'Giữ hồn' văn hóa trà giữa nhịp sống hiện đại

3 giờ trướcBài gốc

Du khách trải nghiệm đóng gói sản phẩm trà tại Hợp tác xã (HTX) Trà và Du lịch cộng đồng Thái Sinh, xã Tân Cương.

Cây chè - từ sinh kế đến bản sắc văn hóa

Trên những triền đồi thoai thoải của vùng trung du phía Bắc, màu xanh của chè đã trở thành gam màu chủ đạo, gắn bó với đời sống người dân Thái Nguyên qua nhiều thế hệ. Không chỉ là cây trồng chủ lực mang lại giá trị kinh tế, chè còn là một phần của ký ức, của văn hóa và bản sắc địa phương.

Theo thống kê của ngành Nông nghiệp, Thái Nguyên hiện có gần 24.000ha chè, sản lượng chè búp tươi năm 2025 đạt trên 280.000 tấn. Nhiều vùng chè đã tạo dựng được thương hiệu nổi tiếng như Tân Cương, La Bằng, Trại Cài… Những cái tên ấy không chỉ xuất hiện trên thị trường trong nước mà còn dần khẳng định vị thế trên bản đồ trà thế giới.

Để có được những sản phẩm trà mang hương vị đặc trưng, người làm chè phải chăm chút từ khâu trồng, chăm sóc đến thu hái và chế biến. Điều kiện thổ nhưỡng, khí hậu đặc trưng của vùng đất Thái Nguyên với đất đồi pha cát, khí hậu ôn hòa, độ ẩm cao… đã tạo nên nền tảng tự nhiên lý tưởng cho cây chè phát triển. Tuy nhiên, yếu tố quyết định làm nên danh tiếng của trà Thái Nguyên còn nằm ở kinh nghiệm và bí quyết nghề truyền qua nhiều thế hệ.

Ông Trần Văn Thái, Giám đốc HTX Trà và Du lịch cộng đồng Thái Sinh, cho biết: Để tạo ra sản phẩm trà chất lượng cao, người làm chè phải tuân thủ nghiêm ngặt các quy trình kỹ thuật, từ việc lựa chọn giống, chăm sóc đến thu hái đúng thời điểm. Đặc biệt, việc kết hợp giữa phương pháp truyền thống và ứng dụng khoa học kỹ thuật hiện đại đang giúp nâng cao chất lượng sản phẩm, đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của thị trường.

“Làm chè cũng giống như giữ lửa trong nhà - phải nâng niu và trân trọng”, ông Thái chia sẻ. Quan niệm ấy không chỉ thể hiện trách nhiệm với nghề, mà còn là cách người làm chè gìn giữ giá trị truyền thống trong từng sản phẩm.

Nếu như điều kiện tự nhiên tạo nên “thể” của trà, thì chính bàn tay và tâm huyết của người làm nghề lại tạo nên “hồn” cho mỗi chén trà. Ở Thái Nguyên, nghề chè không chỉ là sinh kế mà còn là nghề gia truyền, là nét văn hóa được gìn giữ và phát huy qua nhiều thế hệ.

Anh Lê Sơn Hải, chủ cơ sở sản xuất chè An Hải Trà, phường Quyết Thắng, chia sẻ: Sinh ra ở đất chè Tân Cương tôi luôn nhắc bản thân mình phải gìn giữ những sản phẩm truyền thống, mang lại thương hiệu của vùng chè, đặc biệt là giống chè trung du. Đây là giống chè gắn liền với gia đình tôi từ những thế hệ trước.

Không chỉ dừng lại ở quy trình sản xuất, văn hóa thưởng trà cũng là một phần quan trọng làm nên giá trị của trà Thái Nguyên. Người thưởng trà không chỉ uống, mà còn “thưởng” - thưởng thức từ màu nước xanh trong, hương thơm dịu nhẹ đến vị chát nhẹ ban đầu và hậu vị ngọt sâu lắng đọng nơi cuống họng.

Giữ “hồn trà” từ những giá trị truyền thống

Anh Lê Sơn Hải (chủ cơ sở sản xuất và chế biến chè An Hải Trà, phường Quyết Thắng) sao chè theo phương pháp truyền thống trên chảo gang.

Trong bối cảnh hội nhập và phát triển, nghề trồng chè ở Thái Nguyên cũng đang đứng trước những cơ hội và thách thức mới. Để đáp ứng yêu cầu của thị trường, nhiều vùng chè đã chủ động chuyển đổi phương thức sản xuất theo hướng hiện đại, bền vững.

Hiện nay, nhiều diện tích chè trên địa bàn tỉnh đã được sản xuất theo tiêu chuẩn VietGAP, hữu cơ; đồng thời ứng dụng khoa học kỹ thuật, cơ giới hóa trong các khâu sản xuất. Việc đầu tư máy móc hiện đại không chỉ giúp nâng cao năng suất, mà còn bảo đảm chất lượng sản phẩm đồng đều, đáp ứng tiêu chuẩn xuất khẩu.

Bên cạnh đó, tỉnh Thái Nguyên cũng chú trọng xây dựng thương hiệu, nâng cao giá trị sản phẩm thông qua chương trình Mỗi xã một sản phẩm (OCOP). Đến nay, toàn tỉnh có hơn 190 sản phẩm trà đạt chuẩn OCOP từ 3 đến 5 sao. Nhiều sản phẩm trà cao cấp đã được xuất khẩu sang các thị trường khó tính như Nhật Bản, châu Âu và Hoa Kỳ.

Không dừng lại ở sản xuất, các địa phương còn đẩy mạnh phát triển du lịch gắn với vùng chè, đặc biệt tại khu vực Tân Cương. Những đồi chè xanh mướt, không khí trong lành cùng những trải nghiệm thực tế như hái chè, sao chè, thưởng trà… đã trở thành điểm nhấn thu hút du khách.

Chị Trần Thị Vân, thành viên HTX Trà và Du lịch cộng đồng Thái Sinh, cho biết: Với hình thái và tính vị đặc trưng của cây chè trung du vùng Tân Cương, khi du khách đến với HTX và du lịch đồng Thái Sinh sẽ được trải nghiệm nhiều hoạt động thực tế như: hái chè bằng tay, sao chè động trực tiếp trên bếp lửa. Từ đó du khách có những cảm nhận và trải nghiệm hết sức thú vị trong công việc làm chè.

Giữa nhịp sống hiện đại với nhiều đổi thay, những đồi chè xanh vẫn lặng lẽ tồn tại như một phần không thể thiếu của vùng đất trung du. Từ những triền đồi trải dài đến những tách trà thơm dịu trong mỗi gia đình, tất cả đều chứa đựng công sức, tâm huyết và niềm tự hào của người dân nơi đây.

Mai Thu

Nguồn Thái Nguyên : https://baothainguyen.vn/van-hoa/202604/giu-hon-van-hoa-tra-giua-nhip-song-hien-dai-3593ee7/