Gỡ nút thắt hợp đồng xây dựng, tạo hiệu quả quản lý dự án

3 giờ trướcBài gốc

Dự thảo Nghị định quy định chi tiết về hợp đồng xây dựng nhằm cụ thể hóa Luật Xây dựng 2025 (thay thế Nghị định số 37/2015/NĐ-CP và Nghị định số 50/2021/NĐ-CP) khắc phục những vướng mắc kéo dài trong thực tiễn quản lý, triển khai dự án. Theo Bộ Xây dựng, Dự thảo Nghị định được nghiên cứu sửa đổi, bổ sung để giải quyết những vấn đề mới phát sinh từ thực tiễn phù hợp với điều kiện mới.

Đặc biệt, nghị định được ban hành xuất phát từ yêu cầu xây dựng hệ thống pháp luật đồng bộ, minh bạch, giảm thủ tục hành chính, nâng cao chất lượng quản trị và bảo đảm tính tương thích với thông lệ quốc tế - nền tảng quan trọng để triển khai các dự án đầu tư quan trọng và giải quyết các vấn đề liên quan tới hợp đồng xây dựng.

Công tác quản lý hợp đồng xây dựng có vai trò quan trọng để bảo đảm hiệu quả dự án đầu tư. Trong khi đó, khung khổ pháp lý hiện hành còn những khó khăn, vướng mắc đặt ra yêu cầu cần thiết phải xây dựng nghị định mới quy định chi tiết về hợp đồng xây dựng, khắc phục được những bất cập, chồng chéo trong các quy định trước đây.

Công tác quản lý hợp đồng xây dựng có vai trò quan trọng để bảo đảm hiệu quả dự án đầu tư

Mặt khác, quy định trước còn thiếu cụ thể, chưa thống nhất với các luật liên quan như Bộ luật Dân sự, Luật Đấu thầu; chưa có cơ chế xử lý đầy đủ các tình huống phát sinh như biến động giá khi kéo dài hợp đồng, thay đổi tiến độ theo yêu cầu của cơ quan có thẩm quyền. Một trong những điểm nổi bật của dự thảo Nghị định là việc kế thừa có chọn lọc các quy định còn phù hợp, đồng thời sửa đổi, bổ sung nhiều nội dung để đáp ứng yêu cầu thực tiễn.

Ông Bùi Văn Dưỡng, Phó Cục trưởng Cục Kinh tế và quản lý đầu tư xây dựng (Bộ Xây dựng) phân tích, các hoạt động khác như hoạt động đấu thầu, xây dựng Dự thảo sẽ quản lý các DN theo hướng giống nhau. Khi quản lý theo hình thức mới và thống nhất các loại pháp luật, có thể sẽ hợp lý trong các hoạt động của DN.

“Quản lý hoạt động xây dựng của DNNN hay hoạt động xây dựng của DNTN đều theo hợp đồng xây dựng. Như vậy sẽ tạo sự công bằng trong việc quản lý hoạt động xây dụng với tất cả các loại hình DN”, ông Dưỡng lý giải.

Dự thảo nghị định về hợp đồng xây dựng cũng sửa đổi, bổ sung, làm rõ các quy định về thời gian thực hiện hợp đồng xây dựng; thời gian có hiệu lực của hợp đồng xây dựng; tiến độ thực hiện hợp đồng xây dựng để bảo đảm phù hợp với thực tiễn và quy định của pháp luật có liên quan.

Sửa đổi, bổ sung các quy định về nội dung và khối lượng công việc; nghĩa vụ lập tiến độ cho từng loại công việc đối với các loại hợp đồng; phạm vi áp dụng các hình thức giá hợp đồng; thanh toán và hồ sơ thanh toán đối với hợp đồng xây dựng mới được bổ sung. Những điểm mới này của Dự thảo Nghị định sẽ mở ra không gian áp dụng pháp luật theo chuẩn quốc tế, đảm bảo khả thi.

Luật sư Đỗ Khôi Nguyên, Công ty Luật YKVN, Trọng tài viên Trung tâm trọng tài quốc tế Việt Nam nhìn nhận, điểm cấp tiến trong quy định hợp đồng của Luật Xây dựng mới, cho phép áp dụng các cơ chế giải quyết tranh chấp mà thế giới thường xuyên sử dụng.

“Dự thảo có hướng mở, cho phép sử dụng giải quyết các vấn đề rộng hơn khi ho phép các cơ chế mở, để trong trường hợp thế giới phát triển thêm những cơ chế giải quyến tranh chấp mới, luật đã có sẵn hướng mở. Xây dựng pháp luật theo hướng mở như vậy rất tốt, khả năng áp dụng cao”, ông Nguyên nói.

Dự thảo nghị định được sửa đổi không chỉ là những câu chữ pháp lý, mà còn thể hiện tinh thần đổi mới sáng tạo trong việc xây dựng và áp dụng hệ thống pháp luật vào thực tiễn. PGS. TS Tô Văn Hòa, Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Luật Hà Nội nêu vấn đề thực tế, có những tranh cãi về khung khổ pháp lý nào điều chỉnh hợp đồng xây dựng như Luật Xây dựng, Luật Dân sự hay Luật Thương mại.

“Chỉ riêng vấn đề này đã gây rủi ro pháp lý cho DN. Qua việc sửa đổi, làm rõ các điểm mới trong quy định của hợp đồng tại Luật Xây dựng không chỉ là các câu chữ pháp lý, còn tạo nên sự thống nhất đồng bộ trong xây dựng văn bản pháp luật, để thực hiện đúng luật từ đó tạo ra trật tự xã hội”, ông Hòa chỉ ra.

Hợp đồng xây dựng cần bảo đảm phù hợp với thực tiễn và quy định của pháp luật có liên quan

Dự thảo Nghị định cũng giảm từ 53 xuống còn 34 Điều, cấu trúc lại theo hướng logic, dễ áp dụng. Dự thảo làm rõ các quy định về thời gian thực hiện, hiệu lực hợp đồng, tiến độ; bổ sung nghĩa vụ lập tiến độ chi tiết đối với các loại hợp đồng mới; hoàn thiện cơ chế điều chỉnh giá, đơn giá, khối lượng và tiến độ hợp đồng. Đồng thời, các quy định về sửa đổi hợp đồng, tạm dừng, chấm dứt hợp đồng; thanh toán, quyết toán và thanh lý hợp đồng cũng được cụ thể hóa, tạo cơ sở pháp lý rõ ràng cho các bên trong quá trình thực hiện.

Dự thảo cũng bổ sung quy định về xử lý rủi ro, sự kiện bất khả kháng, hoàn cảnh thay đổi cơ bản; trách nhiệm đánh giá tác động của các yếu tố này đến tiến độ hợp đồng, cũng như quy định về đơn phương chấm dứt và thanh lý hợp đồng. Đặc biệt, dự thảo không phát sinh thủ tục hành chính mới, đồng thời đẩy mạnh phân cấp, phân quyền cho các chủ thể trong quản lý hợp đồng, cho phép các bên chủ động hơn trong việc sửa đổi, điều chỉnh và thực hiện hợp đồng phù hợp với cơ chế thị trường.

Theo lãnh đạo Bộ Xây dựng, việc ban hành Nghị định sẽ góp phần hoàn thiện hệ thống pháp luật về xây dựng, bảo đảm tính đồng bộ, thống nhất với các luật liên quan, như Luật Đấu thầu, Luật Đầu tư công, Luật PPP và Bộ luật Dân sự. Khi đi vào thực tiễn, Nghị định được kỳ vọng sẽ tạo môi trường pháp lý ổn định, minh bạch, thuận lợi cho các tổ chức, cá nhân tham gia hoạt động xây dựng; nâng cao khả năng tuân thủ và giảm chi phí thực hiện.

Hà Nho/VOV1

Nguồn VOV : https://vov.vn/kinh-te/go-nut-that-hop-dong-xay-dung-tao-hieu-qua-quan-ly-du-an-post1279589.vov