Giữ lửa cho môn thể thao ngàn năm tuổi

3 giờ trướcBài gốc

Các đội bơi trải tranh tài trên dòng Lạch Sung (xã Nga Sơn).

Bơi trải bắt nguồn từ hình thức luyện quân thủy của cha ông ta. Từ khoảng 3.000 năm trước, trên các họa tiết trống đồng Đông Sơn đã khắc họa sinh động hình ảnh bơi thuyền nhiều mái chèo, phía đuôi thuyền có người thúc trống giục. Đến thời kỳ Lý - Trần, bơi trải được nâng lên thành một môn thể thao chính thức, được tổ chức trong các lễ hội lớn của triều đình.

Không đơn thuần là hoạt động thể thao, bơi trải còn mang ý nghĩa văn hóa, tâm linh sâu sắc, thể hiện tinh thần đoàn kết cộng đồng và khát vọng chinh phục thiên nhiên của người dân. Ở tỉnh ta, bơi trải vẫn giữ được nhiều nét nguyên bản, từ tiếng trống vang vọng trên sông, những câu hò cổ vũ đến tinh thần thi đấu hào hùng đều mang đậm dấu ấn văn hóa dân gian.

Tại phường Sầm Sơn, môn bơi trải truyền thống gắn liền với lễ hội Cầu ngư - bơi trải được tổ chức hằng năm vào ngày 15/5 âm lịch, nhằm khơi dậy lòng tự hào, ý thức trách nhiệm của cộng đồng, khích lệ Nhân dân giữ gìn nét đẹp văn hóa truyền thống, đồng thời tỏ lòng tôn kính các vị thần linh đã phù hộ, chở che cho cuộc sống của ngư dân gắn với nghề khai thác, đánh bắt hải sản. Trong ngày thi bơi trải, màu sắc sặc sỡ của thuyền, của trang phục thi đấu hòa quyện với âm thanh náo nhiệt của tiếng mái chèo khua sóng, tiếng trống, tiếng mõ gõ nhịp, tiếng hô của vận động viên, tiếng reo hò cổ vũ, tạo thành một bức tranh sống động, đậm sắc màu lễ hội truyền thống.

Giám đốc Trung tâm Cung ứng dịch vụ công phường Sầm Sơn Dương Đức Hưng, cho biết: “Lễ hội Cầu ngư - Bơi trải diễn ra hàng năm đã làm phong phú thêm các sản phẩm du lịch, tạo nên một hình ảnh đô thị du lịch biển Sầm Sơn ngày càng hiện đại, văn minh nhưng vẫn đậm đà nét văn hóa truyền thống. Điều đáng mừng là nhiều bạn trẻ hiện nay cũng ngày càng yêu thích, chủ động tham gia đội trải, tích cực tập luyện môn thể thao truyền thống này".

Ra đời sau chiến thắng của Ngô Quyền trước quân Nam Hán trên sông Bạch Đằng (năm 938), lễ hội bơi trải xã Nga Bạch (nay là xã Nga Sơn) đến nay vẫn thu hút đông đảo người dân tham gia. Đời này qua đời khác, những người đi trước đã tích cực truyền dạy cho lớp sau nhằm gìn giữ môn thể thao này. Trên sông Lạch Sung, những chiếc thuyền lướt nhanh như tên bắn, hai hàng mái chèo vung lên đều tăm tắp, dưới bến sông vang lên tiếng reo hò cùng dòng người khắp nơi hội tụ hai bên bờ sông, tạo nên không khí náo nức như thuở nghĩa quân ra trận năm xưa.

Trưởng Phòng Văn hóa - Xã hội xã Nga Sơn Phạm Văn Úy cho biết: “Việc duy trì bơi trải không chỉ nhằm phát triển phong trào thể thao quần chúng mà còn góp phần bảo tồn những giá trị văn hóa truyền thống quý báu của dân tộc. Sau khi sáp nhập các đơn vị hành chính, xã Nga Sơn đang nghiên cứu để tiếp tục duy trì môn bơi trải nhằm giữ gìn bản sắc địa phương, đồng thời nâng quy mô tổ chức trong thời gian tới”.

Nhiều địa phương trong tỉnh đã chú trọng tổ chức bài bản, gắn hoạt động này (với tên gọi đua thuyền truyền thống) với các lễ hội. Điển hình là đua thuyền trên sông Yên, xã Tiên Trang; đua thuyền trên sông Hói Đào, xã Hồ Vương; lễ hội đua thuyền truyền thống xã Hoằng Hóa, phường Nghi Sơn... Nhiều nơi đã chủ động đầu tư sửa chữa thuyền, hỗ trợ kinh phí luyện tập, đồng thời khuyến khích các thôn, khu phố thành lập đội bơi trải.

Việc bảo tồn môn bơi trải hôm nay chính là gìn giữ một phần hồn cốt văn hóa dân tộc. Khi những mái chèo vẫn còn rẽ sóng trên những dòng sông quê hương, khi tiếng hò reo vẫn vang vọng mỗi mùa lễ hội, cũng là lúc những giá trị văn hóa truyền thống ấy vẫn đang được tiếp nối và lan tỏa.

Bài và ảnh: Anh Tuân

Nguồn Thanh Hóa : https://vhds.baothanhhoa.vn/giu-lua-cho-mon-the-thao-ngan-nam-tuoi-43417.htm