Gỡ 'nút thắt' để chính quyền 2 cấp vận hành hiệu quả

2 giờ trướcBài gốc

Áp lực dồn về cơ sở và những “khoảng trống” năng lực

Sau gần một năm vận hành mô hình chính quyền 2 cấp, cấp xã đang trở thành “trục xoay” của hệ thống quản lý nhà nước. Quyền hạn được phân cấp mạnh hơn, đồng nghĩa với việc trách nhiệm cũng tăng lên. Tuy nhiên, thực tiễn cho thấy năng lực đội ngũ và nguồn lực hiện có vẫn chưa theo kịp yêu cầu mới.

Ông Phạm Văn Toàn, Bí thư Đảng ủy xã Yên Xuân (Nghệ An) cho biết, khó khăn lớn nhất hiện nay là đội ngũ cán bộ, công chức còn thiếu và mỏng, nhiều người phải kiêm nhiệm nên hiệu quả công việc chưa cao. Một số lĩnh vực như tài chính, đầu tư, xây dựng, tư pháp - hộ tịch còn hạn chế về chuyên môn, nhất là trong bối cảnh yêu cầu số hóa ngày càng lớn.

Bên cạnh đó, các lĩnh vực đất đai, xây dựng phát sinh nhiều khiếu nại, xử lý còn chậm; nguồn lực tài chính hạn chế; quy định còn chồng chéo. Hạ tầng, trang thiết bị, đặc biệt là công nghệ thông tin chưa đồng bộ; điều kiện làm việc còn khó khăn. “Khối lượng công việc tăng nhưng nhân lực và điều kiện bảo đảm chưa tương xứng, ảnh hưởng đến chất lượng, tiến độ giải quyết nhiệm vụ”, ông Toàn nhấn mạnh.

Ông Phạm Văn Toàn, Bí thư Đảng ủy xã Yên Xuân kiểm tra trung tâm phục vụ hành chính công.

Thực tế này đặt ra một nghịch lý: công việc tăng nhanh nhưng nhân lực không tăng tương ứng, thậm chí còn thiếu và yếu ở những lĩnh vực phức tạp. Trong khi đó, các nhiệm vụ như quy hoạch, quản lý đầu tư xây dựng, quản lý đất đai, hạ tầng giao thông đều có tính chuyên môn cao, liên quan trực tiếp đến quyền lợi của người dân và doanh nghiệp.

Trong bối cảnh chuyển đổi số, hạn chế càng bộc lộ rõ khi nhiều địa phương thiếu cán bộ công nghệ thông tin đủ năng lực làm “hạt nhân”. Việc vận hành các nền tảng số còn lúng túng, hiệu quả chưa như kỳ vọng.

Ông Lê Thanh Hải, Phó Chủ tịch UBND xã Trung Lộc chia sẻ: “Khối lượng công việc ở cấp xã hiện rất lớn, nhưng quy trình, thủ tục và hệ thống văn bản hướng dẫn vẫn chưa đầy đủ và đồng bộ. Mỗi xã thường chỉ có 1 – 2 công chức phụ trách đất đai nhưng phải kiêm nhiệm nhiều việc. Nếu tiếp tục phân cấp mà không tăng cường nguồn lực, nguy cơ quá tải và sai sót là khó tránh khỏi”.

Thực tế triển khai phân quyền theo Nghị định 151/2024/NĐ-CP từ tháng 7/2025 cũng cho thấy nhiều lúng túng. Một số địa phương chưa thống nhất trong áp dụng quy định, việc giải quyết hồ sơ còn chậm, phải xin ý kiến nhiều cấp.

Cán bộ cấp xã đang chịu nhiều áp lực khi phải kiêm nhiệm nhiều lĩnh vực.

Ở góc độ chuyên môn, ông Thái Duy Hùng, Trưởng phòng Quản lý đất đai, Sở Nông nghiệp và Môi trường Nghệ An nhận định, lĩnh vực đất đai vốn phức tạp, liên quan chặt chẽ đến tài chính, thuế, xây dựng. Trong khi đó, không ít cán bộ cấp xã trước đây chưa từng phụ trách lĩnh vực này nên khi được giao nhiệm vụ mới thường lúng túng, thậm chí có tâm lý e ngại, sợ sai. Hệ quả là nhiều hồ sơ phải xin ý kiến cấp trên, kéo dài thời gian xử lý.

Đồng bộ giải pháp, tháo gỡ từ gốc

Bên cạnh bài toán nhân lực, cơ chế vận hành và hạ tầng công nghệ cũng đang là “điểm nghẽn” đáng chú ý trong quá trình thực hiện chính quyền 2 cấp. Theo ông Võ Văn Tám, Trưởng phòng Hành chính tư pháp, Sở Tư pháp Nghệ An, tình trạng phần mềm xử lý thủ tục hành chính còn chậm, lỗi kết nối hoặc gián đoạn đường truyền vẫn xảy ra, ảnh hưởng trực tiếp đến việc tiếp nhận và giải quyết hồ sơ cho người dân. Không ít trường hợp hồ sơ bị “treo” do hệ thống trục trặc, gây bức xúc cho người dân và áp lực cho cán bộ thực thi.

Trong khi đó, cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư và các hệ thống dữ liệu chuyên ngành chưa được cập nhật đầy đủ, thiếu tính đồng bộ và liên thông. Khi dữ liệu chưa “sạch” và chưa kết nối thông suốt, việc khai thác để phục vụ cải cách hành chính và quản trị dựa trên dữ liệu vẫn còn nhiều hạn chế.

Trước những vấn đề đặt ra, các địa phương kiến nghị Trung ương và tỉnh tiếp tục hoàn thiện cơ chế, chính sách theo hướng phân cấp đi đôi với bảo đảm nguồn lực. Việc kiện toàn tổ chức bộ máy cần gắn với chiến lược dài hạn về đào tạo, bồi dưỡng để nâng cao năng lực chuyên môn cho đội ngũ cán bộ, công chức cấp xã, nhất là ở các lĩnh vực chuyên sâu và chuyển đổi số.

Song song với đó, đầu tư nâng cấp hạ tầng công nghệ, chuẩn hóa và liên thông dữ liệu là yêu cầu cấp thiết. Chỉ khi hệ thống số vận hành ổn định, thông suốt, mục tiêu cải cách hành chính và phục vụ người dân, doanh nghiệp mới đạt hiệu quả thực chất.

Ông Bùi Thanh An, Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh Nghệ An trao đổi với người dân xã Hưng Nguyên liên quan đến giải quyết thủ tục hành chính trong vận hành chính quyền địa phương 2 cấp.

Trên thực tế, lãnh đạo tỉnh Nghệ An đã triển khai nhiều giải pháp cụ thể. Ban Thường vụ Tỉnh ủy ban hành Kết luận số 586-KL/TU, yêu cầu các sở, ngành lập danh sách tối thiểu 5% cán bộ để điều động, biệt phái về cơ sở. Đây là giải pháp “chia lửa” kịp thời, giúp các địa phương có thêm nguồn lực xử lý công việc.

Cùng với đó, tỉnh đang nghiên cứu cơ chế tuyển dụng bổ sung biên chế, đảm bảo bộ máy vận hành thông suốt, không để “điểm nghẽn” về con người làm gián đoạn hoạt động quản lý nhà nước.

Có thể thấy, với sự vào cuộc quyết liệt của tỉnh và nỗ lực từ cơ sở, nhiều giải pháp tháo gỡ khó khăn trong vận hành chính quyền 2 cấp đang được triển khai đồng bộ. Tinh thần “trên dưới đồng hành, dọc ngang thông suốt” không chỉ thể hiện ở các văn bản chỉ đạo mà còn ở sự phối hợp nhịp nhàng giữa các cấp, các ngành.

Khi những “điểm nghẽn” về nhân lực, thể chế và công nghệ từng bước được tháo gỡ, mô hình chính quyền địa phương 2 cấp sẽ phát huy hiệu quả rõ nét hơn, góp phần nâng cao chất lượng phục vụ, củng cố niềm tin của người dân và doanh nghiệp đối với chính quyền.

UBND tỉnh Nghệ An đã thành lập 4 tổ công tác nhằm chỉ đạo và tháo gỡ khó khăn, vướng mắc trong triển khai thực hiện chính quyền địa phương 2 cấp. Mỗi tổ công tác do một Phó Chủ tịch UBND tỉnh làm Tổ trưởng, trực tiếp làm việc với cơ sở để giải quyết vướng mắc.

Thu Hiền

Nguồn Tiền Phong : https://tienphong.vn/go-nut-that-de-chinh-quyen-2-cap-van-hanh-hieu-qua-post1838975.tpo