Theo Ủy ban Chứng khoán Nhà nước, thông tư ban hành nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho nhà đầu tư nước ngoài tham gia vào thị trường chứng khoán Việt Nam, đảm bảo đến tháng 9/2026, các cổ phiếu của Việt Nam được cơ cấu trong chỉ số thị trường mới nổi của FTSE Russell đúng kế hoạch, đồng thời nâng cao tỷ trọng cổ phiếu của Việt Nam trong rổ chỉ số của FTSE.
Thông tư bổ sung cách thức giao dịch mới, cho phép nhà đầu tư nước ngoài thông qua các tổ chức môi giới toàn cầu để đặt lệnh giao dịch chứng khoán tới các công ty chứng khoán trong nước mà không phải mở tài khoản giao dịch tại công ty chứng khoán trong nước. Quy định này xuất phát từ yêu cầu của FTSE Russell và các tổ chức đầu tư nước ngoài.
Theo quy định, nhà đầu tư nước ngoài vẫn phải đăng ký mã số giao dịch chứng khoán và mở tài khoản lưu ký chứng khoán tại các thành viên lưu ký.
Nhà đầu tư nước ngoài đã hợp tác với tổ chức môi giới toàn cầu để đầu tư chứng khoán trước đó sẽ không phải phát sinh thêm việc ký hợp đồng với công ty chứng khoán trong nước, qua đó giảm đáng kể thời gian, quy trình và thủ tục đối với các quỹ đầu tư quy mô lớn khi tham gia giao dịch tại Việt Nam. Cách thức đang được áp dụng tại một số thị trường quốc tế.
Cơ chế giao dịch không yêu cầu có tiền trước (Non-Prefunding - NPF) cũng được làm rõ: Không giới hạn mã cổ phiếu và nếu tổ chức nước ngoài chậm thanh toán NPF thì không bị công bố thông tin đại chúng. Ngoài ra, công ty quản lý quỹ nước ngoài được mở 2 tài khoản riêng biệt để linh hoạt hơn trong vận hành
Cụ thể, khi phát sinh vi phạm nghĩa vụ thanh toán, công ty chứng khoán có trách nhiệm báo cáo Ủy ban Chứng khoán Nhà nước, Tổng Công ty Lưu ký và Bù trừ chứng khoán Việt Nam và Sở Giao dịch Chứng khoán Việt Nam ngay trong ngày, nhưng không công bố thông tin ra thị trường.
Thông tư 08 bổ sung chế tài đối với nhà đầu tư nước ngoài là tổ chức vi phạm nghĩa vụ thanh toán giao dịch không có tiền trước, theo đó nhà đầu tư sẽ không được tiếp tục thực hiện giao dịch này trong một khoảng thời gian nhất định. Thông tư cũng quy định cụ thể thời gian hạn chế giao dịch NPF đối với các trường hợp vi phạm nghĩa vụ thanh toán. Đáng chú ý, quy định không giới hạn danh mục cổ phiếu được giao dịch theo cơ chế NPF.
Thông tư bổ sung quy định cho phép công ty quản lý quỹ đầu tư chứng khoán nước ngoài được mở hai tài khoản giao dịch chứng khoán. Theo Nghị định số 245/2025/NĐ-CP, các công ty này được cấp hai mã số giao dịch chứng khoán.
Bộ phận Nghiên cứu đầu tư toàn cầu HSBC dự báo việc nâng hạng của FTSE có thể mang lại dòng vốn trị giá 3,4 tỷ USD vào cổ phiếu Việt Nam. Ở kịch bản lạc quan nhất, mức vốn tối đa là 10,4 tỷ USD. Dòng vốn thực tế có thể sẽ vừa phải hơn nhiều và phân bổ theo thời gian.
Việt Linh