'Giữ lửa, thêm dầu' - Pháp thúc đẩy hợp tác an ninh, năng lượng và công nghệ tại châu Á

5 giờ trướcBài gốc

Tổng thống Pháp Emmanuel Macron và Tổng thống Hàn Quốc Lee Jae Myung hội đàm trong phiên họp mở rộng của Hội nghị thượng đỉnh G7 tại Canada, ngày 17/6/2025. Ảnh: The Korea Times

Pháp-Nhật củng cố liên kết chiến lược và phối hợp ứng phó khủng hoảng năng lượng, an ninh

Chuyến thăm Nhật Bản của Tổng thống Emmanuel Macron diễn ra trong một bối cảnh địa chính trị đặc biệt nhạy cảm, khi các biến động tại Trung Đông, đặc biệt là xung đột liên quan đến Iran, đang tạo ra những cú sốc lan tỏa về năng lượng, thương mại và an ninh toàn cầu. Trong bối cảnh đó, mục tiêu của Paris và Tokyo không chỉ dừng lại ở việc duy trì quan hệ song phương, mà còn hướng tới việc nâng cấp hợp tác lên tầm chiến lược, gắn với các thách thức mang tính hệ thống.

Trước hết, yếu tố nổi bật nhất chi phối chương trình nghị sự là an ninh năng lượng và tự do hàng hải. Nhật Bản, với mức độ phụ thuộc lớn vào nguồn cung dầu khí nhập khẩu, đặc biệt từ Trung Đông, chịu tác động trực tiếp từ tình trạng bất ổn tại eo biển Hormuz. Việc tuyến đường này bị gián đoạn hoặc hạn chế không chỉ làm gia tăng chi phí năng lượng, mà còn đe dọa an ninh kinh tế của Tokyo. Trong bối cảnh đó, Nhật Bản tìm kiếm sự phối hợp với Pháp nhằm thúc đẩy các sáng kiến bảo đảm an toàn hàng hải, có thể dưới khuôn khổ đa phương hoặc thông qua cơ chế quốc tế.

Đối với Pháp, việc tham gia vào các nỗ lực này phản ánh tham vọng lâu dài trong việc khẳng định vai trò của mình như một tác nhân an ninh toàn cầu, đồng thời củng cố chiến lược Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương mà Paris đã theo đuổi trong những năm gần đây. Sự hội tụ lợi ích giữa hai nước trong vấn đề này tạo nền tảng cho việc mở rộng hợp tác an ninh, bao gồm chia sẻ thông tin, phối hợp hải quân và các hoạt động bảo đảm tuyến hàng hải chiến lược.

Bên cạnh đó, chuyến thăm diễn ra trong bối cảnh môi trường an ninh tại Đông Á có nhiều biến động, với các yếu tố cạnh tranh chiến lược và hoạt động quân sự gia tăng trong khu vực. Những diễn biến này đã làm gia tăng quan ngại về rủi ro an ninh và ổn định khu vực đối với Nhật Bản. Trong bối cảnh đó, Tokyo có xu hướng tăng cường hợp tác với các đối tác ngoài khu vực, trong đó Pháp được xem là một đối tác quan trọng nhằm thúc đẩy các nguyên tắc như tự do hàng hải, tôn trọng luật pháp quốc tế và duy trì ổn định khu vực.

Đáng chú ý, hợp tác Pháp-Nhật không chỉ giới hạn trong lĩnh vực an ninh truyền thống, mà còn mở rộng mạnh mẽ sang các lĩnh vực công nghệ chiến lược. Hai bên đang thúc đẩy các dự án chung trong năng lượng hạt nhân thế hệ mới, trí tuệ nhân tạo, công nghệ vũ trụ và chuỗi cung ứng khoáng sản quan trọng. Những lĩnh vực này vừa có ý nghĩa kinh tế, vừa mang tính chất “lưỡng dụng”, gắn chặt với năng lực cạnh tranh và tự chủ chiến lược của mỗi quốc gia.

Trong bối cảnh chuỗi cung ứng toàn cầu ngày càng bị phân mảnh, việc đa dạng hóa nguồn cung, đặc biệt là đối với các khoáng sản hiếm và công nghệ lõi, trở thành ưu tiên chung. Sự hợp tác giữa Paris và Tokyo trong lĩnh vực này cho thấy xu hướng hình thành các liên minh công nghệ-công nghiệp nhằm giảm thiểu phụ thuộc vào một số thị trường hoặc đối tác nhất định.

Cuối cùng, chuyến thăm còn mang ý nghĩa chuẩn bị cho các diễn đàn đa phương, đặc biệt là hội nghị thượng đỉnh G7 do Pháp đăng cai. Trong bối cảnh các nước G7 đang đối mặt với những bất đồng liên quan đến cách ứng phó với khủng hoảng Iran và các vấn đề an ninh toàn cầu khác, việc tăng cường tham vấn song phương giữa Pháp và Nhật Bản có thể góp phần định hình một lập trường chung, qua đó củng cố vai trò điều phối của Paris trong hệ thống quản trị toàn cầu.

Tổng thống Pháp Emmanuel Macron. Ảnh: GI

Pháp-Hàn nỗ lực tái định vị quan hệ trong chuỗi giá trị công nghệ và cấu trúc an ninh mới

Nếu như chặng dừng tại Nhật Bản phản ánh sự tiếp nối của một quan hệ đối tác đã được thể chế hóa sâu rộng, thì chuyến thăm Hàn Quốc của Tổng thống Emmanuel Macron lại mang ý nghĩa tái định vị và nâng cấp một mối quan hệ đang chuyển mình nhanh chóng.

Việc đây là chuyến thăm đầu tiên của một tổng thống Pháp tới Hàn Quốc sau hơn một thập kỷ, và cũng là lần đầu tiên của ông Macron kể từ khi nhậm chức, phần nào cho thấy sự chậm trễ tương đối trong việc thích ứng với sự trỗi dậy của Seoul trên trường quốc tế. Tuy nhiên, xét trong bối cảnh hiện nay, thời điểm chuyến thăm lại mang ý nghĩa chiến lược rõ rệt.

Trước hết, Hàn Quốc đã nổi lên như một trung tâm công nghệ và công nghiệp then chốt của thế giới, đặc biệt trong các lĩnh vực như chất bán dẫn, pin, xe điện và sản xuất tiên tiến. Với việc kiểm soát một tỷ trọng đáng kể năng lực sản xuất bán dẫn toàn cầu, Seoul đóng vai trò không thể thiếu trong chuỗi cung ứng công nghệ cao. Điều này khiến Hàn Quốc trở thành đối tác quan trọng đối với các nền kinh tế châu Âu, trong đó có Pháp, trong nỗ lực bảo đảm an ninh công nghệ và giảm thiểu rủi ro gián đoạn chuỗi cung ứng.

Chương trình nghị sự của chuyến thăm phản ánh rõ xu hướng này, khi tập trung vào các lĩnh vực như trí tuệ nhân tạo, công nghệ lượng tử, hợp tác vũ trụ và năng lượng hạt nhân. Đây đều là những ngành có tính cạnh tranh cao, đồng thời cũng là các lĩnh vực mà hợp tác quốc tế đóng vai trò quyết định đối với việc duy trì lợi thế công nghệ.

Tuy nhiên, khác với quan hệ Pháp-Nhật, mối quan hệ Pháp-Hàn mang tính chất hai mặt giữa hợp tác và cạnh tranh. Trong lĩnh vực năng lượng hạt nhân, hai nước vừa là đối tác, vừa là đối thủ trên thị trường quốc tế. Tương tự, trong ngành công nghiệp pin và xe điện, các doanh nghiệp hai bên cạnh tranh trực tiếp về công nghệ, thị phần và chính sách hỗ trợ.

Điều này phản ánh một đặc điểm ngày càng phổ biến của ngoại giao kinh tế hiện đại: các mối quan hệ không còn được định nghĩa đơn thuần bởi thiện chí, mà bởi sự đan xen giữa lợi ích chung và cạnh tranh chiến lược. Do đó, một trong những mục tiêu quan trọng của chuyến thăm là thiết lập các khuôn khổ hợp tác nhằm quản lý cạnh tranh, đồng thời tận dụng các điểm bổ trợ lẫn nhau.

Bên cạnh yếu tố kinh tế-công nghệ, chuyến thăm còn gắn với bối cảnh an ninh khu vực và toàn cầu đang biến động. Cuộc khủng hoảng Trung Đông, cùng với những bất ổn trong quan hệ giữa các đồng minh và Mỹ, đã thúc đẩy Hàn Quốc xem xét lại mức độ phụ thuộc vào các bảo đảm an ninh truyền thống. Trong bối cảnh đó, việc tăng cường quan hệ với các đối tác châu Âu như Pháp có thể được xem là một phần của chiến lược đa dạng hóa, nhằm gia tăng mức độ tự chủ chiến lược.

Đối với Pháp, việc tiếp cận Hàn Quốc không chỉ nhằm mục tiêu kinh tế, mà còn phục vụ tham vọng xây dựng một mạng lưới các đối tác “cùng chí hướng” trên phạm vi toàn cầu. Việc mời Hàn Quốc tham gia hội nghị G7 với tư cách đối tác cho thấy Paris đang tìm cách mở rộng cấu trúc hợp tác vượt ra ngoài phạm vi truyền thống của các nước công nghiệp phát triển.

Tuy nhiên, hiệu quả của chuyến thăm không chỉ phụ thuộc vào các tuyên bố chính trị, mà còn vào khả năng đạt được các kết quả cụ thể và bền vững. Những vấn đề như môi trường đầu tư, khung pháp lý, tiêu chuẩn công nghiệp và chính sách hỗ trợ doanh nghiệp sẽ đóng vai trò quyết định trong việc chuyển hóa các cam kết ngoại giao thành lợi ích thực tế.

Chuyến công du Nhật Bản và Hàn Quốc của Tổng thống Emmanuel Macron phản ánh một sự điều chỉnh chiến lược quan trọng của Pháp trong bối cảnh thế giới đang trải qua những biến động sâu sắc về địa chính trị, kinh tế và công nghệ. Nếu như tại Nhật Bản, trọng tâm là củng cố một quan hệ đối tác chiến lược đã trưởng thành nhằm phối hợp ứng phó các thách thức an ninh-năng lượng, thì tại Hàn Quốc, mục tiêu lại là tái định vị và khai thác tiềm năng của một đối tác đang lên trong các ngành công nghiệp tương lai.

Điểm chung của cả hai chặng dừng là nỗ lực xây dựng các liên kết liên khu vực giữa châu Âu và Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương, qua đó tăng cường khả năng thích ứng của các quốc gia trước một môi trường quốc tế ngày càng phức tạp và cạnh tranh.

Hùng Anh (CTV)

Nguồn Thanh Hóa : http://baothanhhoa.vn/giu-lua-them-dau-phap-thuc-day-hop-tac-an-ninh-nang-luong-va-cong-nghe-tai-chau-a-283107.htm