Giữ rừng giữa cao điểm mùa khô ở An Giang

3 giờ trướcBài gốc

Diễn tập chữa cháy rừng tại Vườn quốc gia U Minh Thượng.

Theo dự báo từ Đài Khí tượng Thủy văn Nam Bộ, năm 2026 ghi nhận những diễn biến thời tiết phức tạp và khắc nghiệt. Ngay từ cuối tháng 3, những đợt nắng nóng cục bộ đã bắt đầu len lỏi vào các xã, phường tiếp giáp biên giới An Giang. Nắng như đổ lửa không chỉ làm khô héo mà còn đẩy những cánh rừng vào tình thế rất dễ cháy.

"Giặc lửa" rình rập cửa rừng

Thống kê của Chi cục Kiểm lâm tỉnh An Giang cho biết, từ giữa tháng 3 đến nay, nắng nóng liên tục kéo dài nên có khoảng 29.877ha rừng ở Phú Quốc, U Minh Thượng, Kiên Hải, Hà Tiên và vùng biên giới có nguy cơ xảy ra cháy cao. Với đặc thù thảm thực vật dày và lớp thực bì khô sau một mùa nắng kéo dài, những cánh rừng này giống như những “kho thuốc súng” khổng lồ. Chỉ cần một tàn lửa nhỏ không kiểm soát, hỏa hoạn có thể trở thành thảm họa bất cứ lúc nào. Các khu vực trọng điểm có nguy cơ cháy rừng cao của tỉnh đã được khoanh vùng, gồm: Khu vực rừng tràm Trà Sư, Nhơn Hưng và rừng ở núi Cấm (khoảng 2.912ha); khu vực núi cao như Núi Dài, Cô Tô và lâm trường Tỉnh đội (khoảng 4.406ha); vùng biên giới Giang Thành, Vĩnh Điều (khoảng 2.190ha).

Thực tế “giặc lửa” không đợi đến cao điểm mới lộ diện. Điển hình là vụ cháy xảy ra lúc 18 giờ 38 phút ngày 22/2 vừa qua tại khu vực đồng cỏ bàng thuộc xã Giang Thành. Dù diện tích thiệt hại chỉ 0,25ha nhờ sự huy động thần tốc của 139 người, nhưng vụ việc đã gióng lên hồi chuông cảnh báo trong mùa khô năm nay.

Theo Giám đốc Đài Khí tượng Thủy văn tỉnh An Giang Lê Văn Hiền, hiện nhiều địa phương trong tỉnh đang trải qua đợt nắng nóng do chịu tác động của vùng áp thấp nóng phía tây phát triển mạnh, kết hợp với áp cao cận nhiệt đới hoạt động ổn định trên cao, nắng nóng tiếp tục duy trì trên diện rộng. Nền nhiệt tại một số nơi trên khu vực có xu thế gia tăng, khả năng xuất hiện nắng nóng cục bộ ở một số phường, xã trong tỉnh như: Châu Đốc, Tịnh Biên, Tân Châu,… Thời gian tới, nhiệt độ cao nhất tại nhiều địa phương như Châu Đốc, Tịnh Biên, Long Xuyên phổ biến từ 35-36°C, có nơi cao hơn. Độ ẩm thấp dao động từ 55-65%, thời gian nắng nóng kéo dài từ khoảng 12 đến 16 giờ mỗi ngày. Đáng chú ý, các khu vực như Khánh Bình, An Phú, hay Tri Tôn, Núi Cấm đều nằm trong vùng chịu ảnh hưởng trực tiếp của đợt nắng nóng này.

“Nắng nóng kết hợp với độ ẩm trong không khí giảm thấp, làm tăng nguy cơ xảy ra cháy rừng ở khu vực đồi núi, các diện tích rừng đã khô hanh. Ngoài ra, nhu cầu sử dụng điện tăng mạnh trong mùa nắng nóng cũng tiềm ẩn nguy cơ quá tải hệ thống, phát sinh sự cố cháy nổ trong khu dân cư, cần nâng cao ý thức phòng cháy, chữa cháy, để giảm thiểu rủi ro”, ông Hiền cảnh báo.

Vườn quốc gia U Minh Thượng có tổng diện tích tự nhiên hơn 8.500ha, trong đó diện tích rừng gần 6.000ha, chủ yếu là rừng tràm trên đất than bùn. Đây là khu vực có nguy cơ cháy rừng cao trong mùa khô nếu không kiểm soát tốt nguồn nước và vật liệu cháy. Hiện nay, Vườn quốc gia U Minh Thượng có 1.404ha rừng đang ở mức cảnh báo cháy cấp III; 2.057ha rừng ở mức cảnh báo cháy cấp II; 3.883ha rừng ở mức cảnh báo cháy cấp I. Dự báo thời gian tới nắng nóng có thể gia tăng, nguy cơ cháy rừng có thể nâng lên cấp IV, thậm chí cấp V - mức cực kỳ nguy hiểm.

Phòng cháy hơn chữa cháy

Trước sức ép của biến đổi khí hậu và nguy cơ cháy rừng rất cao, tỉnh An Giang chủ động triển khai nhiều giải pháp từ sớm, từ xa. Tại các hệ sinh thái đặc thù như Vườn quốc gia U Minh Thượng hay Khu Bảo tồn Loài-Sinh cảnh Phú Mỹ ở xã Giang Thành, chiến thuật “thủy công” được ưu tiên số một. Ngay khi những cơn mưa cuối mùa 2025 vừa dứt, các đơn vị đã thực hiện lệnh đóng hệ thống cống, đập để tích trữ nước trong vùng lõi. Phó Giám đốc Vườn quốc gia U Minh Thượng Nguyễn Văn Thắng cho biết: Việc giữ nước không chỉ tạo ra các vùng đệm ẩm ngăn chặn bén lửa mà còn duy trì sức sống cho hệ sinh thái tràm. Vườn đóng sáu cống để giữ nước, duy trì độ ẩm rừng hơn 45%, góp phần giảm nguy cơ phát sinh cháy. Cùng với đó, các đơn vị thực hiện phát dọn đường tuần tra, dọn sạch lục bình, cỏ dại trên các tuyến kênh rạch để bảo đảm đường cơ động thông suốt cho các phương tiện chữa cháy đường thủy…

Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Lê Hữu Toàn cho biết, đơn vị đã tham mưu cho Ủy ban nhân dân tỉnh ban hành phương án ứng phó chi tiết cho từng địa phương. Ngành kiểm lâm sẽ tổ chức trực liên tục khi cấp dự báo cháy rừng từ cấp III trở lên. Tại các khu rừng đặc dụng và rừng phòng hộ, lực lượng chức năng đã triển khai nhiều biện pháp như: Cày băng cản lửa (tạo ra những khoảng cách an toàn để ngăn lửa cháy lan); giảm vật liệu cháy (thu gom cỏ khô, thực bì tại các khu vực nhạy cảm); kiểm soát nguồn lửa (nghiêm cấm người dân vào rừng săn bắt, đốt ong lấy mật hoặc sử dụng lửa gần bìa rừng). Công tác tuyên truyền nâng cao ý thức của người dân về phòng cháy, chữa cháy rừng cũng được đẩy mạnh. Các địa phương tăng cường kiểm tra, hướng dẫn người dân trong việc sử dụng lửa trong rừng và gần rừng, nhất là đốt nương làm rẫy hoặc xử lý thực bì có nguy cơ gây cháy.

Điểm mới trong công tác giữ rừng năm 2026 của An Giang là việc ứng dụng mạnh mẽ công nghệ hiện đại vào quản lý và giám sát. Kiểm tra mới đây tại đặc khu Phú Quốc - nơi sở hữu hơn 36.000ha rừng với địa hình phức tạp, Bí thư Tỉnh ủy Nguyễn Tiến Hải đã chỉ đạo ứng dụng công nghệ để bù đắp sự thiếu hụt về nhân lực. Phú Quốc hiện đang tiên phong trong việc lắp đặt hệ thống camera thông minh tại các điểm cao chiến lược. Các camera này có khả năng tự động nhận diện khói và điểm nhiệt bất thường để báo động ngay về trung tâm chỉ huy. Bên cạnh đó, thiết bị bay không người lái (Flycam/Drone) được sử dụng để tuần tra định kỳ tại các khu vực vực sâu, dốc cao mà con người khó tiếp cận. Điều này giúp chỉ huy có cái nhìn toàn cảnh, từ đó điều động lực lượng chính xác khi có sự cố.

Dù công nghệ hiện đại đến đâu, “lá chắn” bền vững nhất vẫn là ý thức của người dân. Ông Lê Thành Công, Phó Chi cục trưởng Kiểm lâm tỉnh khẳng định: Tỉnh đã kiện toàn 193 tổ, đội phòng chống cháy rừng với gần 1.700 thành viên nòng cốt từ lực lượng kiểm lâm, công an, quân đội và dân quân tự vệ. Thời gian qua, đơn vị tuyên truyền để mỗi hộ dân cư ngụ ven rừng đều được yêu cầu ký cam kết bảo vệ rừng.

Kiểm tra tại Vườn quốc gia U Minh Thượng, Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Ngô Công Thức nhấn mạnh: Phải thực hiện nghiêm phương châm “4 tại chỗ” gồm: Chỉ huy tại chỗ (sẵn sàng các kịch bản ứng phó tại địa phương); lực lượng tại chỗ (duy trì trực chiến 24/24 giờ); phương tiện tại chỗ (máy bơm, vòi rồng, xe chữa cháy luôn trong tình trạng tốt nhất); vật tư và hậu cần tại chỗ (nguồn nước và nhu yếu phẩm cho cuộc chiến dài hơi).

QUỐC TRINH

Nguồn Nhân Dân : https://nhandan.vn/giu-rung-giua-cao-diem-mua-kho-o-an-giang-post952904.html