Giữa hai làn đạn

6 giờ trướcBài gốc

Mắc kẹt giữa hai làn đạn là cách PBS News nhắc đến Iraq trong một bài viết mới đây về xung đột tại Trung Đông. Không giống các quốc gia Trung Đông khác bị ảnh hưởng bởi xung đột, Iraq là nơi hiện diện cả các lợi ích quan trọng của Mỹ lẫn các nhóm dân quân ủng hộ Iran.

"Iraq từ lâu đã là chiến trường ủy nhiệm giữa Mỹ và Iran, bị cuốn vào cuộc xung đột hiện nay ngay từ đầu với các cuộc tấn công do Mỹ, Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) và các nhóm dân quân Iraq thân Iran tiến hành", kênh truyền hình Al Jazeera nhấn mạnh.

Khói bốc lên tại tòa nhà Đại sứ quán Mỹ ở thủ đô Baghdad của Iraq sau một cuộc không kích ngày 14-3. Ảnh: AP

Kể từ khi Mỹ và Israel bắt đầu tiến hành chiến dịch quân sự nhằm vào Iran vào cuối tháng 2 năm nay, các cuộc tấn công bằng máy bay không người lái và tên lửa đã nhắm vào các lợi ích của Washington tại Iraq, trong đó có các cơ sở quân sự, ngoại giao. Al Jazeera cho biết hiện có một số lượng hạn chế các cơ sở quân sự của Mỹ tại Iraq, ít hơn nhiều so với thời kỳ Washington còn chiếm đóng quốc gia này. Tuy nhiên, số lượng và quy mô chính xác không được công bố.

Theo Nhà Trắng, Mỹ duy trì sự hiện diện quân sự tại căn cứ không quân Ain al-Asad ở tỉnh Anbar, miền Tây Iraq nhằm hỗ trợ lực lượng an ninh Iraq và đóng góp vào sứ mệnh của Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO). Hồi năm 2020, Iran từng phóng tên lửa tấn công căn cứ Ain al-Asad để trả đũa vụ Mỹ không kích sân bay quốc tế Baghdad khiến tướng Qasem Soleimani, Tư lệnh Lực lượng đặc nhiệm Quds của IRGC thiệt mạng. Căn cứ không quân Erbil tại khu vực người Kurd ở miền Bắc Iraq đóng vai trò là trung tâm huấn luyện và tập trận của các lực lượng Mỹ cùng liên quân. Ngoài ra còn phải kể đến căn cứ Victoria ở gần sân bay quốc tế Baghdad, căn cứ Harir ở miền Bắc Iraq... Tính đến đầu năm 2026, có khoảng 2.500 binh lính Mỹ tại Iraq. Tuy nhiên, sau khi Mỹ rút quân khỏi một số căn cứ tại Trung Đông, không rõ hiện còn bao nhiêu binh sĩ đang ở lại Iraq.

Theo PBS News, ngoài các cơ sở quân sự, ngoại giao, IRGC và các nhóm dân quân Iraq ủng hộ Iran còn nhắm mục tiêu vào các mỏ dầu, cơ sở năng lượng. Tờ The Arab Weekly lưu ý dầu mỏ là nguồn thu quan trọng nhất của Iraq, đóng góp khoảng 90% ngân sách nhà nước. Mỹ đã nắm quyền kiểm soát nguồn thu dầu mỏ kể từ khi tấn công Iraq vào năm 2003. Điều này mang lại cho Mỹ ảnh hưởng đáng kể đối với sự ổn định kinh tế và chính trị của Iraq.

Ở chiều ngược lại, Mỹ đã đáp trả bằng các cuộc không kích nhằm vào các địa điểm của các nhóm dân quân ủng hộ Iran trên khắp Iraq. Trong một cuộc họp báo tại thủ đô Baghdad, Ngoại trưởng Iraq Fuad Hussein xác nhận Iraq là một trong những quốc gia bị ảnh hưởng trực tiếp bởi giao tranh đang diễn ra giữa Mỹ và Israel với Iran khi phải đối mặt với các cuộc tấn công từ “cả hai bên xung đột”.

Trả lời phỏng vấn Al Jazeera, chuyên gia Burcu Ozcelik tại Viện Nghiên cứu quốc phòng và an ninh Hoàng gia Anh (RUSI) nhận định, các cuộc tấn công bằng máy bay không người lái và tên lửa nhắm vào các lợi ích của Mỹ là cách để Iran gây sức ép lên Washington cũng như khu vực người Kurd tại Iraq. Khu vực người Kurd vốn "nhạy cảm" với Iran do nằm sát biên giới và có sự hiện diện của các nhóm mà Tehran xem là thù địch. "Trong khi các quốc gia Trung Đông khác như Lebanon cũng bị cuốn vào cuộc xung đột, Iraq khác biệt ở chỗ ảnh hưởng của Iran tại đây sâu rộng hơn nhiều, ngay cả khi quốc gia này là nơi đặt nhiều lợi ích quan trọng của Mỹ", chuyên gia Burcu Ozcelik nhấn mạnh.

Thủ tướng Iraq Mohammed Shia al‑Sudani tuyên bố Iraq "không nên bị sử dụng làm bàn đạp" cho các cuộc tấn công trong xung đột đang diễn ra tại Trung Đông. Tuy nhiên, khả năng phản đối của Iraq được cho là rất hạn chế do "sự phân mảnh chính trị". "Các nhà lãnh đạo tại Iraq yêu cầu xung đột không được diễn ra trên lãnh thổ của mình nhưng chiều hướng xung đột ngày càng vượt ra ngoài tầm kiểm soát của họ... Iraq đang chịu sức ép phải duy trì lập trường trung lập trong khi các nhóm chính trị khác nhau trong nước lại có quan điểm đối lập về cuộc xung đột. Một số phe phái ủng hộ việc tăng cường quan hệ với Iran trong khi các phe khác muốn hợp tác chặt chẽ hơn với Mỹ và các nước phương Tây. Sự chia rẽ nội bộ làm gia tăng căng thẳng chính trị... Cuộc xung đột càng kéo dài thì càng có nguy cơ các cú sốc kinh tế, căng thẳng chính trị và các cuộc không kích sẽ cộng hưởng với nhau, phá vỡ sự ổn định tương đối vốn phải khó khăn lắm mới đạt được của Iraq", PBS News nêu rõ.

Nguồn QĐND : https://www.qdnd.vn/quoc-te/quan-su-the-gioi/giua-hai-lan-dan-1031427