Nguy cơ gián đoạn khai thác và vận chuyển khiến nguồn cung bất ổn, đẩy giá xăng dầu và chi phí vận chuyển, bảo hiểm tăng; đồng thời, nhiều quốc gia hạn chế xuất khẩu để ưu tiên nhu cầu trong nước làm thị trường năng lượng toàn cầu thêm biến động. Việt Nam đã chủ động triển khai nhiều giải pháp nhằm bảo đảm an ninh năng lượng và ổn định thị trường, song điều cần nhất lúc này là sự phối hợp của doanh nghiệp và người dân để giữ vững nguồn cung và tâm lý thị trường.
Nguồn cung trong nước cơ bản vẫn được bảo đảm
Ngày 28-2, việc Mỹ và Israel tấn công quân sự nhằm vào Iran làm gia tăng nguy cơ gián đoạn nguồn cung dầu mỏ từ Trung Đông. Căng thẳng tiếp tục leo thang khi Iran tuyên bố phong tỏa eo biển Hormuz, tuyến hàng hải vận chuyển khoảng 13 triệu thùng dầu mỗi ngày (tương đương 31% lượng dầu thô vận chuyển bằng đường biển toàn cầu), buộc nhiều tàu chở dầu phải neo đậu hoặc chuyển hướng qua mũi Hảo Vọng, làm chi phí vận chuyển tăng và đẩy giá dầu thế giới lên cao.
Trước nguy cơ gián đoạn nguồn cung, nhiều quốc gia đã nhanh chóng triển khai các biện pháp nhằm bảo vệ an ninh năng lượng trong nước. Một số nước như Thái Lan, Trung Quốc, Hàn Quốc và Nhật Bản đã yêu cầu các nhà máy lọc dầu hạn chế hoặc tạm dừng xuất khẩu xăng và dầu diesel; đồng thời ngừng ký kết các hợp đồng xuất khẩu mới và đàm phán hủy bỏ một số lô hàng đã thỏa thuận trước đó. Bên cạnh đó, nhiều nhà máy lọc dầu tại Nhật Bản, Indonesia và Ấn Độ cũng bắt đầu cắt giảm công suất, ưu tiên nguồn cung cho thị trường nội địa. Những động thái này cho thấy thị trường năng lượng toàn cầu đang bước vào giai đoạn nhạy cảm khi các quốc gia đồng loạt siết chặt nguồn cung nhằm phòng ngừa rủi ro.
Người dân đổ xăng tại một cửa hàng xăng dầu trên phố Trần Khát Chân, Hà Nội.
Trước bối cảnh trên, Chính phủ Việt Nam đã chủ động triển khai các biện pháp nhằm bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia. Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Quyết định số 385/QĐ-TTg thành lập Tổ công tác bảo đảm an ninh năng lượng trước diễn biến phức tạp của cuộc xung đột quân sự tại Trung Đông. Đồng thời, Bộ Công Thương cũng thành lập tổ công tác chuyên trách để theo dõi sát tình hình, kịp thời tham mưu giải pháp điều hành phù hợp.
Theo báo cáo của Tập đoàn Công nghiệp-Năng lượng Quốc gia Việt Nam, sản lượng khai thác dầu thô hiện đạt khoảng 180.000 thùng mỗi ngày, trong đó khoảng 150.000 thùng được cung cấp cho Nhà máy Lọc dầu Dung Quất. Về năng lực sản xuất, Nhà máy Lọc dầu Dung Quất hiện có thể duy trì hoạt động ổn định ở mức công suất khoảng 118% ít nhất đến hết tháng 4-2026, đồng thời bảo đảm cung ứng xăng dầu theo các hợp đồng đã ký với các thương nhân đầu mối. Trong khi đó, Nhà máy Lọc hóa dầu Nghi Sơn vẫn duy trì hoạt động ổn định với nguồn nguyên liệu bảo đảm cho kế hoạch sản xuất trong thời gian tới. Như vậy, hai nhà máy lọc dầu lớn của Việt Nam là Dung Quất và Nghi Sơn vẫn đang vận hành bình thường, bảo đảm nguồn cung xăng dầu cho các thương nhân đầu mối theo hợp đồng đã ký đến hết tháng 3-2026.
Bộ Công Thương cho biết, song song với nguồn cung trong nước, các thương nhân đầu mối kinh doanh xăng dầu vẫn tiếp tục nhập khẩu xăng dầu thành phẩm để cung ứng cho thị trường, dù chi phí nhập khẩu và vận chuyển có xu hướng tăng. Cùng với lượng dự trữ lưu thông tại doanh nghiệp theo quy định, nguồn cung xăng dầu cho thị trường trong tháng 3-2026 cơ bản vẫn được bảo đảm.
Thị trường trong nước tạm ổn định. Tuy nhiên, nếu căng thẳng tại Trung Đông kéo dài sang tháng 4, nguồn cung xăng dầu có thể đối mặt với nhiều thách thức. Trước tình hình đó, Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ cùng Bộ Công Thương và các bộ, ngành liên quan đang khẩn trương chỉ đạo tháo gỡ vướng mắc, tạo điều kiện thuận lợi cho sản xuất và nhập khẩu nhằm bảo đảm nguồn cung cho thị trường trong thời gian tới.
Cần sự chung tay của người dân, doanh nghiệp
Xăng dầu là mặt hàng chiến lược, nguồn tài nguyên hữu hạn và có vai trò quan trọng đối với nền kinh tế. Trong bối cảnh thị trường năng lượng thế giới còn nhiều biến động, việc giữ ổn định thị trường xăng dầu trong nước không chỉ phụ thuộc vào sự điều hành của cơ quan quản lý mà còn cần sự đồng hành của doanh nghiệp và người dân.
Bộ Công Thương khuyến nghị người dân chủ động tiết kiệm năng lượng, ưu tiên sử dụng phương tiện giao thông công cộng, phương tiện điện hoặc nhiên liệu sinh học; đồng thời giữ tâm lý bình tĩnh, tránh tích trữ xăng dầu không cần thiết. Đối với doanh nghiệp kinh doanh xăng dầu, việc bảo đảm nguồn cung ổn định cho thị trường là trách nhiệm quan trọng. Các doanh nghiệp cần chủ động duy trì nguồn hàng, không găm hàng, không bán cầm chừng chờ tăng giá, qua đó góp phần ổn định thị trường và bảo đảm hoạt động sản xuất, kinh doanh của nền kinh tế. Khi Nhà nước, doanh nghiệp và người dân cùng chung tay sử dụng năng lượng tiết kiệm, hiệu quả, thị trường xăng dầu trong nước sẽ tiếp tục được giữ ổn định.
Tăng cường giám sát nguồn cung xăng dầu, xử lý nghiêm hành vi găm hàng
Ngày 6-3, Bộ Công Thương ban hành Văn bản hỏa tốc số 1415 gửi UBND các tỉnh, thành phố, yêu cầu tăng cường kiểm tra, kiểm soát hoạt động kinh doanh xăng dầu trong bối cảnh tình hình quốc tế diễn biến phức tạp. Bộ Công Thương đề nghị UBND các tỉnh, thành phố chỉ đạo sở công thương và các cơ quan liên quan tăng cường nắm bắt diễn biến thị trường, đặc biệt là tình hình cung-cầu và giá bán xăng dầu, LPG trên địa bàn. Lực lượng quản lý thị trường được yêu cầu triển khai các biện pháp nghiệp vụ, giám sát chặt chẽ địa bàn, kịp thời phát hiện những dấu hiệu bất thường như khan hiếm hàng hóa, gián đoạn nguồn cung, găm hàng hoặc tăng giá bất hợp lý để xử lý nghiêm theo quy định của pháp luật. Đối với chính quyền cấp xã, Bộ Công Thương đề nghị chủ động nắm bắt tình hình hoạt động của các cửa hàng bán lẻ xăng dầu và LPG, kịp thời phát hiện các trường hợp ngừng bán hàng không đúng quy định, cắt giảm thời gian bán hàng, giảm lượng hàng cung ứng ra thị trường hoặc mở cửa nhưng không bán hàng khi không có lý do chính đáng. Các trường hợp vi phạm cần được xử lý theo thẩm quyền hoặc chuyển cơ quan chức năng để xử lý theo quy định.
MINH ĐỨC