Dự án Hồ chứa nước Bản Mồng. Ảnh; Thanh Huyền
Đoàn công tác của Bộ Nông nghiệp và Môi trường do Thứ trưởng Nguyễn Hoàng Hiệp làm trưởng đoàn vừa làm việc với UBND tỉnh Thanh Hóa để rà soát, tháo gỡ các khó khăn trong triển khai Hợp phần bồi thường, hỗ trợ, tái định cư Dự án Hồ chứa nước Bản Mồng giai đoạn I (Nghệ An).
Dự án được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt chủ trương đầu tư tại Văn bản số 154/TTg-NN ngày 20/1/2006 và điều chỉnh tại Quyết định số 1248/QĐ-TTg ngày 25/10/2023. Phạm vi dự án ảnh hưởng trực tiếp đến các xã Xuân Bình và Thanh Phong của tỉnh Thanh Hóa với tổng diện tích 1.113,35 ha, trong đó xã Thanh Phong 680,58 ha, xã Xuân Bình 432,77 ha.
Thời gian qua, UBND tỉnh Thanh Hóa đã chỉ đạo quyết liệt công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư để phục vụ giải phóng mặt bằng thực hiện dự án. Tuy nhiên, tiến độ vẫn chậm do nhiều khó khăn, vướng mắc phát sinh.
Toàn cảnh buổi làm việc
Theo báo cáo của Sở Nông nghiệp và Môi trường, đến ngày 30/1, xã Thanh Phong đã hoàn thành lập, niêm yết công khai phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư đối với 119 hộ gia đình, cá nhân. Tại xã Xuân Bình, địa phương đã ban hành quyết định thu hồi đất, phê duyệt phương án bồi thường, hỗ trợ và chi trả kinh phí cho 34 hộ có hợp đồng giao khoán với Công ty TNHH MTV Cao su Thanh Hóa; đồng thời hoàn thành kiểm kê đối với 107 hộ sử dụng đất nhưng không có hợp đồng giao khoán.
Cùng với đó, các thủ tục liên quan đến việc bán lâm sản khai thác tận dụng trên diện tích rừng tự nhiên, thẩm định đề cương dọn dẹp vệ sinh lòng hồ và lựa chọn nhà thầu thi công cũng đang được triển khai.
Khối lượng công việc còn lại tập trung vào việc phê duyệt, thực hiện bồi thường, hỗ trợ và thu hồi đất; bán lâm sản khai thác tận dụng; dọn vệ sinh lòng hồ và xây dựng hạ tầng các khu tái định cư. Tổng kinh phí ước tính cho các phần việc còn lại khoảng 255,73 tỷ đồng nếu 107 hộ tại khu tái định cư xã Xuân Bình không được bồi thường, hỗ trợ; hoặc khoảng 534,79 tỷ đồng nếu thực hiện bồi thường, hỗ trợ theo quy định.
Tại buổi làm việc, các sở, ngành, địa phương đã chỉ rõ nhiều vướng mắc, trong đó có việc các hộ nhận khoán đất của Công ty TNHH MTV Cao su Thanh Hóa chưa đồng thuận bàn giao mặt bằng dù đã nhận tiền hỗ trợ. Bên cạnh đó, Bộ Công an chưa có văn bản thống nhất thu hồi diện tích đất an ninh; Thanh tra Chính phủ chưa có hướng dẫn cụ thể đối với việc bồi thường, hỗ trợ cho 107 hộ không có hợp đồng giao khoán. Các quy định mới tại Nghị định số 49/2026/NĐ-CP của Chính phủ cũng khiến công tác giải phóng mặt bằng gặp nhiều khó khăn.
Kết luận buổi làm việc, Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Nguyễn Hoàng Hiệp yêu cầu tỉnh Thanh Hóa khẩn trương giải quyết dứt điểm kiến nghị của 34 hộ nhận khoán đất, bảo đảm ổn định đời sống người dân và an sinh xã hội. Bộ Nông nghiệp và Môi trường khẳng định sẽ phối hợp, hỗ trợ địa phương tháo gỡ khó khăn, đẩy nhanh tiến độ giải phóng mặt bằng, bảo đảm dự án triển khai thuận lợi, đúng quy định.
Phó Chủ tịch UBND tỉnh Thanh Hóa Cao Văn Cường nhấn mạnh vai trò quan trọng của Hợp phần bồi thường, hỗ trợ, tái định cư Dự án Hồ chứa nước Bản Mồng đối với phát triển kinh tế – xã hội của địa phương. Tỉnh Thanh Hóa quyết tâm phối hợp với các bộ, ngành Trung ương tháo gỡ vướng mắc, hoàn thành các phần việc còn lại, bảo đảm dự án triển khai đúng tiến độ.
Hồ chứa nước Bản Mồng là công trình thủy lợi lớn nhất Nghệ An do Bộ Nông nghiệp và Môi trường làm chủ đầu tư.
Công trình Hồ chứa nước Bản Mồng được xây dựng trên địa bàn các huyện: Quỳ Hợp, Quỳ Châu và Nghĩa Đàn (cũ) tỉnh Nghệ An và một phần ở huyện Như Xuân (cũ), tỉnh Thanh Hóa có sức chứa 225 triệu m3 nước, phục vụ tưới tiêu cho hơn 18.800 ha đất nông nghiệp.
Theo thiết kế, đập chính bằng bê tông dài 221 m, cao hơn 45 m, tràn xã lũ gồm 5 khoang, mỗi khoang rộng 75 m. Ngoài ra, trong thân đập chính còn có Thủy điện Bản Mồng với công suất lắp máy 45 MW.
Dự án được phê duyệt từ năm 2009 nguồn vốn hơn 3.700 tỷ đồng, sau đó được điều chỉnh tăng thêm 1.808 tỷ đồng lên tổng nguồn vốn 5.552 tỷ đồng.
Nguyễn Thuấn