Góc khuất 'gánh nặng kép' và những tổn thương vô hình của nữ nhân viên y tế

2 giờ trướcBài gốc

Điều dưỡng Nguyễn Thị Huyền Trang chăm sóc bệnh nhân

Áp lực hiện hữu trong từng ca làm

Ở tuổi 25, điều dưỡng Nguyễn Thị Huyền Trang (sinh năm 2000), công tác tại Trung tâm Gan Mật, Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương (Hà Nội), đang trải qua những năm đầu làm nghề trong guồng quay bận rộn. Chị lập gia đình năm 24 tuổi và mới sinh con đầu lòng chưa đầy một năm. Cuộc sống của chị hiện tại là sự đan xen giữa công việc và gia đình nhưng phần lớn thời gian vẫn dành cho công việc.

Mỗi ngày, chị Trang rời nhà từ 6h30 sáng để kịp giao ban tại viện lúc 7h30. Nhà chị cách nơi làm việc khoảng 20km, khiến thời gian di chuyển mỗi ngày khá dài. "Chưa vào ca đã thấy mệt vì quãng đường và thời gian đi lại, nhưng vào viện là lập tức phải tập trung cho công việc", chị chia sẻ.

Tại Trung tâm Gan Mật, phần lớn bệnh nhân là những ca bệnh nặng, nhiều người phải điều trị dài ngày, thậm chí đối mặt với bệnh lý nguy hiểm như ung thư gan. Điều đó đòi hỏi điều dưỡng không chỉ thực hiện y lệnh chính xác mà còn phải theo dõi sát sao diễn biến của bệnh nhân, chăm sóc từ những việc nhỏ nhất.

"Trong những ngày con ốm, nỗi lo càng nhân lên nhưng khi đã vào ca làm thì tôi buộc phải gác lại cảm xúc cá nhân. Công việc liên quan trực tiếp đến sức khỏe, tính mạng bệnh nhân nên mình không được phép lơ là. Dù nhớ con, lo cho con thì vào ca vẫn phải tập trung 100%".

Điều dưỡng Nguyễn Thị Huyền Trang

Trước khi sinh con, chị Trang từng tham gia các ca trực đêm kéo dài từ 7h30 sáng hôm trước đến 7h30 sáng hôm sau. Sau mỗi ca trực, chị chỉ có một ngày nghỉ trước khi quay lại guồng làm việc. Hiện tại, do con mới 8 tháng tuổi, chị được tạm thời miễn trực đêm. Tuy nhiên, chị hiểu rằng khi hết chế độ này, việc quay lại lịch trực là điều không thể tránh khỏi. "Khi đó chắc chắn tôi phải nhờ gia đình hỗ trợ chăm con. Con còn nhỏ, vẫn cần mẹ nên nghĩ đến việc đi trực tôi cũng rất lo", chị tâm sự.

Áp lực không chỉ nằm ở công việc mà còn ở sự thiếu hụt thời gian dành cho bản thân, gia đình. Sau giờ làm, chị lại tất bật với việc nhà, chăm con, gần như không có khoảng nghỉ thực sự. "Nhiều lúc chỉ mong một ngày có hơn 24 tiếng để có thể làm tròn cả hai vai trò", chị Trang chia sẻ.

Những tổn thương vô hình

Không chỉ đối mặt với áp lực thời gian, nữ nhân viên y tế còn chịu áp lực lớn về mặt tinh thần. Mỗi quyết định, mỗi thao tác đều đòi hỏi độ chính xác cao, bởi sai sót có thể dẫn đến hậu quả nghiêm trọng. Theo thạc sỹ tâm lý lâm sàng Trần Thu Trang (Phòng Tâm lý lâm sàng, Viện Sức khỏe tâm thần, Bệnh viện Bạch Mai), môi trường bệnh viện vốn có cường độ làm việc cao, thường xuyên tiếp xúc với bệnh nhân nặng và các tình huống căng thẳng, nên việc nhân viên y tế chịu áp lực là điều khó tránh. "Stress ở mức độ vừa phải có thể giúp con người thích nghi, nhưng khi kéo dài sẽ ảnh hưởng đến cả sức khỏe thể chất và tinh thần. Đặc biệt với nhân viên y tế, sự căng thẳng không chỉ đến từ công việc mà còn từ các yếu tố ngoài công việc", chuyên gia tâm lý Trần Thu Trang nhận định. Bà Thu Trang cho biết, dấu hiệu của stress không chỉ thể hiện qua hiệu suất làm việc mà còn qua cảm xúc, hành vi và các mối quan hệ. Nhiều người vẫn hoàn thành tốt công việc nhưng bản thân lại rơi vào trạng thái mệt mỏi, kiệt sức. "Có thể họ vẫn chăm sóc bệnh nhân tốt nhưng sự nhiệt tình, năng lượng không còn như trước. Nếu không được nhận diện và điều chỉnh kịp thời, tình trạng này có thể dẫn đến lo âu, mất ngủ kéo dài, thậm chí trầm cảm", thạc sỹ Trần Thu Trang cảnh báo.

Thạc sỹ tâm lý lâm sàng Trần Thu Trang, Phòng Tâm lý lâm sàng, Viện Sức khỏe tâm thần, Bệnh viện Bạch Mai

Thực tế, nhiều nữ nhân viên y tế phải đối diện với "gánh nặng kép": Vừa áp lực công việc vừa trách nhiệm với gia đình. Khi thiếu sự chia sẻ, hỗ trợ từ người thân, áp lực dễ tích tụ thành khủng hoảng tâm lý. Chuyên gia cũng chia sẻ trường hợp một nữ nhân viên y tế có tính cách cầu toàn. Khi áp lực công việc kết hợp với khó khăn trong cuộc sống, người này dần xuất hiện các triệu chứng như lo âu, tim đập nhanh, mất ngủ. Đây là dấu hiệu của stress kéo dài, có thể chuyển thành vấn đề sức khỏe tâm thần nếu không được can thiệp kịp thời.

Để giảm áp lực, theo chuyên gia, nhân viên y tế cần học cách nhận diện giới hạn của bản thân, điều chỉnh kỳ vọng và sắp xếp thời gian hợp lý. Bên cạnh đó, việc duy trì các mối quan hệ ngoài công việc và dành thời gian cho bản thân cũng rất quan trọng.

"Điểm tựa" để giữ cân bằng

Từ góc độ tổ chức Công đoàn, TS.BS Lê Huyền My, Chủ tịch Công đoàn Bệnh viện Da liễu Trung ương (Hà Nội) cho biết, áp lực làm việc của nhân viên y tế hiện nay rất cao, đòi hỏi sự thích ứng liên tục. Đặc biệt, với những người kiêm nhiệm nhiều vai trò như chuyên môn, quản lý, đào tạo hay nghiên cứu khoa học, cường độ công việc càng lớn, thời gian nghỉ ngơi bị thu hẹp đáng kể. Với lao động nữ, áp lực còn cao hơn khi phải đồng thời đảm nhận trách nhiệm chăm sóc trong gia đình. TS.BS Lê Huyền My cho biết: "Nhiều chị em vừa làm việc theo ca kíp, vừa chăm sóc con nhỏ, quán xuyến việc nhà. Đây là nhịp điệu rất căng thẳng, cần được quan tâm một cách thực chất và lâu dài".

Nữ nhân viên y tế thường chịu gánh nặng kép, từ công việc và trách nhiệm chăm sóc gia đình

Theo bà Huyền My, việc kiêm nhiệm nhiều vai trò có thể giúp phát triển năng lực toàn diện nhưng nếu không được phân bổ hợp lý sẽ ảnh hưởng đến chất lượng chuyên môn, nhiệm vụ cốt lõi của ngành y. Do đó, cần có sự điều chỉnh trong phân công công việc, tránh dàn trải và tăng cường hỗ trợ nguồn lực.

Thực tế, những khó khăn mà nữ nhân viên y tế phải đối mặt là áp lực thời gian, thể chất và tinh thần. Việc phải "xoay vòng" giữa bệnh viện và gia đình khiến nhiều người rơi vào trạng thái mệt mỏi kéo dài. Để hỗ trợ người lao động, Công đoàn bệnh viện Da liễu Trung ương đã triển khai nhiều hoạt động như đề xuất bố trí công việc hợp lý, đảm bảo chế độ nghỉ ngơi, thực hiện đầy đủ chính sách cho lao động nữ, đồng thời tổ chức các hoạt động văn hóa, thể thao nhằm giảm áp lực tinh thần. "Chúng tôi hướng tới việc tạo ra một môi trường làm việc nhân văn hơn, nơi nhân viên y tế không chỉ hoàn thành tốt nhiệm vụ mà còn có thể duy trì chất lượng cuộc sống, cân bằng giữa công việc và gia đình", TS.BS Lê Huyền My nhấn mạnh.

Thành Nam

Nguồn Phụ Nữ VN : https://phunuvietnam.vn/goc-khuat-ganh-nang-kep-va-nhung-ton-thuong-vo-hinh-cua-nu-nhan-vien-y-te-238260406113702685.htm