Góc nhìn chiến sự Trung Đông: 'Chiến thắng ngọt ngào'

3 giờ trướcBài gốc

Từ ngày 1-5, Các tiểu vương quốc Arab thống nhất (UAE) sẽ rời Tổ chức Các nước xuất khẩu dầu mỏ (OPEC). Quyết định này xuất phát từ lợi ích quốc gia. Hiện tại, OPEC áp giới hạn UAE sản xuất ở mức 3,2 triệu thùng dầu thô/ngày. Trong khi, năng lực của quốc gia vùng Vịnh này lên tới 5 triệu thùng mỗi ngày. Việc rời bỏ OPEC sẽ mở ra cơ hội để UAE gia tăng thị phần trên thị trường dầu mỏ thế giới khi tình hình địa chính trị tại Trung Đông trở lại bình thường.

Mặt khác, quyết định ra khỏi OPEC diễn ra sau khi UAE chỉ trích các quốc gia Arab khác vì chưa làm đủ để bảo vệ nước này trước các cuộc tấn công của Iran.

Hoạt động khai thác dầu mỏ tại UAE. Ảnh: Getty Images

UAE gia nhập OPEC năm 1967, 7 năm sau khi tổ chức này thành lập. Tính đến tháng 2-2026, UAE là nước sản xuất dầu lớn thứ ba trong OPEC, chỉ sau Arab Saudi và Iraq. Vào thời kỳ đỉnh cao, sản lượng dầu của tổ chức này từng chiếm hơn một nửa toàn cầu. Tuy nhiên, vị thế thống trị của OPEC giảm dần, xuống còn 40% cách đây một thập kỷ và quanh mức 30% kể từ năm 2020. Trong đó, UAE đóng góp xấp xỉ 3,3 triệu thùng dầu thô mỗi ngày vào thời điểm trước xung đột Trung Đông. Vì thế, việc mất đi một thành viên quan trọng khiến OPEC mất khoảng 4% thị phần sản lượng toàn cầu. Đồng thời, làm suy giảm khả năng kiểm soát giá dầu của tổ chức này.

Không những thế, việc mất thành viên lâu đời như UAE có thể gây xáo trộn và làm suy yếu OPEC. Tổ chức này thường nỗ lực thể hiện sự đoàn kết, bất chấp những bất đồng nội bộ về nhiều vấn đề, từ địa chính trị đến hạn ngạch sản xuất.

Ngược chiều với sự mất mát của OPEC, suy giảm sức ảnh hưởng của tổ chức này lại là một “chiến thắng ngọt ngào” đối với Tổng thống Donald Trump và ngành dầu mỏ Hoa Kỳ.

Trước khi xung đột giữa Mỹ- Israel và Iran nổ ra, Saudi Arabia nhiều thập kỷ liên tục giữ vững vị trí số 1 thế giới về xuất khẩu dầu thô, với sản lượng khoảng 7,2-7,5 triệu thùng/ngày. Đứng ở vị trí thứ hai là Nga với sản lượng xuất khẩu khoảng 4,5-5 triệu thùng dầu thô/ngày. Nước Mỹ đứng 6 với 3 triệu thùng/ngày. Tuy nhiên, tình hình hiện tại đang biến đổi rất mạnh mẽ. Số liệu của chính phủ Mỹ công bố cho biết, xuất khẩu dầu mỏ của nước này tăng lên 5,2 triệu thùng mỗi ngày. Tức là đã vượt qua Nga, đứng ở vị trí thứ hai. Và rất có thể đã vượt qua cả Saudi Arabia- quốc gia đang chịu ảnh hưởng sâu sắc vì xung đột- để lên ngôi vương.

Động lực tăng trưởng này chưa có dấu hiệu hạ nhiệt. Hơn 60 tàu chở dầu siêu lớn đang di chuyển về bờ vịnh Mexico, con số cao gấp khoảng 3 lần so với giai đoạn trước chiến sự. Xuất khẩu dầu thô và khí tự nhiên hóa lỏng của Mỹ sang châu Á trong tháng 3 và tháng 4 đã tăng khoảng 30% so với cùng kỳ năm trước. Hiện khoảng 60% lượng khí tự nhiên hóa lỏng của EU đến từ Mỹ. Trong ngắn hạn, nhiều quốc gia gần như không có nhiều lựa chọn thay thế. Xuất khẩu dầu thô và các sản phẩm từ dầu mỏ tăng mạnh từ Mỹ đã giúp bù đắp một phần khoảng trống nguồn cung do eo biển Hormuz bị siết chặt.

Cuộc xung đột tại Trung Đông và sự suy yếu của OPEC đang khiến cho vai trò “nhà cung cấp năng lượng” của Mỹ ngày càng quan trọng. Điều đó khiến nhiều quốc gia, đặc biệt là châu Âu lo ngại khả năng Mỹ sử dụng lợi thế năng lượng như một đòn bẩy chính trị, từ các vấn đề khí hậu, NATO, an ninh cho tới thuế quan... Lo ngại đó không phải không có cơ sở khi Chính quyền Tổng thống Donald Trump từng sử dụng xuất khẩu khí tự nhiên hóa lỏng như một yếu tố trong đàm phán thương mại với EU. Trong khi, châu Âu đang rất cần khí đốt Mỹ để tái lấp đầy kho dự trữ vốn ở mức thấp nhiều năm trước mùa đông tới, đồng thời bù đắp nguồn nhiên liệu hàng không thiếu hụt từ Trung Đông.

Dù chưa đạt được thỏa thuận nào với Iran, nhưng thực tế, Tổng thống Donald Trump đã giành được một “chiến thắng ngọt ngào” trong cuộc xung đột vùng Vịnh lần này. Với vị thế ngày càng quan trọng trên thị trường năng lượng thế giới, Mỹ không những có thể gây tác động sâu sắc tới giá dầu theo hướng có lợi và còn có thể biến dầu mỏ thành những “con bài” trong các cuộc “mặc cả” từ kinh tế đến chính trị trên phạm vi toàn cầu.

HUY ĐĂNG

Nguồn QĐND : https://www.qdnd.vn/quoc-te/binh-luan/goc-nhin-chien-su-trung-dong-chien-thang-ngot-ngao-1037376