'Giữ hồn quê' trong tiếng sáo diều

2 giờ trướcBài gốc

Nhiều công đoạn chế tác sáo diều, anh Trịnh Xuân Hiến phải làm thủ công.

Cánh diều tuổi thơ

Sinh năm 1999 trong gia đình thuần nông, từ nhỏ Hiến đã thích sáo diều, vì thế từ lớp 4, em đã tự biết làm diều để chơi.

Hiến trải lòng: Ngày xưa em chỉ làm sáo đơn và sáo cồng. Những buổi chiều nắng nhẹ, lũ trẻ trong xóm chúng em lại dắt trâu ra đồng. Trâu gặm cỏ, còn em và các bạn thả diều cười vang cả một góc trời. Có khi em nằm dài trên bãi cỏ ngắm nhìn mây trôi lững lờ, nghe tiếng sáo diều để tha hồ tưởng tượng. Niềm vui ngày đó giản dị lắm, chỉ cần có bạn bè bên cạnh, một cánh đồng rộng và tiếng sáo diều vi vu là đủ thấy cả thế giới. Giờ lớn rồi, nhưng chắc ai cũng có một góc ký ức tuổi thơ như thế.

Tốt nghiệp THPT, Hiến không đi học chuyên nghiệp mà gia đình định hướng cho em đi làm công nhân ở khu công nghiệp. Đầu năm 2020 khi xuất hiện dịch COVID-19, Hiến nghỉ việc sau 2 năm làm công nhân.

Ở nhà có thời gian, Hiến tiếp tục tìm hiểu thêm về sáo diều. Đây cũng là thời điểm nhiều người nghỉ ở nhà hơn có thời gian chơi sáo diều nên Hiến đã quyết định tập trung làm các sản phẩm để cung ứng ra thị trường.

Hiến bảo: Làm sáo diều không chỉ thỏa niềm đam mê của bản thân mà mỗi sản phẩm hoàn thành lại cho em thêm cơ hội gìn giữ nét văn hóa của người Việt. Để làm được những cây sáo diều, Hiến tận dụng nguyên liệu sẵn có tại quê mình như thân cây phấn, cây mai, gỗ mít, gỗ thừng mực, gỗ sữa.

Anh Trịnh Xuân Hiến giới thiệu các loại sáo diều với khách hàng.

Qua việc tham gia giao lưu sáo diều ở nhiều tỉnh, thành phố trong cả nước, nhiều người có chung niềm đam mê đã tìm đến Hiến để đặt hàng.

Tiếng lành đồn xa, thông qua Facebook, điện thoại, rất nhiều khách hàng từ học sinh, sinh viên đến cán bộ, công chức, các cửa hàng kinh doanh sáo diều tìm đến Hiến đặt hàng sản phẩm. Theo đơn đặt hàng, Hiến đã nghiên cứu đa dạng hóa sản phẩm với giá từ bình dân đến cao cấp để thỏa đam mê của người yêu sáo diều.

Đến nhà Hiến, chúng tôi không hề ngạc nhiên khi thấy dụng cụ, nguyên vật liệu ở khắp mọi nơi. Trong khu nhà xưởng thường xuyên có 2-3 người cặm cụi làm việc với máy khoan, máy trà, máy tiện, máy vanh, sơn sáo, máy hơi. Hiến còn đầu tư cả máy CNC - thiết bị gia công cơ khí tự động hóa, hoạt động dựa trên các chương trình máy tính để cắt, phay, khoan, tiện chính xác trên nhiều vật liệu.

Hiến giải thích, khi mới bắt tay vào làm sáo diều Hiến dùng những vật dụng sẵn có như dao, đục, bào để sản xuất. Việc sản xuất thủ công như vậy mất nhiều thời gian, sản phẩm lại không được tinh xảo. Khi sản phẩm đã có chỗ đứng trên thị trường, nhiều người đặt mua nên Hiến quyết định đầu tư các máy hiện đại vừa giảm công lao động chân tay, tăng độ chính xác, tinh xảo hơn. Để tạo dòng âm, Hiến tìm hiểu những quãng trong thanh nhạc có những quy ước tạo ra âm. Dành thời gian nghiên cứu, Hiến đã hoàn chỉnh được nhiều âm sáo.

Hiện Hiến được xem là “chuyên gia” làm sáo diều ở Phú Bình với nhiều loại sáo phát ra những âm thanh hay, lạ như: Tiếng chuông, tiếng còi, âm cưa, còi tầu, hòa đàn, hòa còi, hòa âm, âm bò…

Sau nhiều năm nghiên cứu, anh Trịnh Xuân Hiến đã sản xuất được nhiều loại sản phẩm khác nhau.

Cũng theo kích cỡ và loại gỗ sản xuất mà giá sáo diều khác nhau. Hiện nay loại bình dân 1 bộ D50 15 quả dao động từ 1,8 đến 2 triệu đồng. Cao nhất có bộ lên tới từ 15 đến 17 triệu đồng. Những bộ sáo diều có giá cao thường sản xuất từ gỗ mít có vân, màu sắc đẹp; bộ có giá bình dân vật liệu được làm từ cây gỗ sữa, gỗ thừng mực…

Đưa sáo diều ra thế giới

Ban đầu, số lượng sáo diều làm ra chưa nhiều, ngoài bán tại địa phương, thông qua các cuộc giao lưu với các câu lạc bộ trong cả nước, sản phẩm của Hiến được nhiều người biết đến. Rồi khi được đông đảo người đam mê ủng hộ, Hiến đã đăng sản phẩm của mình lên các trang mạng xã hội để quảng bá và thường xuyên up các clip làm sáo diều của mình lên Youtube.

Nhờ đó càng ngày càng có nhiều người tìm đến Hiến đặt hàng. Tiếng lành đồn xa, những cây sáo diều chất lượng, giá thành vừa phải của Hiến làm ra đến đâu lại hết đến đó. Từ năm 2020 đến nay Hiến đã cung ứng ra thị trường trong và ngoài nước trên 12.000 sản phẩm.

Xem facebook của Hiến nhiều người đặt hàng qua mạng và đến tận nhà nhận sản phẩm.

Là một khách hàng thân thiết của Hiến, anh Dương Văn Tuyển, ở phường Biên Hòa (Đồng Nai), chia sẻ: Quê tôi ở Phú Bình, vào Nam lập nghiệp hơn 20 năm nay, mỗi khi nghĩ về tuổi thơ sáo diều là hình ảnh đầu tiên mà tôi luôn mong nhớ. Vì thế khi biết Hiến làm sáo diều tôi đã đặt hàng. Những lúc thảnh thơi tôi thường tìm đến khu đất rộng vắng người để thả sáo diều. Tiếng sáo vi vu, trầm bổng đưa tôi về với ký ức về tuổi thơ, làng quê thanh bình, yên ả.

Không chỉ cung cấp cho các khách hàng đơn lẻ như anh Tuyển, nhiều đại lý bán hàng lưu niệm tại các điểm du lịch trong nước đặt hàng của Hiến để bán. Đặc biệt, có khá nhiều người Việt Nam học tập, lao động ở các nước như Nhật Bản, Hàn Quốc, Malaysia... đặt Hiến làm sáo diều để chơi và làm quà tặng các bạn, đối tác nước ngoài.

Lúc tạm biệt chúng tôi, Hiến nói như gửi gắm nỗi niềm: Thú vui chơi sáo diều hiện nay nhiều người hưởng ứng, qua đó góp phần phát huy nét đẹp văn hóa của dân tộc. Tuy nhiên, nhiều người thiếu ý thức thả diều ở khu vực đông dân cư, cận đường giao thông, nơi có hệ thống đường điện… dễ xảy ra sự cố nguy hiểm. Tôi mong những người yêu sáo diều hãy lựa chọn cho mình những địa điểm chơi phù hợp, khung giờ hợp lý để vừa thỏa mãn đam mê, vừa đảm bảo an toàn cho người xung quanh.

Hằng Nga

Nguồn Thái Nguyên : https://baothainguyen.vn/van-hoa/202605/giu-hon-que-trong-tieng-sao-dieu-eac2d8b/