD của Việt Nam.

Từ ngày 1-7-2026, hệ thống truy xuất nguồn gốc đối với quả sầu riêng sẽ chính thức được triển khai trên phạm vi toàn quốc. Ảnh: Mạnh Khương

Trong bối cảnh các thị trường nhập khẩu như Trung Quốc, EU, Mỹ, Nhật Bản ngày càng siết chặt yêu cầu về chất lượng, an toàn thực phẩm và minh bạch chuỗi cung ứng, việc áp dụng truy xuất nguồn gốc được kỳ vọng sẽ góp phần nâng cao uy tín, hạn chế gian lận thương mại và hướng ngành sầu riêng phát triển bền vững hơn.

Tổng Thư ký Hiệp hội Rau quả Việt Nam Đặng Phúc Nguyên khuyến nghị, doanh nghiệp xuất khẩu sầu riêng cần ưu tiên xây dựng “hệ sinh thái liên kết” thực chất với vùng nguyên liệu. Doanh nghiệp phải từ bỏ tư duy “đến mùa mới đi gom hàng”, thay vào đó cần đầu tư cho vùng trồng thông qua việc cử cán bộ kỹ thuật đồng hành cùng nông dân, hợp tác xã; hỗ trợ phân bón, thuốc bảo vệ thực vật nằm trong danh mục cho phép và kiểm soát chặt quy trình canh tác.

Cùng với đó, việc ký kết hợp đồng bao tiêu dựa trên chất lượng được xem là giải pháp quan trọng nhằm tạo ra nguồn cung ổn định, minh bạch và đáp ứng yêu cầu truy xuất nguồn gốc. Đơn cử như, có cơ chế thưởng giá cho vùng trồng đạt chuẩn GlobalGAP hoặc kiểm soát tốt dư lượng Cadimi sẽ giúp doanh nghiệp chủ động hơn trước các yêu cầu ngày càng khắt khe của thị trường nhập khẩu.

Ngoài ra, doanh nghiệp cũng cần đẩy nhanh số hóa quy trình quản trị và đóng gói. Theo đó, hệ thống truy xuất nguồn gốc quốc gia chỉ là điều kiện cần, còn “điều kiện đủ” là năng lực công nghệ của chính doanh nghiệp. Việc ứng dụng ERP (mô hình công nghệ tích hợp) trong quản lý, tích hợp dữ liệu từ thu mua, vận chuyển đến sơ chế sẽ giúp doanh nghiệp có thể truy xuất hồ sơ chỉ trong vài phút khi phía nhập khẩu yêu cầu kiểm tra.

“Doanh nghiệp cần coi trọng đầu tư công nghệ sau thu hoạch như kho lạnh, dây chuyền làm sạch bằng khí hoặc nước áp lực cao là yêu cầu bắt buộc nhằm loại bỏ hoàn toàn sinh vật gây hại trước khi đóng gói. Đây cũng là nguyên nhân phổ biến khiến nhiều lô hàng sầu riêng bị trả về hoặc tiêu hủy thời gian qua.”, ông Đặng Phúc Nguyên lưu ý.

Xây dựng thương hiệu, tăng chế biến sâu để giảm rủi ro

Theo ông Ngô Xuân Nam, Phó Giám đốc Văn phòng SPS Việt Nam, doanh nghiệp cần xây dựng bộ phận chuyên trách cập nhật thường xuyên những quy định quốc tế như Lệnh 248, 249 của thị trường Trung Quốc, các quy định SPS (Hiệp định về các biện pháp vệ sinh và kiểm dịch động thực vật), TBT (Hiệp định về hàng rào kỹ thuật trong thương mại) của WTO để tránh rủi ro trong xuất khẩu.

Nông dân thu hoạch sầu riêng tại tỉnh Đồng Tháp. Ảnh Tuấn Đạt

Đồng thời, cần hình thành bộ phận kiểm soát chất lượng độc lập có quyền từ chối các lô hàng không đạt chuẩn ngay tại kho đóng gói, tránh tình trạng chạy theo số lượng mà ảnh hưởng tới uy tín thương hiệu.

Đề cập giải pháp dài hạn, chuyên gia kinh tế Hoàng Trọng Thủy cho rằng, doanh nghiệp cần chú trọng xây dựng thương hiệu thay vì chỉ bán sản phẩm dưới dạng nhãn hàng đơn thuần. Theo đó, việc sử dụng mã QR để kể câu chuyện về hành trình sản phẩm từ vườn đến bàn ăn sẽ giúp gia tăng niềm tin với người tiêu dùng quốc tế. Song song đó, doanh nghiệp cần chủ động đăng ký bảo hộ thương hiệu tại các thị trường trọng điểm nhằm tránh nguy cơ bị chiếm dụng tên gọi địa danh như Ri6, Cái Mơn… hoặc nhãn hiệu sản phẩm.

“Để thích ứng với yêu cầu ngày càng khắt khe của thị trường nhập khẩu, trong ngắn hạn, doanh nghiệp cần rà soát toàn bộ mã số vùng trồng và cơ sở đóng gói đang liên kết nhằm hạn chế nguy cơ bị dừng xuất khẩu đột ngột. Về trung hạn, doanh nghiệp phải đẩy mạnh số hóa hệ thống truy xuất nguồn gốc nội bộ để tăng tốc độ thông quan và giảm chi phí lưu kho. Trong dài hạn, doanh nghiệp cần đầu tư mạnh vào công nghệ cấp đông và chế biến sâu nhằm giảm áp lực kiểm dịch, cũng như mở rộng khả năng tiếp cận các thị trường toàn cầu.”, chuyên gia Hoàng Trọng Thủy nhấn mạnh.

Ở góc độ quản lý, Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Hoàng Trung cho biết, mới đây, Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật và các hiệp hội đã ký kết hợp tác. Trong đó, xác định các nhiệm vụ trọng tâm: phổ biến, hướng dẫn pháp luật cho doanh nghiệp, hội viên và nông dân tuân thủ các quy định theo yêu cầu của thị trường nhập khẩu; xây dựng các mô hình sản xuất an toàn, hiệu quả, phát thải thấp; tăng cường kiểm soát chất lượng giống, phân bón, thuốc bảo vệ thực vật...

Mặt khác, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đề nghị các địa phương chỉ đạo các cơ sở kiểm nghiệm thuộc phạm vi quản lý đẩy nhanh tiến độ kiểm nghiệm sầu riêng, bảo đảm đáp ứng kịp thời nhu cầu xuất khẩu, không để ùn tắc kéo dài; xử lý nghiêm các cơ sở có hành vi gây khó khăn, chậm trễ theo quy định.

Số liệu của Bộ Nông nghiệp và Môi trường cho thấy, xuất khẩu rau quả 4 tháng đầu năm 2026 đạt 2,06 tỷ USD, tăng 22,3% so với cùng kỳ năm 2025, trong đó sầu riêng tiếp tục là mặt hàng dẫn dắt tăng trưởng. Với đà này, kim ngạch xuất khẩu sầu riêng năm 2026 được kỳ vọng có thể vượt mốc 3 tỷ USD, thậm chí hướng tới 4 tỷ USD nếu tận dụng tốt cơ hội thị trường.

Ánh Ngọc

Nguồn Hà Nội Mới : https://hanoimoi.vn/giu-da-tang-truong-xuat-khau-sau-rieng-749718.html