Gỡ nút thắt thủ tục, tăng tốc xây nhà máy đốt rác phát điện

14 giờ trướcBài gốc

Xung quanh vấn đề này, PV Báo SGGP đã có cuộc trao đổi với ông Nguyễn Toàn Thắng (ảnh), Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường (NN-MT) TPHCM.

* Phóng viên: Sau khi sáp nhập Bình Dương và Bà Rịa-Vũng Tàu, vấn đề xử lý chất thải rác sinh hoạt (CTRSH) ở TPHCM đã có những thay đổi như thế nào, thưa ông?

* Ông Nguyễn Toàn Thắng: Tổng khối lượng CTRSH phát sinh trên địa bàn TPHCM hiện nay trung bình khoảng 14.000 tấn/ngày. Lượng rác này đang được thu gom, vận chuyển về các nhà máy xử lý CTRSH hiện hữu tại 4 Khu liên hợp Xử lý chất thải rắn (KLHXLCTR) tập trung, gồm: KLHXLCTR Tây Bắc, xã Thái Mỹ và xã Tân An Hội; KLHXLCTR Đa Phước, xã Hưng Long và xã Phong Phú; KLHXLCTR Nam Bình Dương, phường Chánh Phú Hòa; KLHXLCTR Tóc Tiên, xã Châu Pha.

Hiện có khoảng 40% lượng rác được xử lý bằng các phương pháp công nghệ như đốt, sản xuất phân compost hoặc tái chế. Với vai trò là đầu tàu kinh tế của cả nước, TPHCM đang tiến hành chuyển đổi công nghệ xử lý CTRSH nhằm thực hiện hiệu quả mục tiêu tăng trưởng xanh, góp phần vào quá trình phát triển bền vững nói chung và đảm bảo an ninh trong công tác xử lý chất thải trên địa bàn thành phố.

* Thời gian qua, TPHCM đã thực hiện chuyển đổi công nghệ mới nhằm hạn chế chôn lấp rác thải như thế nào, thưa ông?

* TPHCM đề ra mục tiêu ở giai đoạn 2025-2030, tỷ lệ rác thải sinh hoạt được tái chế, xử lý bằng công nghệ mới trên 90%. Để đạt được mục tiêu này, TPHCM đã triển khai nhiều giải pháp đồng bộ. Cụ thể, thành phố tập trung chuyển đổi công nghệ xử lý CTRSH của các đơn vị xử lý hiện hữu theo quy định tại Nghị quyết số 28/2023 của HĐND TPHCM.

Song song đó, thành phố kêu gọi đầu tư các dự án xử lý CTRSH mới theo 2 hình thức lựa chọn nhà đầu tư như đầu tư theo phương thức đối tác công tư (PPP) và đấu thầu lựa chọn nhà đầu tư có sử dụng đất.

Bên cạnh đó, UBND TPHCM và các sở ngành đã đồng hành, hỗ trợ các chủ dự án chuyển đổi công nghệ giải quyết các khó khăn, vướng mắc khi thực hiện thủ tục đầu tư. Ví dụ như: kiến nghị Bộ Công thương hỗ trợ bổ sung các dự án đốt rác phát điện trên địa bàn thành phố vào Điều chỉnh Quy hoạch phát triển điện lực quốc gia thời kỳ 2021 - 2030, tầm nhìn đến năm 2050; kiến nghị Bộ Xây dựng hỗ trợ thẩm định hồ sơ báo cáo nghiên cứu khả thi dự án đốt phát điện của các công ty trong khi chờ hoàn thiện các quy hoạch liên quan…

Trong tháng 6-2025, Công ty cổ phần - Tổng Công ty Nước - Môi trường Bình Dương (Biwase) đã tiến hành khởi động Dự án đốt CTRSH kết hợp phát điện với công suất 500 tấn/ngày, quy mô phát điện 12MW tại KLHXLCTR Nam Bình Dương.

Bên cạnh đó, hai nhà máy đốt rác phát điện của Công ty cổ phần Vietstar và Công ty cổ phần Đầu tư phát triển Tâm Sinh Nghĩa cũng đang trong quá trình thi công xây dựng tại KLHXLCTR Tây Bắc. Dự kiến 2 nhà máy này sẽ được đưa vào vận hành trong năm 2026 với công suất mỗi nhà máy xử lý 2.000 tấn/ngày.

Ngoài ra, trong năm 2025, dự án chuyển đổi công nghệ của Công ty cổ phần Tasco đã được phê duyệt điều chỉnh chủ trương đầu tư; Dự án Nhà máy Xử lý rác thải sinh hoạt bằng công nghệ đốt, phát điện tại KLHXLCTR Tóc Tiên đã lựa chọn được nhà đầu tư. Các nhà đầu tư dự án đốt phát điện còn lại hiện đang thực hiện thủ tục đầu tư theo quy định.

* Thưa ông, với Nghị quyết sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị quyết 98/2023/QH15 sẽ hỗ trợ như thế nào trong việc phát triển các dự án đốt rác phát điện?

* Một số cơ chế, chính sách đặc thù của Nghị quyết số 98/2023/QH15, sửa đổi, bổ sung tại Nghị quyết số 260/2025 được áp dụng sẽ hỗ trợ nhà đầu tư thực hiện các dự án đốt rác phát điện nhanh hơn, thuận tiện hơn.

Thứ nhất, sẽ bổ sung Dự án nhà máy đốt rác phát điện có quy mô vốn đầu tư từ 2.000 tỷ đồng trở lên vào trong danh mục ưu tiên thu hút nhà đầu tư chiến lược. Theo đó, dự án được áp dụng quy trình lựa chọn nhà đầu tư chiến lược theo cơ chế đặc thù cho phép cắt giảm thời gian so với thủ tục đấu thầu thông thường, nhưng vẫn đảm bảo lựa chọn được các nhà đầu tư có tiềm lực tài chính, năng lực công nghệ thực sự.

Thứ hai, theo khung pháp lý tiêu chuẩn hiện hành, quy trình lập quy hoạch cho một dự án nhà máy xử lý chất thải quy mô lớn phải tuân thủ một trình tự nghiêm ngặt và kéo dài. Tuy nhiên, khi áp dụng Nghị quyết số 98/2023/QH15 sửa đổi, bổ sung sẽ tạo ra một cơ chế thông thoáng trong công tác lập quy hoạch của dự án nhà máy đốt rác phát điện.

Theo đó, HĐND được quyết định danh mục các dự án được phép tổ chức lập, đồng thời quy hoạch phân khu và quy hoạch chi tiết. Quan trọng hơn, nghị quyết cho phép các trường hợp quy hoạch chi tiết được lập, thẩm định xong trước thì được phê duyệt trước và được cập nhật vào quy hoạch phân khu. Do đó, việc chờ đợi quy hoạch phân khu là không cần thiết. Cơ chế này giúp nhà đầu tư đẩy nhanh tiến độ được duyệt quy hoạch chi tiết ngay khi hoàn thiện thiết kế, không bị phụ thuộc vào tiến độ chung của cả phân khu.…

Ngoài ra, Nghị quyết số 98/2023 sửa đổi còn có một số cơ chế liên quan đến thu hồi đất và giải phóng mặt bằng, hỗ trợ tài chính và ưu đãi đầu tư…

* TPHCM đang hướng tới nền kinh tế tuần hoàn, xem rác là tài nguyên. Vậy thành phố có lộ trình, kế hoạch như thế nào đối với công tác phân loại rác tại nguồn?

* Về định hướng công nghệ xử lý CTRSH của TPHCM, đến năm 2030, CTRSH trên địa bàn chủ yếu được xử lý bằng công nghệ đốt phát điện. Theo đó, về mặt lý thuyết thì tất cả các loại CTRSH phát sinh từ hộ gia đình, doanh nghiệp trên địa bàn đều có thể thu gom và xử lý chung bằng công nghệ đốt phát điện.

Tuy nhiên, theo kết quả khảo sát của Sở NN-MT, hiện nay trong CTRSH còn lẫn một số vật liệu có giá trị kinh tế, có thể phân loại, thu gom, tái chế riêng để giảm tổng khối lượng CTRSH phát sinh phải thu gom, vận chuyển về các khu liên hợp để xử lý hàng ngày.

Trong thời gian tới, Sở NN-MT sẽ tham mưu UBND TPHCM thực hiện đẩy mạnh phân loại các loại chất thải có giá trị tái chế và chất thải nguy hại ra khỏi khối lượng rác được vận chuyển về các nhà máy xử lý trên địa bàn thành phố. Việc này sẽ tăng hiệu quả để các cơ sở xử lý áp dụng công nghệ mới.

Giám đốc Sở NN-MT TPHCM Nguyễn Toàn Thắng

THANH HIỀN thực hiện

Nguồn SGGP : https://sggp.org.vn/go-nut-that-thu-tuc-tang-toc-xay-nha-may-dot-rac-phat-dien-post831993.html