Giữ vững truyền thống đi đầu trong đổi mới: TPHCM mạnh mẽ tiến vào kỷ nguyên vươn mình

2 giờ trướcBài gốc

Chiếc nôi của đổi mới

Ngay sau năm 1975, TPHCM đã sớm bộc lộ tinh thần năng động, dám nghĩ dám làm. Trong bối cảnh nền kinh tế cả nước còn vận hành theo cơ chế kế hoạch hóa tập trung, lãnh đạo Thành phố đã mạnh dạn thử nghiệm nhiều mô hình kinh tế linh hoạt nhằm giải quyết khó khăn về sản xuất và đời sống. Những "phá rào" ban đầu dù còn mang tính ứng phó với tình huống ngặt nghèo, đã góp phần quan trọng đặt nền móng cho công cuộc đổi mới chính thức của cả nước vào năm 1986.

Truyền thống đi đầu ấy tiếp tục được duy trì qua nhiều giai đoạn phát triển. Thành phố không chỉ là nơi thử nghiệm chính sách mà còn là "phòng thí nghiệm" cho các mô hình quản trị mới kiểu sandbox, từ khu chế xuất, khu công nghệ cao, đến đô thị sáng tạo. Sự năng động, linh hoạt và tinh thần tiên phong đã trở thành bản sắc riêng, giúp Thành phố luôn giữ vai trò dẫn dắt trong tiến trình đổi mới quốc gia.

Ý tưởng đổi mới của con người ở Thành phố càng có điều kiện thuận lợi để hình thành và được triển khai trong bối cảnh khung pháp lý cho sự đổi mới ngày càng hoàn thiện. Năm 2023, Quốc hội ban hành Nghị quyết số 98 về thí điểm một số chính sách và cơ chế đặc thù phát triển. Hiện một dự thảo luật về đô thị đặc biệt cũng đang được xây dựng để tạo hành lang, không gian cho những giải pháp táo bạo nhằm thúc đẩy Thành phố phát triển bằng những bước nhảy vọt.

Một góc Thành phố Hồ Chí Minh hôm nay

Một trong những bước ngoặt quan trọng nhất của TPHCM là quá trình chuyển đổi từ cơ chế bao cấp sang nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa. Đây không chỉ là sự thay đổi về phương thức quản lý mà còn là sự chuyển biến sâu sắc trong tư duy phát triển.

Trong thời kỳ bao cấp, hoạt động sản xuất và phân phối bị kiểm soát chặt chẽ, hạn chế động lực sáng tạo của doanh nghiệp và người lao động. Khi chuyển sang cơ chế thị trường, Thành phố đã từng bước tháo gỡ các rào cản, tạo môi trường thuận lợi cho kinh tế tư nhân phát triển. Các chính sách khuyến khích đầu tư, cải cách hành chính và minh bạch hóa quy trình đã giúp Thành phố thu hút nguồn vốn lớn từ trong và ngoài nước.

Hiện Thành phố đứng đầu cả nước về phát triển kinh tế tư nhân. Khu vực tư chiếm đến gần 80% cơ cấu kinh tế của Thành phố, trong đó tư nhân trong nước đóng góp rất lớn vào tổng vốn đầu tư của toàn xã hội. Các doanh nghiệp tư không chỉ tạo việc làm cho hàng triệu lao động mà còn là động lực chính trong chuyển đổi số và phát triển kinh tế số.

Là cửa ngõ kinh tế lớn nhất cả nước, TPHCM đóng vai trò trung tâm trong hoạt động giao thương quốc tế. Từ những năm đầu mở cửa, Thành phố đã nhanh chóng thiết lập quan hệ kinh tế với nhiều quốc gia và vùng lãnh thổ, thu hút dòng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) mạnh mẽ.

Sự ra đời của các khu chế xuất như Tân Thuận, Linh Trung đã đánh dấu bước ngoặt trong thu hút đầu tư và phát triển công nghiệp xuất khẩu. Thành phố cũng là nơi tập trung nhiều tập đoàn đa quốc gia, đóng góp lớn vào kim ngạch xuất khẩu và chuyển giao công nghệ.

Trong bối cảnh toàn cầu hóa, Thành phố tiếp tục mở rộng mạng lưới hợp tác quốc tế, tham gia sâu vào các Hiệp định thương mại tự do (FTA) và chuỗi giá trị toàn cầu. Các hoạt động xúc tiến thương mại, hội chợ quốc tế và kết nối doanh nghiệp đã giúp nâng cao vị thế của Thành phố trên bản đồ kinh tế thế giới. Trong kỷ nguyên số, TPHCM xác định công nghệ và đổi mới sáng tạo là động lực tăng trưởng chủ yếu; đồng thời triển khai nhiều chương trình chuyển đổi số, xây dựng đô thị thông minh và phát triển kinh tế số.

Khu Công nghệ cao (SHTP) là một minh chứng tiêu biểu, thu hút nhiều tập đoàn công nghệ hàng đầu thế giới. Bên cạnh đó, hệ sinh thái khởi nghiệp đổi mới sáng tạo cũng phát triển mạnh mẽ, với sự xuất hiện của nhiều startup trong lĩnh vực fintech, thương mại điện tử, trí tuệ nhân tạo và công nghệ xanh.

Chính quyền Thành phố cũng thúc đẩy ứng dụng công nghệ trong quản lý đô thị, từ giao thông thông minh, quản lý môi trường đến cung cấp dịch vụ công trực tuyến. Những nỗ lực này không chỉ nâng cao chất lượng cuộc sống mà còn giúp Thành phố vận hành hiệu quả hơn trong bối cảnh dân số đông và áp lực đô thị hóa cao.

Nguồn nhân lực chất lượng cao là yếu tố then chốt để TPHCM duy trì vai trò đầu tàu kinh tế. Thành phố chú trọng đầu tư vào giáo dục, đào tạo và phát triển kỹ năng cho người lao động, đặc biệt trong các lĩnh vực công nghệ cao và dịch vụ hiện đại. Các trường đại học, viện nghiên cứu và trung tâm đào tạo nghề được nâng cấp, gắn kết chặt chẽ hơn với nhu cầu của doanh nghiệp.

Thành phố cũng khuyến khích hợp tác quốc tế trong giáo dục, thu hút chuyên gia nước ngoài và thúc đẩy trao đổi tri thức. Bên cạnh đó, các chương trình đào tạo kỹ năng số, kỹ năng mềm và tư duy sáng tạo được triển khai rộng rãi, giúp người lao động thích ứng với sự thay đổi nhanh chóng của thị trường lao động. Việc xây dựng một lực lượng lao động linh hoạt, sáng tạo và có khả năng hội nhập là nền tảng quan trọng cho sự phát triển bền vững.

Lan tỏa tên tuổi "thành phố đáng sống"

Không chỉ tập trung vào tăng trưởng kinh tế, TPHCM còn quan tâm đến mục tiêu khẳng định danh hiệu "Thành phố đáng sống", nơi người dân được hưởng chất lượng cuộc sống cao, môi trường trong lành và hệ thống hạ tầng hiện đại.

Thành phố đã và đang đầu tư mạnh vào phát triển hạ tầng giao thông, bao gồm các tuyến metro, đường vành đai và cao tốc kết nối vùng. Đồng thời, các dự án cải tạo kênh rạch, xây dựng công viên và không gian xanh được triển khai nhằm cải thiện môi trường sống.

Trong lĩnh vực y tế và giáo dục, Thành phố không ngừng nâng cao chất lượng dịch vụ, bảo đảm người dân được tiếp cận các dịch vụ công tốt nhất. Các chương trình an sinh xã hội, hỗ trợ người yếu thế và phát triển cộng đồng cũng được chú trọng, góp phần xây dựng một xã hội công bằng và nhân văn. Việc miễn tiền vé khi sử dụng metro để đi lại đối với người già và đặc biệt là quyết định sắp tới về việc miễn tiền vé cho mọi người dân khi đi xe buýt, chắc chắn là những điểm sáng về chính sách phúc lợi công cộng của Thành phố.

Tuy nhiên, để trở thành một "Thành phố đáng sống" thực sự, TPHCM vẫn cần đối mặt và giải quyết nhiều thách thức như ùn tắc giao thông, ô nhiễm môi trường, chênh lệch giàu nghèo và áp lực dân số. Điều này đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa chính quyền, doanh nghiệp và người dân, cùng với tầm nhìn chiến lược dài hạn.

Bước vào thập kỷ thứ 6 sau ngày giang sơn liền một dải, TPHCM tiếp tục khẳng định vị thế tiên phong trong đổi mới và phát triển. Từ cải cách thể chế, mở rộng giao thương quốc tế, đến ứng dụng công nghệ và phát triển nguồn nhân lực, Thành phố đã và đang không ngừng chuyển mình để thích ứng với bối cảnh mới.

Với truyền thống năng động, sáng tạo và tinh thần dám nghĩ dám làm, TPHCM có đầy đủ điều kiện để vươn lên trở thành một đô thị hiện đại, thông minh và đáng sống không chỉ của Việt Nam mà còn của khu vực và thế giới. Con đường phía trước còn nhiều thách thức, nhưng dưới ánh sáng của Nghị quyết Đại hội lần thứ XIV của Đảng và Nghị quyết Đại hội lần thứ nhất Đảng bộ TPHCM, Thành phố vững tin bước tới trong công cuộc xây dựng thành phố và đất nước phồn vinh.

Viện sĩ, PGS.TS NGUYỄN NGỌC ĐIỆN

Nguồn CA TP.HCM : http://congan.com.vn/tin-chinh/tphcm-manh-me-tien-vao-ky-nguyen-vuon-minh_192070.html