Giữ hồn thổ cẩm Nùng Phàn Slình

4 giờ trướcBài gốc

Dân tộc Nùng là dân tộc đông nhất ở Lạng Sơn, chiếm hơn 40% dân số toàn tỉnh. Theo các nhà nghiên cứu dân tộc học, người Nùng Lạng Sơn có 4 nhóm chính: Nùng Cháo, Nùng Inh, Nùng Phàn Slình (Phàn Slình Cúm Cọt; Phàn Slình Hua Lài), Nùng An. Dân tộc Nùng Lạng Sơn mang nhiều nét văn hóa độc đáo, riêng có, trong đó, giá trị văn hóa đặc sắc không thể không nhắc tới đó là trang phục.

Người dân khối Hợp Tân, phường Kỳ Lừa giới thiệu các sản phẩm thêu, may truyền thống dân tộc Nùng Phàn Slình cho du khách

Ông Hoàng Văn Páo, Chủ tịch Hội Di sản Văn hóa tỉnh cho biết: Từ lâu, trang phục truyền thống của phụ nữ Nùng Phàn Slình đã trở thành nét văn hóa đặc sắc trong bức tranh đa dạng của cộng đồng các dân tộc xứ Lạng. Điểm nổi bật của trang phục nằm ở những đường thêu tinh xảo với hoa văn được tạo nên hoàn toàn bằng phương pháp thủ công. Để hoàn thành một bộ trang phục truyền thống, người thợ phải dành nhiều tháng trời tỉ mỉ thêu từng họa tiết nhỏ. Mỗi đường kim, mũi chỉ đều thể hiện sự khéo léo, kiên trì và óc sáng tạo của người phụ nữ.

Nhằm gìn giữ nghề thêu, dệt truyền thống và phát huy giá trị văn hóa dân tộc, Tổ hợp tác Nghề thêu, dệt dân tộc Nùng Phàn Slình Hải Yến, xã Công Sơn được chính thực thành lập từ tháng 4/2025 với 33 thành viên, chuyển đổi từ câu lạc bộ trước đó. Đây là mô hình đang hoạt động và được duy trì hiệu quả trong việc bảo tồn, phát huy giá trị nghề thêu, dệt dân tộc Nùng Phàn Slình. Không chỉ là những sản phẩm truyền thống như quần áo, mũ, khăn, túi... hiện nay, các thành viên đang sản xuất nhiều mẫu mã đa dạng hơn như vỏ gối, khăn trải bàn, tranh treo tường... Mỗi tháng, tổ sản xuất trung bình từ 100 – 200 sản phẩm, số lượng có thể gấp đôi vào dịp cao điểm như mùa lễ hội hay tết Nguyên đán.

Chị Lý Thị Hiền, Tổ trưởng Tổ hợp tác Nghề thêu, dệt dân tộc Nùng Phàn Slình Hải Yến, xã Công Sơn cho biết: Với chúng tôi, việc những sản phẩm mang đậm nét đặc trưng của dân tộc Nùng Phàn Slình được giới thiệu đến khắp mọi miền đất nước, thậm chí theo chân du khách quốc tế ra nước ngoài, đó chính là niềm tự hào và thành công lớn nhất. Điều đó không chỉ giúp quảng bá bản sắc văn hóa của dân tộc mà còn góp phần khẳng định giá trị của nghề thêu, dệt truyền thống, tạo thêm động lực để chúng tôi tiếp tục gìn giữ, truyền dạy và phát triển nghề cho các thế hệ mai sau.

Không riêng tại xã Công Sơn, là một trong những nơi còn duy trì khá tốt nghề thêu, may trang phục truyền thống người Nùng Phàn Slình Cúm Cọt, hiện nay, khối Hợp Tân, phường Kỳ Lừa có khoảng 30 người vẫn thuần thục những đường kim, mũi chỉ để tạo ra những bộ quần áo của dân tộc mình. Không chỉ tạo ra chiếc áo, quần đậm bản sắc, các chị còn thêu nhiều sản phẩm thổ cẩm như túi, khăn... để phục vụ nhu cầu của người dân, du khách mỗi dịp tết, lễ hội. Hiện nay, UBND phường Kỳ Lừa đang phối hợp với cơ quan chuyên môn của tỉnh xây dựng các sản phẩm du lịch trên địa bàn phường, trong đó, đưa khối Hợp Tân trở thành làng nghề thêu, may trang phục truyền thống để phục vụ du khách tham quan, trải nghiệm.

Chị Chu Thị Liên, khối Hợp Tân, phường Kỳ Lừa chia sẻ: Từ khi còn nhỏ, tôi đã được mẹ hướng dẫn cách cầm kim, lựa chỉ, tạo hoa văn trên nền vải. Trước đây, tôi chỉ thêu, may trang phục để phục vụ nhu cầu cá nhân. Mấy năm trở lại đây, nhiều người dân, du khách ưa chuộng đặt mua nên tôi đã sản xuất nhiều hơn. Dù công việc tỉ mỉ, mất nhiều thời gian nhưng tôi vẫn luôn cố gắng giữ nghề vừa để tăng thu nhập vừa góp phần bảo tồn nét đẹp văn hóa của dân tộc mình.

Nhận thấy tiềm năng từ nghề thêu truyền thống, chính quyền các xã, phường có đông đồng bào Nùng Phàn Slình sinh sống đang từng bước xây dựng các mô hình khai thác giá trị văn hóa gắn với phát triển du lịch. Trong đó, nghề thêu thổ cẩm được xác định là một trong những sản phẩm văn hóa đặc trưng có khả năng thu hút du khách.

Giữa dòng chảy không ngừng của cuộc sống hiện đại, hình ảnh những người phụ nữ Nùng Phàn Slình lặng lẽ bên đường kim, mũi chỉ vẫn mang đến nhiều cảm xúc. Họ không chỉ đang tạo nên những sản phẩm thổ cẩm đẹp mắt mà còn đang dệt nên sợi dây kết nối giữa quá khứ với hiện tại, giữa truyền thống với tương lai. Với sự đồng hành của chính quyền địa phương và sự chung tay của cộng đồng, nghề thêu thổ cẩm Nùng Phàn Slình đang được gìn giữ, phát huy giá trị, trở thành điểm nhấn văn hóa độc đáo và nguồn lực quan trọng trong phát triển du lịch của xứ Lạng.

ĐỨC TÂM

Nguồn Lạng Sơn : https://baolangson.vn/giu-hon-tho-cam-nung-phan-slinh-5094281.html