Giữ ngọn lửa triết học giữa dòng chảy đổi mới và hội nhập

2 giờ trướcBài gốc

Phó Giáo sư, Tiến sĩ Kiều Văn Hoan, Phó Bí thư Đảng ủy, Phó Hiệu trưởng Trường đại học Sư phạm Hà Nội phát biểu tại Lễ kỷ niệm.

Dự lễ kỷ niệm có đại diện lãnh đạo Trường đại học Sư phạm Hà Nội; các nhà khoa học, chuyên gia, giảng viên đến từ nhiều cơ sở đào tạo và viện nghiên cứu trong cả nước; đại diện Hội Triết học Việt Nam cùng nhiều thế hệ cán bộ, giảng viên, nghiên cứu sinh, học viên cao học và sinh viên Khoa Triết học qua các thời kỳ.

Sự kiện đồng thời là dịp gặp gỡ của nhiều thế hệ nhà giáo, nhà khoa học, nghiên cứu sinh, học viên cao học và sinh viên từng gắn bó với Khoa trong hành trình vun bồi nền tảng tư duy và tri thức nhân văn.

15 năm dù chưa phải chặng đường dài trong lịch sử hơn bảy thập niên của Trường đại học Sư phạm Hà Nội, nhưng đủ để Khoa khẳng định vị thế là một trong những trung tâm đào tạo, nghiên cứu triết học có uy tín của cả nước.

Được thành lập năm 2011, Khoa Triết học mang theo sứ mệnh nâng cao chất lượng đào tạo chuyên ngành triết học, phát triển nghiên cứu khoa học và xây dựng đội ngũ nhân lực chất lượng cao phục vụ sự nghiệp giáo dục và phát triển đất nước.

Chương trình văn nghệ chào mừng.

Từ những ngày đầu thành lập với không ít khó khăn về cơ sở vật chất, đội ngũ và quy mô đào tạo, tập thể Khoa đã từng bước xây dựng môi trường học thuật nghiêm túc, bền bỉ vun đắp truyền thống nghiên cứu và đào tạo. Những thế hệ giảng viên đi trước như các giáo sư, nhà khoa học lớn của nền giáo dục Việt Nam đã đặt nền móng quan trọng cho sự phát triển ấy. Tiếp nối truyền thống, đội ngũ giảng viên hôm nay tiếp tục khẳng định bản lĩnh học thuật trong bối cảnh tri thức toàn cầu biến đổi nhanh chóng.

Theo báo cáo tổng kết tại lễ kỷ niệm, trong giai đoạn 2011-2026, Khoa Triết học đã đạt nhiều thành tựu nổi bật trong nghiên cứu khoa học. Chỉ tính riêng hoạt động xuất bản, tập thể giảng viên đã công bố 72 đầu sách, giáo trình và chuyên khảo. Nhiều công trình có giá trị học thuật và thực tiễn cao, phục vụ trực tiếp cho đào tạo đại học và sau đại học.

Tiêu biểu có thể kể đến các giáo trình, như: "Tôn giáo học" do Phó Giáo sư, Tiến sĩ Trần Đăng Sinh, Tiến sĩ Nguyễn Thị Thúy Hằng và Tiến sĩ Trần Thị Hà Giang đồng chủ biên; "Triết học của các khoa giáo học" của các tác giả Lê Văn Đoán, Phạm Thị Quỳnh, Nguyễn Duy Nhiên, Cao Thị Sính, Nguyễn Thị Vân… Các công trình không chỉ góp phần chuẩn hóa chương trình đào tạo mà còn cho thấy sự gắn kết giữa lý luận triết học với thực tiễn giáo dục và đời sống xã hội.

Vinh danh các nhà giáo, nhà nghiên cứu có công sáng lập Khoa Triết học.

Ở lĩnh vực sách chuyên khảo, Khoa Triết học cho thấy biên độ nghiên cứu rộng với nhiều hướng tiếp cận đa dạng như triết học tôn giáo, lịch sử triết học, triết lý nhân sinh, xã hội học, khoa học giáo dục… Các công trình nghiên cứu về tín ngưỡng thờ Mẫu, văn hóa Việt Nam, triết học Augustino hay lịch sử tư tưởng nhân loại đã góp phần làm phong phú thêm đời sống học thuật trong nước.

Một trong những điểm nhấn nổi bật của Khoa Triết học trong 15 năm qua là sự bứt phá mạnh mẽ về công bố quốc tế. Nếu giai đoạn đầu mới chỉ có những bài báo đặt nền móng, thì từ năm 2021 đến nay, hoạt động công bố quốc tế đã có bước phát triển rõ nét với 34 bài báo đăng trên các tạp chí thuộc hệ thống ISI, Scopus, AHCI. Tổng cộng trong 15 năm, Khoa có 37 bài báo quốc tế chất lượng.

Đội ngũ giảng viên trẻ cũng khẳng định năng lực nghiên cứu qua các công bố trên tạp chí học thuật quốc tế uy tín. Phó Giáo sư Nguyễn Thị Thọ có nhiều bài nghiên cứu về tư tưởng Nguyễn Trãi, Nguyễn Bỉnh Khiêm và giáo dục đạo đức đăng trên các tạp chí Q1, Q2. Tiến sĩ Nguyễn Duy Nhiên ghi dấu ấn với các nghiên cứu đa ngành về đời sống tinh thần và giáo dục. Tiến sĩ Trần Thị Hà Giang công bố các bài viết về tín ngưỡng và Phật giáo Việt Nam trên các tạp chí quốc tế chuyên ngành. Tiến sĩ Nguyễn Thị Vân có các nghiên cứu về nhân học và lý luận nhận thức được đăng tải trên nhiều diễn đàn học thuật châu Âu.

Đại diện Nhà trường trao tặng Giấy khen cho cá nhân, tập thể có nhiều đóng góp 15 năm qua.

Theo các nhà khoa học, việc xuất hiện ngày càng nhiều công bố quốc tế không chỉ phản ánh năng lực nghiên cứu của đội ngũ giảng viên mà còn cho thấy triết học Việt Nam đang từng bước tham gia sâu hơn vào dòng chảy tri thức toàn cầu. Bên cạnh nghiên cứu quốc tế, Khoa Triết học vẫn giữ vai trò quan trọng trong đời sống lý luận trong nước với 216 bài báo khoa học đăng tải trên các tạp chí chuyên ngành uy tín, như: Tạp chí Triết học, Tạp chí Cộng sản, Tạp chí Lý luận Chính trị, Tạp chí Khoa học xã hội Việt Nam… Nội dung nghiên cứu trải rộng từ triết học cổ điển phương Tây, tư tưởng Hồ Chí Minh, đạo đức học, vấn đề môi trường sinh thái đến những biến đổi xã hội đương đại dưới góc nhìn triết học.

Bên cạnh chú trọng nghiên cứu, Khoa Triết học còn được đánh giá là một đơn vị năng động trong tổ chức các hội thảo khoa học quốc gia và quốc tế. Nhiều hội thảo lớn được tổ chức những năm qua, như: "Nghiên cứu và giảng dạy Logic học ở Việt Nam hiện nay", "Triết lý nhân sinh trong văn hóa Việt Nam", "Vấn đề dạy học Triết học ở các trường đại học, cao đẳng trong thời đại 4.0", "Triết học giáo dục - Những vấn đề lý luận và thực tiễn ở Việt Nam hiện nay"…

Các diễn đàn học thuật tạo môi trường trao đổi chuyên môn, đồng thời góp phần kết nối cộng đồng nghiên cứu triết học trong cả nước, thúc đẩy đối thoại giữa triết học với các ngành khoa học khác. Một dấu ấn quan trọng khác được nhắc đến tại lễ kỷ niệm là sự phát triển mạnh mẽ của công tác đào tạo sau đại học. Từ những khóa cao học đầu tiên tại Hải Phòng giai đoạn 2012-2014, đến nay Khoa Triết học đã mở rộng quy mô đào tạo tại nhiều địa phương ở Tây Bắc, Tây Nguyên, An Giang, Cần Thơ, Bến Tre… Hàng trăm học viên cao học đã tốt nghiệp, trở thành cán bộ, giảng viên, nhà nghiên cứu tại nhiều cơ quan, trường học và đơn vị trong cả nước.

Sự kiện thu hút đông đảo đại biểu, nhà nghiên cứu trong cả nước.

Năm 2018, Khoa chính thức mở mã ngành đào tạo Tiến sĩ chuyên ngành triết học. Từ những nghiên cứu sinh đầu tiên, đến nay số lượng nghiên cứu sinh ngày càng tăng, phản ánh nhu cầu nghiên cứu chuyên sâu và uy tín học thuật của Khoa. Riêng năm 2026, Khoa Triết học có 10 nghiên cứu sinh nhận bằng Tiến sĩ - đợt trao bằng Tiến sĩ lớn nhất trong lịch sử đào tạo của Khoa.

Theo đại diện Khoa Triết học, thành quả trên là kết tinh của một quá trình bền bỉ xây dựng đội ngũ, đổi mới phương pháp giảng dạy và phát triển môi trường nghiên cứu học thuật nghiêm túc. Nhiều giảng viên trẻ được đào tạo bài bản, có năng lực ngoại ngữ và công bố quốc tế đang trở thành lực lượng nòng cốt của Khoa trong giai đoạn mới.

Cùng với đào tạo và nghiên cứu, phong trào sinh viên của Khoa Triết học cũng ghi nhận nhiều dấu ấn. Từ quy mô gần 200 đoàn viên những năm đầu, đến nay Liên chi Đoàn-Hội của Khoa đã có gần 550 sinh viên tham gia sinh hoạt. Hoạt động nghiên cứu khoa học sinh viên phát triển mạnh với hàng trăm đề tài mỗi năm; nhiều công trình đạt giải cấp trường và được công bố trên các diễn đàn học thuật.

Đặc biệt, Hội thi Olympic Triết học Việt Nam được xem là một trong những hoạt động tiêu biểu góp phần lan tỏa giá trị của triết học trong sinh viên. Sau các kỳ tổ chức tại nhiều trường đại học, năm 2026, Khoa Triết học Trường đại học Sư phạm Hà Nội tiếp tục là đơn vị đăng cai với chủ đề: "Vai trò của triết học trong kỷ nguyên phát triển mới và nhận thức, hành động của sinh viên Việt Nam".

Chia sẻ tại lễ kỷ niệm, nhiều thế hệ giảng viên và học viên xúc động nhắc lại hành trình vượt khó của Khoa Triết học trong suốt 15 năm qua. Đó là những chuyến đi mở lớp tại các địa phương xa xôi, những đêm thức cùng học viên chỉnh sửa luận văn, luận án, hay sự bền bỉ giữ gìn môi trường học thuật nghiêm túc giữa nhiều biến động của đời sống giáo dục.

Điều làm nên sức sống của Khoa Triết học, theo nhiều nhà giáo, bên cạnh những con số về công bố hay đào tạo, còn ở tinh thần đoàn kết giữa các thế hệ giảng viên và khát vọng gìn giữ chiều sâu tư tưởng trong môi trường sư phạm. Đó cũng là hành trình của những người làm giáo dục âm thầm vun đắp nền tảng tri thức nhân văn cho nhiều thế hệ học trò.

Từ nền tảng đã được xây dựng trong 15 năm qua, Khoa đang hướng tới mục tiêu tiếp tục nâng cao chất lượng đào tạo, đẩy mạnh nghiên cứu chuyên sâu, mở rộng hợp tác quốc tế và xây dựng môi trường học thuật hiện đại, nhân văn.

THỤY PHƯƠNG

Nguồn Nhân Dân : https://nhandan.vn/giu-ngon-lua-triet-hoc-giua-dong-chay-doi-moi-va-hoi-nhap-post962540.html