Gỡ điểm nghẽn đất đai, tạo đà tăng trưởng 2 con số

12 phút trướcBài gốc

Khơi thông nguồn lực từ đất đai nhằm đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội của đất nước trong kỷ nguyên mới. Ảnh: Quang Vinh.

Khơi thông nguồn lực từ đất đai

Đất nước đang bước vào kỷ nguyên mới, kỷ nguyên đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và hội nhập quốc tế sâu rộng. Việc thể chế chính sách mới của Đảng để tiếp tục khơi thông nguồn lực từ đất đai phục vụ yêu cầu phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới đang là yêu cầu bức thiết hiện nay.

Tại Nghị quyết số 79-NQ/TW ngày 6/1/2026 của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế nhà nước, trong đó có yêu cầu sửa đổi Luật Đất đai để thực hiện nhiệm vụ “Tiếp tục hoàn thiện quy định pháp luật về quản lý đất đai, trước mắt trong năm 2026 hoàn thành việc xây dựng và ban hành Luật Đất đai sửa đổi và các văn bản hướng dẫn. Đặc biệt, Kết luận số 18 - KL/TW ngày 2/4/2026 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng tại Hội nghị Trung ương 2 , khóa XIV về Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội, tài chính quốc gia và vay, trả nợ công, đầu tư công trung hạn 5 năm 2026 - 2030 gắn với thực hiện mục tiêu phấn đấu tăng trưởng 2 con số, trong đó có nhiệm vụ trọng tâm năm 2026 để thực hiện mục tiêu tăng trưởng 2 con số. Việc sửa đổi Luật Đất đai và các văn bản hướng dẫn thi hành thời hạn hoàn thành trong năm 2026.

Trước yêu cầu này, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã có tờ trình gửi Chính phủ đề xuất bổ sung Dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Đất đai vào Chương trình lập pháp của Quốc hội năm 2026. Theo Bộ Nông nghiệp và Môi trường, tại thời điểm hiện nay, yêu cầu sửa đổi, bổ sung một số nội dung của Luật Đất đai là phù hợp và cần thiết nhằm tiếp tục thể chế các quan điểm, định hướng mới của Đảng và Nhà nước, đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội của đất nước trong kỷ nguyên mới.

Bên cạnh việc tiếp tục khơi thông nguồn lực từ đất đai phục vụ yêu cầu phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới, đáp ứng yêu cầu về tăng trưởng kinh tế 2 con số, thì việc Luật tiếp tục phân cấp, phân quyền, phân định thẩm quyền, cải cách hành chính trong lĩnh vực đất đai đáp ứng yêu cầu chính quyền địa phương 2 cấp trong kỷ nguyên mới.

Về nhóm các nội dung đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới và yêu cầu tăng trưởng kinh tế 2 con số , dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Đất đai để bổ sung quy định về một số cơ chế, chính sách tháo gỡ khó khăn, vướng mắc trong tổ chức thi hành Luật Đất đai thông qua việc Luật hóa các quy định tại Nghị quyết số 254/2025/QH15 và quy định chi tiết tại các Nghị định số 226/2025/NĐ-CP, Nghị định số 49/2026/NĐ-CP, Nghị định số 50/2026/NĐ-CP, Nghị quyết số 663/2025/NQ-CP như: giá đất, bảng giá đất, hệ số điều chỉnh giá đất; tiền sử dụng đất, tiền thuê đất; thu hồi, bồi thường, hỗ trợ, tái định cư...

Bên cạnh đó, sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Đất đai để thể chế chính sách mới đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới và yêu cầu tăng trưởng kinh tế 2 con số như: Quy định về quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất cấp xã; quyền và nghĩa vụ của ng ười sử dụng đất trồng lúa; quyền và nghĩa vụ của người sử dụng đất trong thời gian đã có thông báo thu hồi đất nhưng chưa có quyết định thu hồi đất; quyền và nghĩa vụ của người sử dụng đất có vi phạm pháp luật đất đai trước ngày 1/7/2014; bồi thường trong trường hợp đặc thù...

Đáng chú ý, về “bồi thường trong trường hợp đặc thù”, theo đánh giá của Bộ Nông nghiệp và Môi trường, quá trình thực hiện công tác thu hồi đất thời gian qua cho thấy, nhiều dự án quan trọng quốc gia, dự án khẩn cấp có quy mô thu hồi đất lớn, ảnh hướng đến nhiều người sử dụng đất, chủ sở hữu tài sản, đất thu hồi có nguồn gốc phức tạp cần có những chính sách hỗ trợ đặc biệt để giải quyết những vướng mắc phát sinh, đẩy nhanh tiến độ giải phóng mặt bằng. Do đó, cần bổ sung thẩm quyền cho Thủ tướng Chính phủ quy định hỗ trợ trong trường hợp đặc biệt là cần thiết, phù hợp tình hình thực tế, đảm bảo quyền lợi cho người có đất thu hồi, đẩy nhanh tiến độ thực hiện các dự án quan trọng quốc gia, dự án khẩn cấp.

Nhanh chóng sửa đổi Luật Đất đai để tháo gỡ khó khăn, biến đất đai thành nguồn lực góp phần thúc đẩy tăng trưởng kinh tế 2 con số.

Hoàn thiện cơ chế phân cấp, phân quyền

Thực tế việc “gỡ khó” trong lĩnh vực đất đai đang nhận được sự quan tâm rất lớn từ các địa phương để thực hiện mục tiêu phấn đấu tăng trưởng 2 con số. Cuối tuần qua Đoàn công tác của Ủy ban Kinh tế và Tài chính của Quốc hội đã khảo sát việc triển khai thực hiện Nghị quyết, Kết luận của Đảng và các Nghị quyết của Quốc hội về thực hiện mục tiêu phấn đấu tăng trưởng 2 con số tại tỉnh Bắc Ninh.

Tại đây, UBND tỉnh Bắc Ninh đã đề nghị Quốc hội, Chính phủ và các bộ, ngành tiếp tục hoàn thiện cơ chế, chính sách về đất đai, phân cấp phân quyền, chuyển đổi số, giáo dục nghề nghiệp, quản lý xây dựng và tháo gỡ khó khăn về đầu tư, giải phóng mặt bằng, nhà ở xã hội để tạo điều kiện thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội của địa phương. Đặc biệt, tỉnh đã đề nghị Trung ương tiếp tục quan tâm tháo gỡ khó khăn về cơ chế, chính sách liên quan đến đầu tư, đất đai, vật liệu xây dựng.

Làm việc với Bộ Nông nghiệp và Môi trường, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng cũng yêu cầu, trong quý III năm nay Bộ Nông nghiệp và Môi trường phải tập trung nghiên cứu tổng kết thực hiện Nghị quyết 18-NQ/TW về đất đai và sửa đổi Luật Đất đai; xây dựng chương trình tối đa hóa giá trị sử dụng đất nông nghiệp; hoàn thiện cơ chế, chính sách ưu đãi đủ mạnh khuyến khích doanh nghiệp đầu tư vào nông nghiệp, nông thôn, phát triển thị trường phụ phẩm trong lĩnh vực nông nghiệp.

Chuyên gia kinh tế - PGS.TS Đinh Trọng Thịnh cho rằng, việc sửa đổi Luật Đất đai năm 2024 ở thời điểm hiện nay là cần thiết để khơi thông các điểm nghẽn, đưa đất đai trở thành một nguồn lực để phát triển kinh tế xã hội, góp phần tăng trưởng kinh tế “2 con số”. Nhất là bối cảnh hiện nay thực hiện chính quyền địa phương 2 cấp cần phải phân cấp, phân quyền, phân định thẩm quyền, cải cách hành chính trong lĩnh vực đất đai,

“Trước kia một số nhiệm vụ liên quan đến quản lý đất đai được giao cho cấp huyện. Khi không còn cấp huyện nữa, các nhiệm vụ được giao cho cấp tỉnh, và xã. Do đó, phải phân định cấp tỉnh có thẩm quyền giải quyết vấn đề gì, cấp xã giải quyết vấn đề gì. Đặc biệt trong bối cảnh chuyển đổi số diễn ra mạnh mẽ, cần số hóa dữ liệu đất đai, số hóa từng mảnh đất để tạo thuận lợi trong quản lý. Việc này nhằm xây dựng Cơ sở dữ liệu quốc gia về đất đai đồng bộ, giúp người dân dễ dàng tra cứu thông tin và rút ngắn thời gian giải quyết các thủ tục hành chính” - ông Thịnh nêu vấn đề.

Theo ông Nguyễn Viết Chức - Phó Chủ nhiệm Hội đồng tư vấn đề Văn hóa - Xã hội, UBTƯ MTTQ Việt Nam, đất đai là tài nguyên cho sự phát triển của đất nước, nhưng cũng là vấn đề liên quan đến người dân, doanh nghiệp. Như vấn đề giao thông tới đây với nhiều dự án lớn như cao tốc đường bộ Bắc - Nam, đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam đều liên quan đến đất đai. Trong bối cảnh hiện nay việc triển khai không được chậm trễ. Cho nên chính sách đất đai cần phải rõ ràng, minh bạch để đảm bảo cho người dân, doanh nghiệp dễ dàng thực hiện, gắn với phân cấp, phân quyền, và thực hiện được việc “bảo vệ cán bộ”.

Ông Nguyễn Viết Chức.

Ông Nguyễn Viết Chức - Phó Chủ nhiệm Hội đồng tư vấn Về Văn hóa - Xã hội, UBTƯ MTTQ Việt Nam: Không để chính sách đất đai trở thành kẽ hở bị lợi dụng

Vừa qua nhiều vụ án đau xót về cán bộ đều liên quan đến đất đai. Vì vậy chính sách đất đai lần này phải góp phần “bảo vệ được cán bộ”, không để chính sách đất đai trở thành kẽ hở bị lợi dụng. Đặc biệt, chính sách phải rõ người, rõ việc, rõ thẩm quyền, rõ trách nhiệm, rõ quyền lợi của người sử dụng đất, lợi ích của xã hội và lợi ích quốc gia. Nhất là cần gắn với cải cách thủ tục hành chính trong vấn đề đất đai, tránh việc người dân, doanh nghiệp làm thủ tục đất đai phải xếp hàng từ 2 - 3 giờ sáng, thậm chí thủ tục bị “ngâm” hàng tháng, hàng năm không được giải quyết. Chính sách đất đai trong bối cảnh hiện nay phải theo tinh thần đổi mới, không buông lỏng quản lý nhưng phải tạo ra sự thông thoáng, thuận tiện để triển khai nhanh các dự án, đẩy mạnh phân cấp, phân quyền trong quản lý.

Hoài Vũ

Nguồn Đại Đoàn Kết : https://daidoanket.vn/go-diem-nghen-dat-dai-tao-da-tang-truong-2-con-so.html