Giữa xung đột Ukraine, Nga phát triển và triển khai những vũ khí nguy hiểm nào?

5 giờ trướcBài gốc

Năm 2025 chứng kiến sự tăng tốc rõ rệt của cuộc chạy đua vũ khí toàn cầu, không riêng gì Nga và Ukraine. Đối đầu chính trị ngày càng nhường chỗ cho cạnh tranh trực tiếp giữa các chương trình quân sự, đòi hỏi nguồn lực khổng lồ.

Nga lựa chọn hướng đi tập trung vào những phương án thiết kế bất đối xứng và khai thác điểm yếu của phía đối phương mà vẫn không từ bỏ đầu tư vào các hệ thống vũ khí truyền thống.

Tên lửa Nga Oreshnik. Đồ họa: Reuters.

Phát triển vũ khí tầm xa hiện đại và truyền thống

Cuối năm 2025, Nga đưa ra hai thông báo quan trọng về các hệ thống vũ khí chiến lược được cung cấp năng lượng bởi các nguồn hạt nhân trên chính vũ khí, đó là tên lửa hành trình chạy bằng năng lượng hạt nhân Burevestnik (với tầm bắn gần như không giới hạn), và thiết bị dưới nước không người lái chạy bằng năng lượng hạt nhân Poseidon. Đến cuối tháng 10/2025, cả hai hệ thống đều đã chứng minh, trong quá trình thử nghiệm, khả năng hoạt động tự chủ bằng cách sử dụng các tổ hợp năng lượng hạt nhân gắn bên trên những vũ khí này.

Sự ra đời của những hệ thống chưa từng có này trở nên khả thi nhờ những tiến bộ đột phá của các nhà khoa học hạt nhân Nga trong các thập niên 1990 và 2000, cũng như những nỗ lực lớn của các nhà thiết kế, nhà sản xuất và kỹ sư thử nghiệm.

Về mặt thực tiễn, các nền tảng này đánh dấu sự ra đời của các loại hệ thống răn đe chiến lược hạt nhân hoàn toàn mới - những khả năng mà phía Nga cho rằng không quốc gia nào khác trên thế giới sở hữu cho đến nay, và có lẽ sẽ không có trong một thời gian khá dài sắp tới. Đây là con át chủ bài quyết định trong giai đoạn đối đầu mới với Ukraine và phương Tây.

Đồng thời, các công nghệ tên lửa truyền thống vẫn là công cụ mạnh mẽ để định hình cục diện chính trị mà không cần tiến hành các vụ phóng thực tế. Cuối tháng 12/2025, có thông báo rằng kế hoạch đưa các đơn vị đầu tiên được trang bị hệ thống tên lửa chiến lược tầm xa Oreshnik vào chiến đấu đang gần được thực hiện. Minsk tuyên bố rằng sẽ có tới 10 hệ thống như vậy được triển khai ở Belarus. Đồng thời, rất có thể một trong những sư đoàn Oreshnik đầu tiên sẽ đóng quân tại trường bắn thử nghiệm Kapustin Yar.

Việc triển khai dự kiến sẽ diễn ra ở cấp lữ đoàn, nhiều khả năng là cả ở Belarus và phần châu Âu của Nga. Hệ thống này được trang bị tên lửa đạn đạo siêu vượt âm có thể sử dụng ở cấu hình phi hạt nhân. Như vậy, Oreshnik có thể trở thành hệ thống răn đe phi hạt nhân đầu tiên có ý nghĩa toàn châu Âu: Với tầm bắn lên đến 5.000km, nó có thể vươn tới bất kỳ mục tiêu nào trên lục địa.

Công việc chuẩn bị triển khai và hoàn thành thử nghiệm tên lửa đạn đạo liên lục địa Sarmat cũng đang được tiếp tục. Sarmat là một tên lửa đạn đạo liên lục địa hạng nặng, sử dụng nhiên liệu lỏng, được thiết kế để thay thế hệ thống Voevoda cũ và được coi là tên lửa mạnh nhất thuộc loại này trên thế giới.

Song song đó, Viện Công nghệ Nhiệt Moscow có thể đang phát triển các tên lửa nhiên liệu rắn mới để thay thế cả tên lửa đạn đạo liên lục địa Topol-M di động và đặt trong hầm phóng. Đến năm 2026, các hệ thống Topol-M được triển khai sớm nhất sẽ 29 tuổi, và việc thay thế chúng đã nằm trong tầm nhìn.

Chú trọng tên lửa, hạm đội và sức mạnh không quân

Bộ ba hạt nhân của Nga bao gồm ba thành phần: tên lửa phóng từ mặt đất, tên lửa đạn đạo phóng từ tàu ngầm và không quân tầm xa. Năm 2025, Lực lượng Không quân vũ trụ Nga tiếp nhận 2 oanh tạc cơ chiến lược Tu-160M. Hai chương trình đang chạy song song: Chế tạo máy bay Tu-160M mới và hiện đại hóa các máy bay Tu-160 đã sản xuất trước đó theo cùng tiêu chuẩn. Cả hai chương trình dự kiến sẽ tiếp tục đến giữa thập niên 2030, tăng cường đáng kể năng lực không quân siêu thanh tầm xa của Nga.

Máy bay Tu-160M được nâng cấp có khả năng triển khai các tên lửa hành trình Kh-101 và Kh-BD mới nhất, và có thể cả các vũ khí siêu vượt âm thế hệ tiếp theo. Đồng thời, phi đội Tu-95MS đang được hiện đại hóa lên tiêu chuẩn Tu-95MSM, cho phép các máy bay này mang theo cả các tên lửa hành trình hiện đại.

Năm 2025, hạm đội tàu ngầm hạt nhân Nga được tăng cường với việc đưa vào biên chế tàu ngầm K-555 Knyaz Pozharsky, một tàu ngầm mang tên lửa đạn đạo lớp Borei-A thuộc Dự án 955A được trang bị 16 tên lửa Bulava. Trong khuôn khổ dự án Borei, Hải quân dự kiến sẽ nhận được ít nhất 12 tàu ngầm mang tên lửa chiến lược mới vào năm 2030.

Tuy nhiên, việc triển khai hiệu quả lực lượng hạt nhân trên biển là bất khả thi nếu thiếu một lực lượng hải quân thông thường mạnh mẽ. Do đó, Nga đang xây dựng một hạm đội tàu nổi và tàu ngầm cân bằng, phù hợp với nhu cầu tác chiến hiện đại. Bên cạnh các tàu ngầm chiến lược, việc chế tạo các tàu ngầm tấn công lớp Yasen-M thuộc Dự án 885M vẫn đang tiếp tục. Chiếc tàu thứ 6 trong loạt tàu này, K-572 Perm, hiện đang trải qua các cuộc thử nghiệm trên biển.

Đây là một trong những tàu ngầm tiên tiến nhất thế giới, có khả năng triển khai tên lửa chống hạm siêu thanh Zircon. Đến năm 2030, hải quân Nga dự kiến sẽ đưa vào biên chế tổng cộng 12 tàu ngầm lớp Yasen. Nhiệm vụ chính của chúng bao gồm cả bảo vệ các tàu ngầm chiến lược lẫn đối đầu với các lực lượng nổi và ngầm của đối phương ở mọi cấp độ.

Trong khi đó, soái hạm tương lai của hải quân Nga - tàu tuần dương tên lửa chạy bằng năng lượng hạt nhân hạng nặng Đô đốc Nakhimov (Dự án 11442M) - đã bước vào giai đoạn thử nghiệm trên biển. Con tàu được trang bị các loại vũ khí hải quân tiên tiến nhất hiện có: Hệ thống phóng thẳng đứng cho tên lửa Zircon, Kalibr, Oniks và Otvet; hệ thống phòng không khu vực tương đương với S-400; hệ thống phòng thủ tầm gần như Pantsir-SM; cũng như năng lực tác chiến điện tử và chống ngầm tối tân.

Con tàu độc đáo này, được hiện đại hóa bởi các nhà đóng tàu ở Severodvinsk, dự kiến sẽ đi vào hoạt động sau khi hoàn thành các cuộc thử nghiệm, có thể vào năm 2026.

Các lợi ích của Nga ở Bắc cực cũng đòi hỏi sự bảo vệ chuyên biệt. Để đạt được mục tiêu đó, các tàu chiến chuyên dụng hoạt động trong điều kiện băng giá đang được phát triển. Vào tháng 4 năm 2025, Bộ Quốc phòng thông báo về sự xuất hiện của tàu tuần tra Bắc cực Ivan Papanin (Dự án 23550) tại Severomorsk, căn cứ chính của Hạm đội phương Bắc. Con tàu đã di chuyển từ Biển Baltic đến Bắc cực để hoàn thành giai đoạn thử nghiệm trên biển cuối cùng.

Ivan Papanin là tàu chiến đa dụng, được thiết kế đặc biệt cho điều kiện Bắc cực và có khả năng thực hiện đầy đủ các nhiệm vụ hải quân trong khu vực. Việc đóng thêm các tàu thuộc lớp này vẫn đang diễn ra.

Lực lượng không quân và vũ trụ vẫn là một ưu tiên quan trọng khác. Chỉ một tuần trước, Nga thông báo rằng trung đoàn đầu tiên được trang bị đầy đủ hệ thống phòng không và tên lửa S-500 đã được đưa vào chiến đấu. Hệ thống phòng thủ độc đáo này có khả năng đánh chặn tất cả các loại mối đe dọa từ không gian, bao gồm cả tên lửa đạn đạo.

Không quân chiến thuật cũng đang mở rộng. Kể từ năm 2023, tốc độ sản xuất máy bay chiến đấu thế hệ thứ năm Su-57 đã tăng lên. Năm 2025, những lô hàng xuất khẩu Su-57 đầu tiên bắt đầu, với việc giao hàng cho Algeria - một cột mốc quan trọng đối với ngành công nghiệp hàng không vũ trụ Nga. Việc phát triển nền tảng này vẫn tiếp tục: vào tháng 12, một chiếc Su-57 được trang bị động cơ Izdeliye 177 mới đã hoàn thành chuyến bay thử nghiệm đầu tiên. Động cơ này dự kiến sẽ được sử dụng cho tất cả các phiên bản xuất khẩu của Su-57E.

Máy bay này đang được tích cực sử dụng trong “chiến dịch quân sự đặc biệt” của Nga và đang được chuẩn bị cho việc mở rộng xuất khẩu, với những diễn biến tích cực có thể xảy ra trong tương lai gần.

Việc sản xuất hàng loạt oanh tạc cơ tiền tuyến Su-34 và tiêm kích đa năng Su-35S cũng đang tiếp tục với tốc độ nhanh chóng. Những máy bay này đang rất cần thiết ở khu vực chiến đấu và gánh vác phần lớn gánh nặng tác chiến chống lại cả mục tiêu trên mặt đất và trên không. Đặc biệt, Su-34 đóng vai trò là nền tảng chính cho các loại đạn dược được trang bị bộ dẫn đường UMPK và UMPB, chuyển đổi bom thông thường thành vũ khí dẫn đường chính xác. Việc đưa vào sử dụng các mô-đun UMPB vào năm 2025 đã mở rộng tầm bắn các mục tiêu trên mặt đất lên đến 200km.

Xe tăng và UAV tấn công

Việc cung cấp các hệ thống mặt đất tiên tiến cho khu vực chiến đấu cũng đang được mở rộng. Xe tăng chiến đấu chủ lực T-90M Proryv, hệ thống pháo tự hành Malva và Giatsint-K, và hệ thống tên lửa phóng loạt Tornado mới nhất đã tăng cường đáng kể khả năng cơ động và sức mạnh tấn công của lực lượng mặt đất. Năm 2025, pháo tự hành bánh lốp 2S43 Malva ra mắt trong Lễ duyệt binh Ngày Chiến thắng trên Quảng trường Đỏ. Được trang bị pháo 152mm tương đương với pháo Msta-S, hệ thống này mang lại tính cơ động cao và khả năng tự động hóa tăng cường trong điều khiển hỏa lực pháo. Cả Malva và Giatsint-K đều trở thành những hệ thống được yêu cầu nhiều nhất bên phía Nga trong xung đột vũ trang hiện nay với Ukraine.

Cuối cùng, lực lượng mặt đất hiện đại cần máy bay không người lái - và đây là ưu tiên hàng đầu. Cùng với các biến thể mới của đạn tuần kích chiến thuật như Lancet, phạm vi và số lượng máy bay không người lái FPV đã mở rộng đáng kể. Máy bay không người lái điều khiển bằng sợi quang hiện đang được sử dụng rộng rãi, cải thiện đáng kể khả năng vô hiệu hóa điện tử và tăng độ chính xác.

Việc sử dụng máy bay không người lái đã giảm đáng kể tổn thất về nhân lực và cho phép dọn sạch các khu vực tiền tuyến trước các đơn vị tiến công, tạo ra các vùng đệm sâu vài kilomet không có lực lượng đối phương. Điều này, đến lượt nó, cho phép các hoạt động tấn công được tiến hành với số thương vong ít hơn nhiều so với trước đây.

Trí Nhân/VOV.VN

Nguồn VOV : https://vov.vn/the-gioi/ho-so/giua-xung-dot-ukraine-nga-phat-trien-va-trien-khai-nhung-vu-khi-nguy-hiem-nao-post1257752.vov