Giúp con cai nghiện game

một giờ trướcBài gốc

Bác sĩ Bệnh viện Tâm thần tỉnh tư vấn cho người nhà bệnh nhân liên quan đến rối loạn tâm thần do lạm dụng game và internet.

Mới đây, em P.M.Q., 14 tuổi, ở xã Sao Vàng, được gia đình đưa đến Bệnh viện Tâm thần tỉnh vì tính khí thay đổi thất thường, dễ cáu gắt và mất kiểm soát hành vi sau thời gian dài chìm trong game online. Mẹ của Q. kể: “Ở nhà, cháu chỉ ở lì trong phòng, gọi không dậy, bỏ bữa liên tục. Có hôm chơi điện thoại đến sáng mới ngủ. Bố mẹ nhắc nhở là cháu nổi nóng, đập phá đồ rồi bỏ đi chơi tiếp”.

Q. bắt đầu chơi game từ năm lớp 7, ban đầu chỉ để giải trí. Nhưng càng chơi, em càng bị cuốn vào những trận đấu, cảm giác thắng - thua khiến em khó dừng lại. Gia đình đã thử đủ cách: thu điện thoại, đặt mật khẩu máy tính, lắp camera, thậm chí dùng đòn roi, nhưng Q. vẫn tìm được cách để tiếp tục chơi. Không chơi được ở nhà, em trốn học ra quán net. Hơn hai năm chìm trong game khiến Q. gầy rộc, da tái xanh, tính khí thất thường và ngày càng thu mình. Khi Q. bắt đầu mất ngủ, nổi nóng, cãi cự và đánh cả mẹ mỗi lần bị ngăn cản, gia đình không còn lựa chọn nào khác ngoài đưa con vào Bệnh viện Tâm thần tỉnh.

Trực tiếp thăm khám cho Q., Thạc sĩ, bác sĩ Nguyễn Thị Phương cho biết em được chẩn đoán rối loạn cảm xúc - hành vi và rối loạn giấc ngủ do lạm dụng game online. Những ngày đầu nhập viện, Q. luôn trong trạng thái bồn chồn, bứt rứt, ít giao tiếp, thỉnh thoảng kích động nhẹ. Sau một thời gian điều trị bằng thuốc ổn định tâm thần kết hợp trị liệu tâm lý, Q. ăn uống đều hơn, ngủ sâu hơn và bắt đầu trò chuyện với mọi người.

Theo bác sĩ Phương, số bệnh nhân đến khám vì các rối loạn liên quan đến lạm dụng game và internet đang tăng nhanh trong thời gian gần đây, nhiều trường hợp là học sinh THCS, thậm chí cả tiểu học. Có em mất ngủ kéo dài, lo âu, học lực giảm sút; chỉ khi bác sĩ khai thác kỹ, cha mẹ mới biết con đã lén chơi game thâu đêm trong suốt kỳ nghỉ.

Một trường hợp khiến bác sĩ ám ảnh là nam sinh lớp 8, ở Ngọc Lặc, vào viện chỉ nặng hơn 20kg vì bỏ ăn để chơi game. Ngồi lì trước màn hình nhiều giờ khiến cơ thể em suy nhược: mắt mờ, cột sống đau nhức, khớp tay cứng lại, giấc ngủ đảo lộn hoàn toàn. Trẻ nghiện game thường thu mình, ngại giao tiếp, hạn chế vận động; kỹ năng cảm xúc - xã hội chậm phát triển, trong khi đây là giai đoạn then chốt hình thành nhân cách. Với những em đã có nguy cơ bệnh lý tâm thần, nghiện game thậm chí có thể kích hoạt bệnh, dẫn tới trầm cảm, tự sát hoặc suy kiệt.

Không chỉ ảnh hưởng sức khỏe, nghiện game còn có thể kích hoạt hành vi lệch chuẩn ở thanh thiếu niên. Một số vụ án đau lòng thời gian qua cho thấy mặt tối của thế giới ảo: trẻ đánh mất ranh giới đúng - sai, không phân biệt thực - ảo và có những hành vi nguy hiểm cho xã hội. Cách đây 5 năm, huyện Hà Trung rúng động khi vợ chồng ông Tống Duy N. bị sát hại; thủ phạm khai gây án vì nghiện game và cần tiền. Chưa đầy một tháng sau, ở huyện Yên Định, ba thiếu niên tiếp tục sát hại một phụ nữ để lấy tiền chơi game. Những vụ án này đặt ra câu hỏi nhức nhối: điều gì đã khiến những đứa trẻ đánh mất kiểm soát?

Tháng 6/2019, Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) chính thức xếp nghiện internet và game vào nhóm rối loạn tâm thần, đặc trưng bởi hành vi chơi kéo dài, tái diễn và khó kiểm soát. Theo Thầy thuốc Ưu tú, bác sĩ CKII Lê Bật Tân, Giám đốc Bệnh viện Tâm thần tỉnh, dù chưa có số liệu thống kê toàn diện, nhưng các ca bệnh thực tế cho thấy tuổi teen là nhóm dễ bị cuốn vào game nhất. Ở độ tuổi này, não bộ có xu hướng tìm kiếm cảm giác mới mạnh hơn khả năng tự kiểm soát, trong khi biến động hormone khiến các em dễ xúc động, muốn khẳng định mình và dễ tổn thương nếu thiếu sự thấu hiểu từ gia đình, nhà trường. Vì vậy, nhiều trẻ tìm đến game - đặc biệt là game nhập vai - như một cách để bù đắp cảm xúc và tạm thoát khỏi áp lực cuộc sống thực.

Quá trình điều trị các rối loạn liên quan đến game tại Bệnh viện Tâm thần tỉnh không đặt thuốc lên hàng đầu, mà ưu tiên ổn định cảm xúc và điều chỉnh hành vi. Bước đầu tiên là phá vỡ các thói quen cũ - từ thời gian chơi game, giờ giấc sinh hoạt đến phản ứng cảm xúc. Sau khi “cắt” được vòng lặp hành vi cũ, đội ngũ bác sĩ và chuyên gia tâm lý sẽ định hướng trẻ sang trạng thái sinh hoạt mới thông qua trị liệu hành vi - nhận thức, tư vấn cá nhân và rèn luyện cảm xúc. Bác sĩ Tân nhấn mạnh: “Chúng tôi không chỉ giúp các em dừng chơi game, mà quan trọng hơn là giúp các em tái thiết lại thói quen sống, học cách kiểm soát cảm xúc, tái hòa nhập cuộc sống thật và tìm lại những niềm vui lành mạnh khác.”

Tuy nhiên, việc “cắt cơn” mới chỉ là bước đầu, còn giai đoạn phục hồi mới là thử thách lớn nhất. Sau khi xuất viện, nhiều trẻ rất dễ tái nghiện nếu trở lại môi trường cũ mà thiếu sự giám sát và đồng hành của gia đình. Vì vậy, cha mẹ cần quản lý hợp lý thời gian sử dụng thiết bị điện tử; đồng thời xây dựng cho con một lối sống lành mạnh bằng cách tăng cường vận động, tạo cơ hội giao tiếp và giảm bớt các áp lực không cần thiết. Trẻ cũng cần được tái khám định kỳ hằng tháng để theo dõi sát sao diễn biến tâm thần và phòng ngừa nguy cơ tái nghiện. Đặc biệt, khi trẻ có các biểu hiện như mất ngủ, cáu gắt, thu mình, bỏ ăn hoặc chơi game không kiểm soát, phụ huynh phải đưa trẻ đến cơ sở y tế càng sớm càng tốt để được thăm khám và can thiệp kịp thời.

Nghiện game không phải câu chuyện của riêng một đứa trẻ, mà là thách thức chung của xã hội trong thời đại số. Game không thể bị loại bỏ khỏi đời sống trẻ em, nhưng các em cần được hướng dẫn sử dụng đúng giới hạn và có trách nhiệm. Việc cấm đoán, mắng mỏ hay tịch thu thiết bị hiếm khi mang lại hiệu quả. Chỉ bằng sự đồng hành, lắng nghe và định hướng đúng cách của người lớn, trẻ mới có thể thoát khỏi lệ thuộc và xây dựng thói quen sử dụng công nghệ lành mạnh.

Bài và ảnh: Tăng Thúy

Nguồn Thanh Hóa : http://baothanhhoa.vn/giup-con-cai-nghien-game-287815.htm