Giữ lửa nghề bánh tráng Bình An giữa nhịp Tết Bính Ngọ 2026

một ngày trướcBài gốc

Những ngày cuối năm, khi gió se lạnh bắt đầu tràn về, làng bánh tráng truyền thống thôn Bình An, xã Hàm Liêm, tỉnh Lâm Đồng lại bước vào mùa bận rộn nhất trong năm.

Những chiếc bánh tròn trắng tinh được phơi trên kệ

Từ sáng sớm tinh mơ đến chiều muộn, các lò bánh trong làng đỏ lửa không ngơi nghỉ, hơi nước bốc lên hòa quyện cùng mùi gạo mới, tạo nên một không gian lao động vừa thân quen, vừa ấm áp, báo hiệu Tết Bính Ngọ 2026 đang đến rất gần.

Những hình ảnh về làng nghề bánh tráng Bình An

Khoảng 3 giờ sáng, khi nhiều nơi còn chìm trong giấc ngủ, tại Bình An đã rộn ràng tiếng nhóm lò, tiếng khuấy bột, tiếng bước chân thoăn thoắt của những người thợ tráng bánh.

Sáng sớm, ở làng nghề Bình An đã rộn ràng vào vụ tráng bánh tết

Gần 50 hộ dân trong làng cùng làm nghề bánh tráng truyền thống, mỗi gia đình là một “xưởng” nhỏ, gắn bó với nghề bằng kinh nghiệm tích lũy qua nhiều thế hệ.

Những ngày này, hầu như nhà nào cũng tăng công suất để kịp cung ứng cho thị trường Tết.

Bánh tráng Bình An được tiêu thụ không chỉ trong xã, trong tỉnh mà còn theo chân thương lái đi nhiều địa phương khác, trở thành món ăn quen thuộc trong mâm cỗ ngày xuân của nhiều gia đình.

Theo ông Nguyễn Anh Quốc, Trưởng Phòng Kinh tế xã Hàm Liêm, nghề bánh tráng ở Bình An đã tồn tại từ lâu đời, hoàn toàn làm thủ công.

Bà Nguyễn Thị Xuân Diệu, thôn Bình An, xã Hàm Liêm, tỉnh Lâm Đồng gắn bó với nghề đã 30 năm

Giữa làng nghề, căn nhà nhỏ của bà Nguyễn Thị Xuân Diệu, thôn Bình An lúc nào cũng ấm lửa. Gần 30 năm gắn bó với nghề tráng bánh, bà Diệu thuộc từng “nước bột”, từng độ nóng của lò. Bà bảo, tráng bánh không khó, nhưng để bánh ngon, dẻo, không rách, không sống thì phải có kinh nghiệm và sự kiên nhẫn.

Mỗi chiếc bánh tráng ra đời là kết quả của nhiều công đoạn thủ công: Từ chọn gạo, xay bột, pha nước, nhóm lò, tráng bánh, cho đến phơi bánh dưới nắng.

Nhiều nơi đã đưa máy móc vào để tăng năng suất nhưng người dân nơi đây vẫn giữ nghề truyền thống làm bằng thủ công

Công việc tưởng chừng giản đơn, nhưng đòi hỏi người làm phải dậy sớm, làm liên tục nhiều giờ liền, phụ thuộc nhiều vào thời tiết.

Trong làn khói bếp, những giàn bánh phơi nắng, mùa xuân như đã gõ cửa từng ngôi nhà ở Bình An

Không khí Tết rõ rệt nhất là khi những giàn phơi bánh trải dài trước sân nhà, trắng tinh, xếp đều tăm tắp. Chị Trần Thị Thu Dân (thôn Bình An), người có hơn 20 năm làm nghề, cho biết: “Ngày thường tôi làm khoảng 50 kg gạo, cho ra tầm 1.000 cái bánh. Nhưng gần Tết thì tăng lên gần một tạ, khoảng 80 - 100kg mỗi ngày”.

Nghề này mang lại thu nhập ổn định cho nhiều gia đình

Khối lượng công việc tăng gấp đôi, gấp ba, nhưng đổi lại là niềm vui khi bánh làm ra đến đâu tiêu thụ hết đến đó. Theo chị Dân, bánh tráng Bình An được khách ưa chuộng chính vì làm thủ công, giữ được độ thơm của gạo, độ dẻo tự nhiên, khác với bánh làm bằng máy.

Chị Trần Thị Thu Dân (thôn Bình An), người có hơn 20 năm làm nghề

“Có người hỏi sao không đầu tư máy móc cho khỏe, nhưng bánh tráng mà làm bằng máy thì không còn đúng vị nữa. Khách quen họ ăn là biết liền”, chị Dân cười hiền.

Với nhiều gia đình ở Bình An, nghề bánh tráng không chỉ là nghề phụ mà là sinh kế chính.

Ông Trần Ngọc Mỹ, thôn Bình An, xã Hàm Liêm, tỉnh Lâm Đồng

Ông Trần Ngọc Mỹ, một trong những hộ theo nghề truyền thống của gia đình cho biết, nghề này thu nhập khá ổn định. “Vợ chồng tôi 3 giờ sáng là dậy làm, đến khoảng 3 giờ chiều thì xong. Vợ tráng bánh, tôi phơi bánh. Mỗi ngày cũng được khoảng 700 - 800 nghìn đồng”, ông Mỹ nói.

Điều khiến ông gắn bó với nghề không chỉ là thu nhập, mà còn là giá trị truyền thống.

Trong bối cảnh nhiều làng nghề đã cơ giới hóa để tăng năng suất, bánh tráng Bình An vẫn giữ cách làm thủ công truyền thống. Sự “chậm rãi” ấy không phải là lạc hậu, mà là lựa chọn có chủ ý của người dân.

Bánh tráng làm thủ công có độ mỏng vừa phải, khi cuốn thì dẻo, không bở. Chính hương vị tự nhiên, mộc mạc ấy đã tạo nên thương hiệu cho bánh tráng Bình An.

Ngâm gạo là một trong những công đoạn làm bánh

Không chỉ mang lại giá trị kinh tế, nghề bánh tráng còn góp phần giữ gìn nếp sinh hoạt cộng đồng, gắn kết các thế hệ trong làng. Những ngày cao điểm giáp Tết, cả làng cùng thức, cùng làm, cùng chia sẻ kinh nghiệm, hỗ trợ nhau khi thiếu nhân lực hay gặp thời tiết bất lợi.

Bánh được đóng gói để theo thương lái đi đến nhiều địa phương khác trong tỉnh

Theo chính quyền địa phương, thời gian tới, xã Hàm Liêm sẽ tiếp tục quan tâm hỗ trợ làng nghề thông qua các chương trình khuyến công, xúc tiến thương mại, giúp sản phẩm bánh tráng Bình An có thêm cơ hội mở rộng thị trường, nhưng vẫn giữ được phương thức sản xuất truyền thống.

Những mẻ bánh mới được mang phơi

Giữa nhịp sống hiện đại, khi nhiều giá trị truyền thống dần mai một, làng bánh tráng Bình An vẫn lặng lẽ giữ lửa nghề bằng chính đôi tay cần mẫn của người dân. Mỗi chiếc bánh tráng mỏng tang không chỉ là sản phẩm hàng hóa phục vụ thị trường Tết, mà còn là kết tinh của thời gian, của ký ức làng quê và của niềm tin vào giá trị bền vững.

Nội dung, ảnh: Thanh Nhàn
Trình bày: Nguyệt Nga